اين همه تفاوت!

همه ما، براي انجام امور اداري تجربه پركردن فرم‌هاي مختلف اداري را داريم. من هميشه تصور مي‌كردم كه برخي از اطلاعات خواسته‌شده در فرم‌ها، گاهي مداخله در امور شخصي است و اصولا حتي مي‌توان با پيگيري‌هاي قضايي فرم‌ها را اصلاح كرد. اما مشكل در اين است كه متاسفانه پاسخگويي به اين انتقادهاي منطقي اغلب، فرجام خوشي نمي‌يابد و از طرفي هم به دليل باز شدن گره كار خود، حاضر مي‌شويم چشم خود را هم بگذاريم و اطلاعاتي را در اين فرم‌ها بگذاريم كه شايد برخي از آنها منطبق بر واقعيت نباشد، به‌ويژه اينكه همان‌طور كه گفته شد اين اطلاعات در حيطه زندگي خصوصي و بدون ارتباط به موضوع درخواست است.

تجربه ورود به اين حيطه شخصي و پركردن فرم‌ها، براي من در يك كار اداري كاملا مشخص از دريچه سه كشور مختلف به شدت نمود پيدا كرد كه اميدوارم با نوشتن اين يادداشت، مسوولان محترم بازنگري مشخصي در روال كارهاي اداري انجام دهند و خود و جامعه را از سيل اطلاعاتي كه ميزان درستي يا نادرستي آن مشخص نيست، برهانند. اما ماجرا از اين قرار است كه مدتي است بنا به دلايل كاملا خصوصي به صورت موقت در «نيوزيلند» زندگي و كار مي‌كنم و پيش از آن هم در ايالات متحده دوره فوق‌دكتراي خود را مي‌گذراندم. براي انجام يك كار اداري مجبور شدم تا گواهي «عدم سوءپيشينه» از تمامي كشورهايي كه بيش از 12ماه در آنها سكونت داشته‌ام شامل «نيوزيلند»، به مسوولان ذي‌ربط در اين كشور ارايه كنم. بنابراين بايد برگه عدم سوءپيشينه از سه كشور ايران، ايالات متحده و كشور محل اقامتم يعني نيوزيلند تهيه مي‌كردم. به مدارك و اطلاعات مورد درخواست هر كشور و زماني كه براي تهيه آنها طول خواهد كشيد توجه فرماييد:

«نيوزيلند»: مراجعه به وب‌سايت وزارت دادگستري، «دانلود» يك فرم كه حدود شش جاي خالي براي مشخصات از قبيل نام و نام خانوادگي، آدرس، تاريخ تولد و محل امضا دارد. سپس يك عدد مدرك شناسايي را ضميمه فرم پرشده كرده، ارسال مي‌كنيد. سه تا پنج روز بعد، برگه تاييديه شما به همراه يك لينك به اي‌ميل‌تان ارسال مي‌شود. لينك ارسالي، مربوط به پرسشنامه‌اي است كه آيا از اين خدمات راضي هستيد يا خير، پيشنهاد و انتقاد و غيره. تمام مراحل رايگان است. زماني كه از من گرفت در حدود پنج دقيقه بود.

«آمريكا»: تقاضاي شما بايد به اداره اطلاعات «اف‌بي‌آي» توسط پست ارسال شود. به وب‌سايتش بايد برويد و فرم تقاضا را دانلود كنيد. فرمي است مانند فرم نيوزيلند كه مشخصات خودتان را بايد پر كنيد، يك كارت استاندارد انگشت‌نگاري نيز وجود دارد كه بايد با مراجعه به پليس محل (كه اين خدمات در نيوزيلند رايگان است) انگشت‌نگاري شويد. پليس اين فرم را مهر و امضا مي‌كند و به خود شما عودت مي‌دهد! هزينه مربوطه 18 دلار آمريكا را با كارت اعتباري مي‌توانيد به اف‌بي‌آي پرداخت كنيد و رسيد آن را داخل پاكتي به همراه فرم مشخصات و انگشت‌نگاري انجام شده مي‌گذاريد و به آدرسي در كلاركسبرگ ويرجينياي غربي، دفتر اطلاعات اف‌بي‌آي پست مي‌كنيد. در وب‌سايت اف‌بي‌آي ذكر شده كه سه تا پنج هفته بعد پاسخ مي‌دهند. كل تعداد كاغذ پست شده‌ سه برگ مي‌شود: فرم مشخصات، كارت انگشت‌نگاري و رسيد پول. من از بي‌باوري در سادگي فرم از صفحات مشخصات گذرنامه و ويزاي آمريكا هم يك نسخه كپي تهيه كردم و در پاكت گذاشتم. زمان پركردن فرم‌ها در حدود پنج‌دقيقه، انگشت‌نگاري از زمان ورود به اداره پليس تا گرفتن كارت، حدود 30 دقيقه، جمعا 35 دقيقه.

