بهار و خزان بهارستاني كه گذشت!

بررسي نقاط ضعف و قوت چهار سال فعاليت مجلس هشتم، زمان زيادي مي‌طلبد چه اينكه در اين سال‌ها فراز و نشيب‌هاي زيادي در عرصه سياسي كشور نيز وجود داشته و همين امر ارزيابي دقيق از عملكرد دوره هشتم مجلس را دشوارتر مي‌كند.

ايسنا، در گفت‌وگوهايي جداگانه‌ با پانزده نماينده مجلس شوراي اسلامي كارنامه مجلس هشتم را از نگاه آنان بررسي كرده است.

نقطه قوت: ديپلماسي فعال پارلماني

نقطه ضعف: اتلاف وقت مجلس براي استيضاح وزرا و سوال از رييس‌جمهور

فاطمه آليا نماينده مردم تهران و عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس، بهترين عملكرد مجلس هشتم را در بحث سياست خارجي و ديپلماسي پارلماني عنوان مي‌كند و مي‌افزايد: در اين زمينه قوانين مصوب خوبي در مجلس وجود داشته است از جمله چند طرح در كميسيون امنيت ملي با عنوان افشاي نقض حقوق بشر آمريكا و يا احقاق حق جانبازان شيميايي به تصويب رسيده است.

وي همچنين تصويب قانون هدفمندي يارانه‌ها را نمادي از همكاري دولت و مجلس در جهت پاسخ‌گويي به مطالبات مردم مي‌داند.

آليا در ارزيابي خود از نقطه ضعف مجلس هشتم، مي‌گويد: آنچه مردم نسبت به آن گلايه‌مند بودند و براي مجلس هزينه‌هايي در برداشت، اتلاف وقت مجلس براي استيضاح وزرا و سوال از رييس‌جمهور بود؛ در حالي كه مي‌شد با صرف وقت كمتر و از شيوه‌هاي بهتري اين موضوعات را پيگيري كرد و در مقابل وقت بيشتري را براي رسيدگي به مطالبات مهم‌تر مردم مثل رفاه، ‌معيشت و وضعيت فرهنگي اختصاص داد.

نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي همچنين ابراز عقيده مي‌كند كه اولويت‌بندي مجلس هشتم با اولويت‌بندي موكلين آن فاصله داشته است.

نقطه قوت: تنقيح قوانين

نقطه ضعف: عقب نشيني مجلس از برخي مواضع مثل وقف دانشگاه آزاد

غلامرضا دهقان ناصر‌آبادي نماينده كازرون نيز معتقد است كه مجلس هشتم بر اساس نظرسنجي‌ها از مجالس موفق بعد از انقلاب بوده چرا كه فارغ از كشمكش‌هاي سياسي و بر اساس نظر كارشناسي فعاليت‌هاي خود را سامان داده است.

وي تنقيح قوانين را بهترين اقدام مجلس هشتم مي‌داند و مي‌افزايد: ما قوانين متناقض زيادي داريم كه روي هم انباشته شده و مي‌طلبيد تنقيح قوانين انجام شود تا هم از حجم قوانين متناقض كم شود و هم اينكه كارآمدي مجريان بيشتر شود و از سردرگمي آنها جلوگيري شود.

اين عضو كميسيون قضايي و حقوقي مجلس، در ادامه مي‌گويد: ايرادي كه به مجلس هشتم وارد بود، اين بوده كه در چند مورد محدود از موضع خود عقب‌نشيني كرده كه شايد اين امر صدمه‌اي به مجلس وارد كرده است.

نماينده مردم كازرون در مجلس شوراي اسلامي، وقف دانشگاه آزاد را از جمله مواردي مي‌داند كه معتقد است عقب‌نشيني مجلس درباره آن مصوبه در آن مقطع زماني مناسب نبوده و مي‌شد آن را بهتر مديريت كرد.

نقطه قوت: تصويب برنامه پنجم و قوانين مادر اقتصادي

نقطه ضعف: عملكرد نظارتي

حسن كامران نماينده اصفهان نيز نمره 8 از 20 را به نظارت مجلس هشتم مي‌دهد و مي‌گويد: هر آنچه در جريان نظارت، نمايندگان سوالات‌شان را پس گرفته‌اند و يا در تحقيق و تفحص و استيضاح اين اتفاق افتاد، نمره منفي مجلس حساب مي‌شود و به نظر مي‌رسد هر نماينده‌اي كه چنين كاري كرده در حدي روغن‌مالي شده است؛ بنابراين ضعف مجلس هشتم در نظارت آن بوده است.

