نگاه شما: چند درنگ در ماه میهمانی خدا

«ای کسانی که ایمان آورده اید! روزه بر شما نوشته (واجب) شده است، آن گونه که بر کسانی که پیش از شما بودند، نوشته شده بود. باشد که پروا کنید!».
آیه 183 سوره مبارکه بقره

خدایا

پس از نمازهای ماه مبارکت، تو را با ذکر صفات بلند مرتبگی، بزرگواری، آمرزندگی و مهربانیت صدا می‌زنم. (یا علی یا عظیم یا غفور یا رحیم)
بار دیگر بزرگیت را یاد می‌کنم (انت الرب العظیم) و می‌گویم هیچ مثل و مانندی نداری (الذی لیس کمثله شیء) یعنی با این اعتقاد، تو را می‌ستایم و پرستش و پیروی می‌کنم و تنها تو را شایسته خدایی می‌دانم و هرگز شبیه و همتایی برایت قائل نیستم.

در نخستین درنگ به خود می‌گویم آیا واقعا این گفتار از زبان دل است یا از زبان تن؟ و وای به حالم اگر دیگری را چون تو بدانم و در زندگی‌ام از آنانی که غیر رسول و اولی الامر تو باشند، پیروی کنم.

و سپس شنوایی و بینایی‌ات به همه گفتار و کردار آدمیان و تمام حرکات و حوادث عوالم را اعلام می‌کنم (و هو السمیع البصیر) و با این سخن، این اعتقاد را بر زبان می‌آورم که هیچ حرف و عمل و نیت از کوچک‌ترین تا بزرگ‌ترین و از نهانی‌ترین تا آشکار‌ترین آن‌ها از محضر مقدست نادیده و ناشنیده نمی‌ماند.

و می‌رسم به ماهی که در آن قرارم دادی؛ آن را ماهی می‌دانم که نسبت به سایر ماه‌هایت دارای ویژگی‌های خاصی است؛ یعنی اشاره می‌کنم به بزرگی و کرامت و شرافت و برتری‌اش بر آن‌ها (و هذا شهر عظمته و کرمته و شرفته و فضلته علی الشهور)‌‌ همان ماهی که روزه‌اش را بر من واجب کردی (و هو الشهر الذی فرضت صیامه علی) و نامش رمضان است (و هو شهر رمضان).

پروردگارا

در برتری این ماه‌‌ همان بس که رسولت ـ که بر او و آلش درود باد ـ فرمود: «اگر بندگان می‌دانستند که در رمضان چه (برکاتی) است، آرزو می‌کردند که رمضان، یک سال باشد» و یا فرمود: «ماه رمضان پیش شما مثل ماه‌های دیگر نباشد، چرا که نزد خداوند، احترام و بر سایر ماه‌ها برتری دارد. در ماه رمضان، روز روزه داری شما مثل روز خودتان نباشد (ادب و حرمت این ماه را نگه دارید). »

درنگی دیگر؛ به آن عملم فکر می‌کنم که وقتی می‌گویند چگونه‌ای؟ می‌گویم روزه‌ام. اما چه روزه‌ای؟ آیا‌‌ همان گونه است که می‌خواهی و آن گونه که باید باشم و روزه‌ات را نه تنها برای خالی بودن شکم بلکه برای تقوا و تقرب بر من واجب کردی، همان گونه که بر گذشتگانم نوشته بودی و باز وای بر من اگر توشه آخرتم از ایمان و عمل صالح خالی باشد.

