بافت تاريخي يزد سكنه‌اي ندارد

بخش بزرگي از هسته مركزي شهر يزد را بافت تاريخي آن تشكيل مي‌دهد، اما اين بافت به تدريج در حال تخليه است و با ادامه اين روند، بزودي اين قسمت از شهر خالي از سكنه خواهد شد.

به گزارش مهر، شهر يزد با محلات و كوچه‌پس‌كوچه‌هاي پيچ در پيچ و طاق‌هاي ضربي و كوچه‌هاي آشتي‌كنان، بعد از تهران داراي بيشترين بافت تاريخي است و از گذشته‌هاي دور خانواده‌هاي بزرگ و اصيل شهر در اين بافت‌ها زندگي كرده‌اند.

مشاهده درهاي كوچك و بزرگ چوبي و كلون‌هاي آهني، سكوهاي كنار منازل، آب‌انبارها، ديوارهاي كاهگلي، بادگيرها و هزاران جاذبه ديگر كه انسان را به صدها سال پيش مي‌برد، در دل شهر و مركز استان يزد تعجب همگان به ويژه توريست‌ها را برمي‌انگيزد. روزگاري در خانه‌هاي قديمي اين بافت كه خود اوج هنر اصيل معماري يزد را به نمايش مي‌گذارد، مردان و زناني زيسته‌اند كه هم اكنون از آنها به عنوان بزرگان، علما و ريش‌سفيدان شهر ياد مي‌شود و يادگاران آنها هنوز هم با حفظ ميراث گذشتگان خود سعي در زندگي در اين مناطق دارند.

به رغم وجود اين ريشه‌هاي كهن، طي سال‌هاي اخير بنا به دلايل مختلفي خانواده‌هاي بسياري از اين مناطق كوچيده‌اند و با ساخت و ساز در ساير مناطق، نقاط جديدي در شهر ايجاد كرده‌اند. كوچ خانواده‌هاي ساكن در اين مناطق و خالي شدن بافت تاريخي از سكنه، خواه ناخواه ساختمان‌ها را به ويراني مي‌كشد و اگر اين روند ادامه يابد در آينده‌اي نزديك يزد شاهد تخريب بدنه اصلي خود خواهد بود. يكي از ساكنان اين مناطق نيز بيان كرد: لوله‌هاي آب و فاضلاب در اكثر خانه‌هاي اين منطقه فرسوده است و تعمير و تجهيز شبكه‌هاي آب هزينه‌هاي هنگفتي دارد از طرفي انتقال شبكه فاضلاب به اين مناطق ممكن نيست زيرا بافت منطقه ظرفيت ايجاد اين شبكه را ندارد.

مريم شايق افزود: بيشتر خانه‌هاي قديمي خالي از سكنه بافت تاريخي يزد به مأمن معتادان، قاچاق فروشان، مركز توزيع و خريد و فروش مواد مخدر و فساد تبديل شده و اين امر علاوه بر خدشه‌دار شدن امنيت منطقه، ديدگاه توريست‌هاي بازديدكننده از بافت تاريخي را نسبت به يزد و حتي كل كشور تغيير مي‌دهد.

به هر ترتيب واضح است كه مردم ساكن در مناطق قديمي يزد همچون مردم ساير مناطق براي زندگي به امكانات اوليه نظير حمل و نقل، بهداشت، روشنايي، امنيت و... نيازمندند و در صورتي كه توقع آنها در اين زمينه تامين نشود، طبيعي است كه منطقه را ترك كنند و خاطرات خود و نياكانشان را در خانه‌هاي قديمي به دست ويراني بسپارند.

رئيس شوراي شهر يزد در اين خصوص به مهر گفت: هم‌اكنون 730 هكتار از بافت تاريخي يزد در فهرست آثار ملي ثبت شده است اما اين پيشينه سبب شده ارائه خدمات به اين مناطق با مشكلات عديده‌اي مواجه باشد.

سيدعلي ميرحسيني اظهار كرد: اداره ميراث فرهنگي بر اساس ضوابط و قوانين خود، اجازه تخريب برخي خانه‌ها براي خيابان كشي و امكان تردد وسايل نقليه را نمي‌دهد؛ از اين رو ارايه خدمات حمل و نقل، اورژانس، شبكه فاضلاب و... ميسر نيست.

وي با اشاره به اين‌كه موافق تخريب منازل تاريخي نيستيم عنوان كرد: خواسته‌هاي مردم بافت تاريخي از يك سو و عدم امكان تخريب يا تغيير املاك قديمي از سوي ديگر، مسئولان شوراي شهر و شهرداري يزد را بر سر دو راهي قرار داده است.

ميرحسيني يادآور شد: بديهي است كه اگر مردم بافت تاريخي به دليل كمبود امكانات اين منطقه را ترك كنند، ساختمان‌ها خود به خود رو به نابودي مي‌روند و منازل مسكوني تبديل به پايگاه‌هاي امن معتادان يا محل تجمع برخي افاغنه مجاز يا غيرمجاز حاضر در شهر مي‌شود. اين مشكل علاوه بر شهر يزد گريبانگير ساير شهرستان‌هايي كه در آنها نيز بافت تاريخي وجود دارد شده است و مردم مناطق تاريخي ميبد، اردكان، مهريز، ابركوه و... نيز با مشكلات ياد شده دست و پنجه نرم مي‌كنند.

به نظر مي‌رسد براي حل سرگرداني مردم و مسئولان بايد گروهي كارشناس گردهم آيند و با اتخاذ تدابيري ويژه، علاوه بر حفظ و احياي بافت تاريخي شهر به بهترين نحو، امكان تداوم حضور مردم اين منطقه را فراهم آورند.

گاهي احساس مي‌شود كه مردم شهر يزد با مردم ساير نقاط كشور متفاوتند و حاضر نيستند به هيچ قيمتي حتي به قيمت زندگي پر زرق و برق شهرهاي بزرگ، يادگارهاي ارزشمند خود را كه اغلب در بافت‌هاي تاريخي قرار دارند، رها كنند اما در برخي موارد كمبودها به حدي است كه اين مردم اصيل را برخلاف ميل باطني آنها ناچار به ترك منازل خود مي‌كند.