اين عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس مي‌افزايد: قانوني به نام نظارت بر نمايندگان با تذكر مقام معظم رهبري تصويب شد كه قانون كاملي نيست، اما اگر همان قانون هم اجرا شود باز هم خوب است به شرط اينكه كميته‌اي كه قرار است بر نمايندگان نظارت كند، ثروت آنها را اعلام كند، امتياز نگرفته باشد و سياسي‌كاري هم نكند.

وي تصويب برنامه پنجم، بررسي لايحه بودجه 91 و تصويب برخي قوانين مادر از قبيل قانون تجارت و رفع موانع كسب و كار را از نقاط مثبت عملكرد مجلس هشتم مي‌داند.

نقطه قوت: نظارت دقيق و مديريت قوي

نقطه ضعف:-

داوود محمدجاني نماينده مردم آباده در مجلس شوراي اسلامي نيز،‌ نظارت دقيق و مديريت قوي را از نقاط قوت مجلس هشتم عنوان مي‌كند و مي‌افزايد: مجلس هشتم قوانين مورد نياز واقعي جامعه را تصويب كرد و از جمله در بخش كشاورزي قوانيني به تصويب رسيد كه منافع مردم را در بر داشت.

اين عضو كميسيون كشاورزي مجلس، هيچ نقطه ضعفي را براي مجلس هشتم عنوان نكرد.

نقطه قوت: مواضع سياست خارجي

نقطه ضعف: عملكرد نظارتي

علي‌اصغر يوسف‌نژاد نماينده ساري نيز در گفت‌وگويي، موضع‌گيري مجلس هشتم در مسائل مربوط به سياست خارجي را خوب توصيف مي‌كند و مي‌گويد: مجلس هشتم در اين مواضع منسجم عمل كرده است.

وي مي‌افزايد: مجلس همچنين در نگارش برنامه پنجم خوب عمل كرد و مي‌توان گفت كه در قانون‌نويسي، عملكرد متوسطي داشته است.

اين عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس، نقطه ضعف مجلس هشتم را در نظارت مي‌داند و مي‌گويد: مجلس هشتم در سال آخر در اين خصوص بهتر عمل كرد اما نسبت به موضوعات اصلي مورد نياز مردم و بخش‌هاي اقتصادي و فرهنگي ضعيف بوده است.

نقطه قوت: قوانين اقتصادي و هدفمندي يارانه ها

نقطه ضعف: مواضع سياست خارجي

علي كريمي‌فيروزجايي نماينده بابل نيز در گفت‌وگويي ديگر تصويب قوانين خوب از سوي مجلس هشتم در حوزه مسائل اقتصادي را جزء نقاط مثبت عملكرد مجلس هشتم مي‌داند و مي‌گويد: قانون هدفمندي يارانه‌ها در اين مجلس به تصويب رسيده كه اقدام مثبتي بوده است،.

وي افزود: مجلس هشتم همچنين در حوزه علم و فناوري و تاسيس شركت‌هاي دانش‌بنيان قدم‌هاي خوبي برداشته و قانون برنامه پنجم را هم تصويب كرده كه در ابعاد مختلف داراي نقاط مثبت است و از آثار ماندگار مجلس هشتم به حساب مي‌آيد.

اين عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس، موضع‌گيري‌هاي مجلس هشتم در عرصه بين‌المللي از جمله مساله فلسطين، رويارويي با صهيونيسم و استكبار و اقدامات ديپلماتيك با ساير مجالس را قابل تقدير توصيف مي‌كند.

كريمي فيروزجايي، برخي بي‌نظمي‌ها در مجلس هشتم و همچنين پرداختن به برخي حاشيه‌ها را از جمله اشكالات وارده به مجلس هشتم مي‌داند و مي‌گويد: مجلس در برخي برهه‌هاي حساس مثل فتنه 88 از خود انفعال نشان داد در حالي كه از هيات رييسه و رييس مجلس انتظار مي‌رفت محكم‌تر در دفاع از مردم و انقلاب وارد شوند، اما روحيه محافظه‌كارانه‌اي از اين مجلس در اين رابطه شاهد بوديم.

نماينده مردم بابل در مجلس شوراي اسلامي، با انتقاد از برخي حاشيه‌ها در دوره هشتم مجلس مي‌افزايد: در اين دوره وقت زيادي سر بگو و مگو با دولت گرفته شد در حالي كه ما مي‌توانستيم از اين فرصت براي تعامل بهتر،‌ پيشبرد امور و حل مسائل مردم استفاده كنيم.