و به راستی رمضان چیست؟ پرسشی است که در ادامه از ارتباط آن با کلام نورانی‌ات (قرآن) برایم می‌گویی و آن این است: ماهی که در آن قرآن را نازل فرمودی (الذی انزلت فیه القرآن) و این نزول از باب راهنمایی مردمان و روشن کردن راه هدایت و موجب جدا کردن حق از باطل است. (هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان)

چنانکه امام صادق (ع) فرمود: «خداوندا، این ماه مبارک که قرآن را در آن فرو فرستاده‌ای و آن را مایه هدایت مردم و نشانه‌هایی روشن از هدایت و فرقان قرار داده‌ای، فرا رسید. پس، ما را در این ماه، سالم بدار و نیز آن را برای ما سالم بدار و آن را با آسانی و تن درستی از سوی خودت، از ما دریافت کن. ‌ای که اندک را می‌گیری و پاداش بسیار می‌دهی اندک را از من بپذیر

خداوندا، از تو می‌خواهم که به سوی هر نیکی، راهی و در برابر هر آنچه دوست نداری، باز دارنده‌ای برایم قرار دهی. ‌ای مهربان‌ترین مهربانان؛‌ ای که از من و از گناهانی که در نهان انجام داده‌ام، چشم پوشیدی. ای آنکه مرا به خاطر نافرمانی‌ها مواخذه ننمودی. ببخشای، ببخشای، ببخشای،‌ ای بزرگوار

خدایا، پندم دادی، پند نگرفتم. از گناهانت بازم داشتی، دست برنداشتم. چه عذری دارم؟ پس بر من ببخشای،‌ ای بزرگوار. ببخشای، ببخشای.

... خداوندا، مرا به نیکو‌ترین ماندن، باقی بدار و به بهترین فنا، فانی ساز: بر دوستی با دوستانت و دشمنی با دشمنانت و شوق به درگاهت و هراس از عظمتت و خشوع و وفا و تسلیم نسبت به خودت و باور به کتابت و پیروی از سنت فرستاده‌ات.

... درود خدا بر محمد و خاندان او، درودی پیوسته و بی‌شمار؛ درودی که ارزش آن را کسی جز تو نداند،‌ ای مهربان‌ترین مهربانان».

باز درنگ؛ لحظه‌ای فکر می‌کنم که چه مقدار از این راهنمایی و روشنایی و فرقان بهره گرفتم؟ و البته اگر نخواهم بگویم هیچ، پس باید بگویم بسیار اندک.

ادامه می‌دهم و بهترین شبی را یاد می‌کنم که در رمضان قرارش دادی. (و جعلت فیه لیلة القدر) و آن را به تنهایی بر هزار ماه برتری دادی. (و جعلت‌ها خیرا من الف شهر)

لحظه‌ای درنگ؛ و این بار می‌گویم آیا قدر را قدر می‌دانم؟ ناگزیرم چندباره بر خود واویلا گویم.
بارال‌ها
سپس از چیزی می‌گویم که منت گویند؛ آن را بر همه داری و کسی بر تو ندارد. (فیاذ المن و لا یمن علیک)

کمی آرام می‌شوم وقتی خواسته‌ام را از وجود منان تو می‌گویم و از تو می‌خواهم بر من منت بگذاری و مرا از آتش دوزخت نجاتم دهی. (من علی بفکاک رقبتی من النار).

باز درنگی می‌کنم در آنچه مرا به آتش می‌برد و آن حرام‌هاست که وقتی امام علی (ع) از رسول خدا (ص) پرسید:‌ای رسول خدا بهترین عمل در این ماه چیست، شنید: «ای ابا الحسن بهترین عمل در این ماه خویشتنداری از حرام‌های خدای عزوجل است».

و آن آرامش با یاد نار و عذاب در حال خاتمه بود، اما این ناآرامی نیز کمی بعد به پایان رسید آنجا که به لحظه خواستن از تو رسیدم، چون گفته بودم که سمیع و بصیری. می‌خواهم از میان کسانی که بر آن‌ها منت گذاشتی، من را از آتش به گلستان و بهشتت وارد کنی (فیمن تمن علیه و ادخلنی الجنه).

و آخرین درنگ؛ آری پیامبرت (ص) فرمود: «چون هلال ماه رمضان پدید آمد، درهای دوزخ بسته گردد و درهای بهشت گشوده شود و شیاطین به زنجیر کشیده شوند».

و این آرامش به امید رحمتت که مهربان‌ترین مهربانانی، ماندگار می‌شود. (برحمتک یا ارحم الراحمین).

طاعات قبول، التماس دعا.


فرستنده: سیدرضا حسینی علائی

---