«ايران»: يك فرم مشخصات كامل، محل كار، محل زندگي، تلفن‌هاي هر دو، نوع ويزا، اي‌ميل، اگر دانشجو باشيد سه يا چهار سوال در اين خصوص، وضعيت تاهل، نام و نام خانوادگي همسر!، تاريخ ازدواج!، تعداد فرزندان!، آدرس خودتان يا يك نفر در ايران و در انتها هم البته نظر و پيشنهاد. بعد سه عدد فرم درخواست برگه عدم سوءپيشينه كه دوصفحه‌اي است مجددا شامل مشخصات فردي، وضعيت تاهل، علت اقامت در خارج از كشور، سوالاتي در مورد نحوه خروج از كشور، تاريخ و مكان آن، اگر دانشجو هستيد مجددا سوالاتي در مورد تحصيلات و تاريخ شروع و خاتمه احتمالي، يك جدول شامل مشخصات كامل فرزند و همسر، شغل در خارج از كشور، تحصيلات، ميزان درآمد (اين سوال حقيقتا اين شايبه را ايجاد مي‌كند كه اگر من 10هزار دلار در سال درآمد داشته باشم يا سه‌ميليارد دلار معادل سه‌هزار‌ميليارد تومان، در نتيجه سوءپيشينه موثر است!)، آدرس و تلفن در ايران و در خارج از كشور و بالاخره مشاغل قبلي در ايران. در انتهاي فرم نيز با امضاي خود اظهار مي‌كنيد كه هيچ‌يك از اين اطلاعات را غلط ارايه نداده‌ايد. اما اين پايان ماجرا نيست؛ دو برگه انگشت‌نگاري شده توسط پليس نيوزيلند (كه من هنوز دليل دو برگه را نمي‌دانم چيست و مگر غير از ناجا ارگان ديگري موظف به جمع‌آوري اين اطلاعات هست؟)، اصل و تصوير 9 برگ اول گذرنامه به همراه صفحه مهر خروج، اصل و تصوير كارت ملي (اگر كارت ملي نداشته باشيد، مجددا فرمي براي درخواست كارت ملي)، اصل و تصوير تمام صفحات شناسنامه جديد، اصل و تصوير مجوز اقامت در نيوزيلند، هشت قطعه عكس پشت‌نويسي شده كه فوري نباشند (و باز من هيچ دليلي براي ارسال عكس نمي‌بينم)، چك بانكي به مبلغ حدود 30 دلار آمريكا، دو پاكت سفارشي به آدرس خودتان براي برگشت دادن مدارك. ضمنا بايد يك برگه درخواست كتبي هم براي صدور گواهي سوءپيشينه ضميمه مدارك كنيد.

در هيچ بخشي نيز توضيحي در مورد زمان احتمالي گرفتن سوءپيشينه نخواهيد يافت. تمام اين مستندات بدون مدارك اصلي 20برگ شد. پركردن فرم‌ها حدود 45 دقيقه، تهيه انگشت‌نگاري در دو نسخه حدود 45 دقيقه، تهيه مدارك درخواستي حدود 20 دقيقه (من از دستگاه فتوكپي محل كار خود استفاده كردم وگرنه مجبور بودم براي تهيه كپي مدارك، هزينه هم بپردازم)، معطلي در بانك براي گرفتن چك بانك حدود 10 دقيقه به انضمام 25 دقيقه ترافيك براي رسيدن به يكي از شعب بانكي كه در آن حساب داشتم. فرض كنيم كه معطلي در اداره پست نيز ناچيز باشد و هزينه پست به سفارت و گرفتن مدارك 20دلار آمريكا را نيز اضافه كنيد. جمع هزينه 50دلار و جمع زمان حدود 150 دقيقه. چرا اين همه تفاوت؟! كمي دردآور است كه چرا در فرم‌هاي اف‌بي‌آي ذكر شده است كه پر كردن محل كد اجتماعي (هم‌رديف كد ملي در ايران)، اختياري است اما من در كشور خودم بايد حتي در مورد ميزان درآمد و نام همسر و فرزند خودم، مشاغل قبلي و حتي آدرس اقوام خود را براي گرفتن گواهي سوءپيشينه اطلاعات بدهم. آيا اين قبيل اطلاعات، دخالت در امور شخصي من محسوب نمي‌شود؟ آيا لازم نيست كه مسوولان محترم تجديدنظري در اين فرم‌ها كنند؟ از جهت تذكر آخر اينكه من گواهي سوءپيشينه را دقيقا هفت ماه پيش در تهران پس از حدود يك‌ماه انتظار دريافت كردم و بعد از آن كشور را ترك كردم، بنابراين تمامي مستندات و اطلاعات به همان نتيجه قبلي منجر خواهد شد و متاسفانه مطمئنم كه برگه قبلي من حتي جهت كاهش زمان اداري مورد بررسي قرار نخواهد گرفت.

منبع: شرق