وي با بيان اينكه برخي اشكالات نه به بدنه‌ي مجلس هشتم، بلكه به راس اين مجلس وارد بوده، تصريح مي‌كند: به نظر مي‌رسد مناسبات بايد به گونه‌اي تنظيم مي‌شد كه بيشتر به اصل خواسته‌هاي مردم كه حل مشكلات اقتصادي، بيكاري و تورم بوده، پرداخته مي‌شد.

نقطه قوت: همراهي با دولت در هدفمندي يارانه‌ها

نقطه ضعف: عدم اطلاع رساني درباره عملكرد مجلس

اسدالله بادامچيان نماينده تهران نيز با بيان اينكه مجلس هشتم نقاط قوت فراواني داشته، به تصويب قوانين تسهيل كننده براي توده‌هاي محروم و مستضعف از جمله بيمه بيكاري، بيمه كارگران ساختماني، زنان سرپرست‌ خانوار، برخورداري از حقوق شهروندي براي فرزندان زناني كه همسر غيرايراني دارند، كمك به رفع موانع كسب و كار، بازنگري قانون تعاوني، قانون احزاب و تصويب قانون وزارت نفت و همچنين تدوين برنامه پنجم توسعه با 1400 حكم اشاره مي‌كند.

اين عضو كميسيون شوراهاي مجلس، همراهي با دولت در هدفمندي يارانه‌ها را نيز از ديگر نقاط مثبت دوره هشتم مجلس عنوان مي‌كند و مي‌گويد: نظارت بر مجلس هفتم قانوني و رسمي نبود، اما در مجلس هشتم هيات عالي نظارت كه پيش از آن به شكل غيررسمي فعاليت مي‌كند به نهادي قانوني تبديل شد.

وي با اشاره به برخي استيضاح‌ وزرا در اين دوره، مي‌افزايد: بسياري از اين استيضاح‌ها گرچه در مداراي با دولت به نتيجه نرسيد، يا نمايندگان قانع شدند و يا در برخي موارد امضاها پس گرفته شد، اما دليلي خوبي است براي اينكه مجلس تعصب و قصد كارشكني نداشته است و از سويي اين اقدامات باعث شد وزرا بيشتر از كارشان مراقبت كنند.

بادامچيان با اشاره به اظهارات برخي نمايندگان مبني بر عملكرد نامناسب مجلس هشتم در قبال فته، تصريح كرد:‌كساني در اين انتخابات به منظور مقاصد انتخاباتي، ‌عده‌اي از عناصر خدوم و ضدفتنه را به ساكتين و مردودين فتنه منتسب كردند در حالي كه اين افراد خودشان مقابل فتنه ايستاده بودند.

نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي، نقطه ضعف مجلس هشتم را در اين عنوان كرد كه اين مجلس بيش از اين مي‌توانسته اقدامات و فعاليت‌هاي خود را به اطلاع مردم برساند.

نقطه قوت: مبارزه با استكبار

نقطه ضعف: عملكرد نظارتي

محمدرضا خباز نماينده كاشمر معتقد است كه مجلس هشتم از نظر مبارزه با استكبار و دادن بيانيه‌هاي به‌موقع و دفاع از حقوق ملت و جا نزدن در مقابل تشرهاي استكبار جهاني خوب عمل كرده است.

وي مي‌افزايد: با توجه به تهديداتي كه از سوي استكبار جهاني مي‌شد، مجلس هشتم اصلا گوش به حرف آنها نداد و كار خود را كرد كه به نظر نقطه‌ي مثبتي مي‌آيد.

اين عضو كميسيون اقتصادي مجلس، عملكرد نظارتي مجلس هشتم را نقطه ضعف اين دوره از مجلس هشتم عنوان مي‌كند و مي‌گويد: متاسفانه مجلس از عهده اين وظيفه بزرگ بر نيامد. مجلس اگر مي‌خواست، مي‌توانست جلوي خلاف قانون‌هاي دولت را بگيرد و نبايد مجلس اجازه مي‌داد كه دولت در اجراي قوانين اين‌طور عمل كند و اينگونه مقررات را زير پا بگذارد.

