درس نظامی سوریه به ترکیه

دمشق – اقدام سوریه در ساقط کردن یک فروند جنگنده اف 4 ترکیه از دیدگاه بسیاری از تحلیلگران درس نظامی این کشور به ترکیه و دیگر دولت های حامی گروه های مسلح به شمار می رود.   
 
به گزارش ايرنا،سخنگوی ارتش سوریه روز شنبه با انتشار بیانیه ای اعلام کرد که روز گذشته (جمعه) یک جنگنده ترکیه در حریم هوایی سوریه هدف پدافند هوایی این کشور قرار گرفت و ساقط شد.

ارتش سوریه در بیانیه خود آورده است که تلاش برای یافتن دو خلبان این جنگنده ادامه دارد، اما برخی منابع از اسیر شدن این دو خلبان به دست نیروهای سوری اطلاع دادند.

این اقدام که برای اولین بار ظرف 15 ماه ناآرامی در سوریه رخ داد، از دیدگاه ناظران با توجه به تحولات این کشور و مسائل پیرامونی آن قابل تامل است.

اقدام جنگنده ترکیه در پرواز "بسیار پست" در حریم هوایی سوریه در شرایطی صورت گرفت که هنوز اولین بند از طرح شش ماده اي "کوفی عنان" فرستاده سازمان ملل برای حل بحران سوریه یعنی آتش بس میان دو طرف درگیری اجرا نشده است و ناظران بین المللی اعلام کرده اند که به علت تشدید خشونت، فعالیت خود را متوقف کرده اند.

در صحنه سیاست نیز روسیه طرحی را برای پیشبرد طرح عنان ارائه کرد که بر اساس آن کشورهای تاثیرگذار بر دو طرف درگیری روز 10 تیر در ژنو گردهم آیند و دولت سوریه، گروه های مسلح و حامیان خارجی آنها را به ضرورت اجرای آتش بس و روی آوردن به مذاکره فرا خوانند و هیچ طرفی گامی در جهت تشدید بحران بر ندارد.

این در حالی است که برخی دولت های مخالف نظام سوریه و در راس آنها قطر، عربستان و ترکیه از همان آغاز اجرای طرح عنان آن را طرحی بیهوده تلقی کرده و خواهان براندازی این نظام از طریق نظامی شده اند.

ترکیه نیز که سوریه را تهدیدی برای خود می بیند، تا کنون چند بار از سازمان پیمان آتلانتیک (ناتو) که خود عضوی از آن است، خواستار اعمال فشار نظامی علیه این کشور شده بود.

از سوی دیگر ترکیه، دولت های غربی و دولت های عرب حامی مالی و تسلیحاتی گروه های مسلح (قطر و عربستان) هرگونه طرح سیاسی از جمله طرح روسیه را اقدامی برای "اتلاف وقت" می دانند و بنابراین حمله این جنگنده به حاکمیت سرزمینی سوریه پاسخی به طرح روسیه برای حل بحران از طریق سیاسی تفسیر می شود.

اقدام ترکیه در تجاوز به حریم هوایی سوریه همچنین نوعی "تست قدرت سوریه" در زمینه پدافند هوایی این کشور به شمار رود، به ویژه اینکه ترکیه همواره از سازمان پیمان آتلانتیک (ناتو) درخواست دخالت نظامی در سوریه می کرد.

آنچه مسلم است اینکه اقدام سوریه در ساقط کردن جنگنده اف 16 ترکیه و اسیر کردن دو خلبان آن، بر اساس مقررات بین المللی اقدامی قانونی است و در دفاع از حریم کشوری مستقل و با حاکمیت صورت گرفت.

ترکیه نیز این حقیقت را پذیرفته است و در اظهارات سران این کشور در ارتباط با این مساله واکنش تلافی جویانه و یا تهدید آمیز مشاهده نمی شود.

از سوی دیگر در صورتی که اقدام این جنگنده اقدامی تعمدی از سوی ناتو (که ترکیه عضوی از آن است) فرض شود، این به مفهوم اعلام جنگ علیه سوریه خواهد بود و سوریه حق داشت بر اساس قوانین بین المللی آن را ساقط کند.

سوریه با ساقط کردن این جنگنده از یک سو موجبات تقویت روحیه نظامیان و مردم این کشور را فراهم کرد و از سوی دیگر پیام آشکاری به طرف های منطقه ای و بین المللی نیز ارسال کرده که مفاد آن اقتدار این کشور در رویارویی با تجاوزات نظامی است.

اکنون ترکیه و دیگر دولت هایی که خواهان براندازی نظام سوریه به روش نظامی هستند، تنها یک گزینه فراروی خود دارند و آن روی آوردن به حل مسالمت آمیز بحران از طریق گفت و گوست.