سلامت رواني مربيان در تحقيق واعظ موسوي
سلامت رواني و كيفيت زندگي مربيان ورزش كشور در تحقيقي توسط صادق نصري و سيدكاظم واعظ موسوي بررسي شد.
به گزارش ايسنا، در اين تحقيق آمده است: مربيان و مدرسان ورزش، بخش عظيمي از بنيهي علمي و عملي سازمان تربيت بدني را تشكيل ميدهند. مسلم است كه بدون فعاليت و اهتمام مربيان، چرخ ورزش چه در بعد سالمسازي افراد جامعه و چه در بعد قهرماني به خوبي حركت نخواهد كرد.
اين عقيده مورد تاكيد قرار گرفته است كه به طور كلي مربيگري به خاطر فشار موفقيت و شرايط آن ميتواند تنشزا باشد. خوشبختانه آگاهي روبه رشدي در زمينهي سلامت رواني مربيان حرفهاي و مربيان غير حرفهاي وجود دارد. به دليل شرايط سخت كاري و فرسودگي شغلي برخي از مربيان تصميم به ترك آن ميگيرند. اگرچه برخي مطالعات حاكي از آن بوده كه مربيان در مقايسه با افراد ساير حرفهها استرس كمتري را تجربه ميكنند. ولي مشخص شده است كه آنها در معرض سه گروه از عوامل استرسزا هستند:
الف) "شخصي"، مانند فقدان تجربه، ترديد درمورد خود، حفظ سلامت بدني و مهارتهاي مربيگري ناكافي
ب) "اجتماعي"، مانند تعاملات ضعيف با ورزشكاران، اعضاي باشگاه و ساير افراد.
ج) "سازماني"، شامل ساعات كاري طولاني، نبود حمايت سازمان، مسووليتهاي سنگين، مشكلات مديريتي و مشكلات مالي و فشار زماني.
در پژوهشي در ايران شيوع عوامل استرسزاي شغلي در بين مربيان دانشگاهها بيش از حد متوسط بوده است. از بين عوامل استرسزا، عاملهاي رشد و پيشرفت شغلي، كيفيت و حساسيت كار، فشار زمان، كميت يا حجم كا ر و تكنولوژي شغل از ديدگاه مربيان به ترتيب شايعترين عوامل بوده است. مربيان زن، مربيان با تحصيلات تربيت بدني و مربيان متاهل در وضعيت بهتري قرار داشتند.
به طور كلي نتايج حاصل از اين تحقيق نشان داد مربيان كشور از نظر روابط خانوادگي و اجتماعي نسبت به گروههاي ديگر، وضعيت بهتري دارند و در مقايسه با ساير اقشار و مشاغل جامعه شرايط كنوني اميدواركنندهتر است.
از جنبهي شرايط شغلي، ويژگيهاي شغلي و ميزان رضايت، با تاكيد بر جنبههاي غير مادي شغل نيز وضعيت مربيان جالب توجه است. هر چند تفاوتهاي زيادي بين مربيان و استانهاي مختلف در اين خصوص وجود دارد.
مطالعهي وضعيت سلامت رواني نشان داد كه در مجموع شرايط مربيان مناسب است. مربيان نسبت به بيشتر افراد و مشاغل موجود در جامعه سلامت رواني بهتر و مشكلات رواني كمتري دارند. ميزان سلامت رواني كمتر در بين تعدادي از مربيان به بافت و شرايط خاص برخي از استانها مربوط است.
يافتهي مربوط به تفاوت مربيان زن و مرد از لحاظ برخي از جنبههاي سلامت رواني و شرايط شغلي نشان دهندهي تفاوتهاي فردي دو جنس از نظر تفكرات، نگرشها، مسووليتها و شرايط زندگي است. مردان بيشتر در معرض استرسهاي دروني و بيروني هستند.
به خاطر ماهيت شغلي مربيگري و فعاليت در حوزهي ورزش، مربيان كشور در مقايسه با بيشتر افراد جامعه از نظر روابط خانوادگي، شرايط و ويژگيهاي شغلي و سلامت رواني وضعيت بهتري دارند. تلاش سازمان تربيت بدني براي آموزش مهارتهاي اجتماعي و روانشناسي به مربيان ميتواند ميزان موفقيت آنها را در حرفه مربيگري افزايش دهد. ضمن اينكه برنامهريزي آموزشهاي پيشگيرانه به ويژه در زمينهي بهداشت رواني نيز بايد مورد تاكيد باشد.
شناسايي متغيرهاي مهم موجود در مربيان موفقتر و استانهاي داراي شرايط مطلوبتر ميتواند در تعيين برنامهها مفيد باشد. ضمن اينكه نتايج نشان داد مربيان برخي از استانها به خدمات مشاورهاي و آموزشي بيشتري نياز دارند.