نقطه قوت: ايجاد معونت نظارت

نقطه ضعف: روزمرگي

شكور اكبرنژاد نماينده تبريز در ارزيابي خود از عملكرد مجلس هشتم، مي‌گويد: در اين دوره آقاي لاريجاني تدابير خوبي داشتند از جمله تغييراتي در آيين‌نامه داخلي مجلس در خصوص سوال از وزرا و سوال از رييس‌جمهور انجام شد كه مي‌تواند براي كشور مفيد واقع شود.

وي در ادامه، نظارت مجلس هشتم و ايجاد معاونت نظارت از نقاط قوت اين دوره از مجلس عنوان مي‌كند.

اين عضو كميسيون اقتصادي مجلس با اشاره به نقطه ضعف مجلس هشتم، مي‌افزايد: ضعفي كه در تمام ادوار مجلس وجود داشته، اين است كه جايگاه مجلس به عنوان تصميم‌گير و قانونگذار چندان شناخته شده نيست و بيشتر حالت نمادي و ظاهري دارد به اين معنا كه تصميمات در جاهاي ديگري گرفته مي‌شود.

وي مي‌افزايد: متاسفانه مجلس به جاي اينكه به مسائل ضروري و اساسي كشور بپردازد، به روزمرگي افتاده است، همچنان كه دولت هم با روزمرگي كشور را اداره مي‌كند.

اكبرنژاد ادامه مي‌دهد: يكي از نقاط ضعف ديگر در مجلس هشتم اين بود كه عده كثيري از نمايندگان، نمايندگي دولت را مي‌كردند در حالي كه بايد نماينده ملت باشند.

نقطه قوت: حمايت از حقوق هسته‌يي

نقطه ضعف: عدم رسيدگي به وضعيت درياچه اروميه

نادر قاضي‌پور نماينده اروميه نيز حمايت از حقوق هسته‌يي ملت ايران را نقطه قوت مجلس هشتم و عدم رسيدگي به وضعيت درياچه اروميه را از نقاط ضعف اين دوره از مجلس عنوان مي‌كند.

نقطه قوت: تقويت بعد نظارتي مجلس

نقطه ضعف: عدم كارآمدي فراكسيون‌ اصولگرايان

جواد آرين‌منش نماينده مشهد نيز، تقويت بعد نظارتي مجلس هشتم را نقطه‌ي قوت آن و عدم كارآمدي فراكسيون‌هاي مجلس به ويژه فراكسيون اكثريت (اصولگرايان) را از نقاط ضعف مجلس هشتم مي‌داند.

وي مي‌افزايد: متاسفانه فراكسيون اصولگرايان نتوانست وحدت و انسجام را آنگونه كه شايسته بود، در مجلس برقرار كند.

نقطه قوت: تصويب قانون تجارت و قانون نظارت بر نمايندگان

نقطه ضعف:ناآرامي ارتباط بين دولت و مجلس

محمد دهقاني نماينده چناران نيز در گفت‌وگويي در ارزيابي خود از عملكرد مجلس هشتم مي‌گويد: مهمترين قوت مجلس هشتم، تصويب يكسري قوانين بسيار مهم و ضروري براي كشور بود،‌ از جمله قانون تجارت كه بعد از 80 سال نياز به تغيير داشت و بحمدالله در مجلس هشتم تصويب شد، همچنين قانون نظارت بر نمايندگان براي ارتقاي سطح سلامت خود مجلس از قوانين بسيار مهم بود كه با توصيه مقام معظم رهبري اين كار به سامان رسيد.

وي در ادامه تصويب قانون رسيدگي به اموال مسئولين را از كارهاي مهم اين دوره از مجلس عنوان مي‌كند و مي‌گويد: همچنين يكسري قوانين مادر در كميسيون قضايي تصويب شد كه قانون مجازات اسلامي،‌ قانون آيين دادرسي كيفري و قانون حمايت از خانواده از جمله‌ي آنها بود.

اين عضو هيات رييسه مجلس درباره نقاط ضعف مجلس هشتم مي‌گويد: نقطه ضعفي كه اختصاص به مجلس ندارد و بخشي از آن به دولت و بخشي به مجلس مربوط است، اين بود كه مجلس نتوانست به خاطر رفتارهاي دولت، آرامشي را بين دولت و مجلس ايجاد كند، اين هم ضعف دولت و هم ضعف مجلس به حساب مي‌آيد. متاسفانه گاهي هم در داخل مجلس آرامش به هم مي‌خورد و اختلافات به گونه‌اي رقم مي‌خورد كه منجر به ناآرامي مي‌شد و هم اينكه اين ناآرامي به نوعي در اختلاف بين مجلس و دولت موثر بود.

دهقاني تصريح مي‌كند: من معتقدم براي كارآمدي مجلس بايد تنوع سلايق سياسي را بپذيريم چرا كه مجلس پژواك سلايق سياسي ملت است اما هنر ما بايد اين باشد كه در عين حفظ و رعايت سلايق متنوع سياسي، وحدت و آرامش بر مجلس حكمفرما باشد. وقتي اينگونه شد، شاهد بالا رفتن كارآمدي مجلس خواهيم بود. ما هم در عرصه نظارت و هم در عرصه قانونگذاري در سايه‌ وحدت و آرامش مي‌توانيم گام‌هاي بلندتري برداريم.

وي در پايان مي‌افزايد: به نظر مي‌رسد مي‌توان اين موضوع را به گونه‌اي مديريت كرد كه كمتر دچار ناآرامي شويم و زمينه و بستري فراهم كنيم كه انرژي‌هاي متنوع و متفرق مجلس و نمايندگان به سمت بالا رفتن سطح كارآمدي مجلس و نظام سوق داده شود.

نقطه قوت: پافشاري بر اجراي مصوبات

نقطه ضعف: تنقيح قوانين

علي عباسپور تهراني رييس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس، مهم‌ترين قوت مجلس هشتم را، بعد نظارتي آن مي‌داند و مي‌گويد: پافشاري منطقي كه مجلس براي اجراي مصوبات داشت از گام‌هاي مثبت بود. با توجه به تخلفات دولت، مجلس پافشاري خوبي بر اجراي قوانين داشت.

وي درباره نقطه ضعف اين دوره از مجلس نيز مي‌افزايد: متاسفانه فرصتي پيدا نشد مصوباتي كه در طول قانونگذاري كشور چه در قبل از انقلاب و چه بعد از آن داشتيم، تنقيح شود. ما با قوانيني روبرو هستيم كه يا موازي و يا مغاير با هم هستند و اين قوانين مجري را دچار مشكل مي‌كند.

عباسپور ادامه مي‌دهد: مجلس همتي كرد كه اين قوانين را سر و سامان دهد اما اقدام جدي در اين راستا صورت نگرفت. به نظر مي‌ر‌سد بايد حركت جدي درباره ساماندهي كل قوانين از ابتداي مشروطيت تاكنون انجام شود تا بتوانيم قانوني يكپارچه و منسجم را در اختيار دولت قرار دهيم.

نقطه قوت: همراهي با دولت در سياست خارجي

نقطه ضعف: عدم استفاده بهينه از ظرفيت اصولگرايان

حسين نجابت نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي نيز در گفت‌وگويي،‌ همراهي با دولت در سياست خارجي را از نقاط مثبت عملكرد مجلس هشتم عنوان مي‌كند و مي‌افزايد: مجلس هشتم در تصويب برنامه پنجم نيز واقعا خوب عمل كرد.

وي با اشاره به نقاط ضعف مجلس هشتم نيز مي‌گويد: مجلس هشتم نتوانست از ظرفيت اصولگرايان استفاده بهينه‌اي داشته باشد و وقتي اين اتفاق نيفتاد ما دچار تشتت شديم. البته اين كار آساني هم نبود اما به هر حال اين اتفاق نيفتاد.

نقطه قوت: تصويب قوانين اقتصادي و هدفمندي يارانه ها

نقطه ضعف: عدم نظارت بر كارهاي دولت

عماد حسيني نماينده مردم قروه در مجلس شوراي اسلامي نيز تصويب برخي قوانين از جمله قانون اصل 44، هدفمندي يارانه‌ها و قوانين اقتصادي را از جمله نقاط مثبت عملكرد مجلس هشتم مي‌داند.

وي عدم نظارت بر كارهاي دولت را از جمله نقاط ضعف مجلس هشتم عنوان مي‌كند و مي‌گويد: من معتقدم نظارت در اين دوره به لحاظ نوشتاري خوب بود اما به لحاظ عملياتي كردن نتوانست جايگاه خود را پيدا كند و شرايط به گونه‌اي بود كه اين نظارت جنبه‌ي عملياتي به خود نگرفت و خروجي خاصي را از آن شاهد نبوديم.

حسيني معتقد است: مهم‌ترين نقطه ضعف مجلس هشتم اين بود كه روي تصميمات و راي خود پايبند و محكم نبود. بعضا استيضاح و سوال‌ها پس گرفته مي‌شد و اين مشكلاتي را براي مجلس ايجاد مي‌كرد.