خوشامدگویی نفتی با مشتی «یوان»

سیستم ارزی در تجارت خارجی ایران، این هفته پس از آنکه اعلام شد تهران از این پس یوان چین را نیز برای پرداخت بهای نفت صادراتی به چین خواهد پذیرفت، به تغییر و تحولات خود ادامه می‌دهد.

به گزارش «تابناک»، در حالی که وزیر خارجه ایالات متحده در هند به دنبال متقاعد کردن یکی از شرکای وفادار ایران در حوزه صادرات نفت برای کاهش یا قطع خرید نفت از ایران بوده، اکنون مقامات کشور برای تثبیت درآمد سالیانه 20 میلیارد دلاری فروش نفت خود به چین، روی خوشی به یوان نشان می‌دهند.

بنا بر این گزارش، هرچند روز موعود برای تحریم نهایی ایران به سرعت در راه است، با اوضاع و احوال کنونی اقتصاد پوشیده از نفت جهانی، بعید به نظر نمی‌رسد که مشتریان نفت ایران در صورت نیاز مبرم به نفت این کشور، به طلا نیز روی آورند.

در این باره باید گفت، قرار است در تابستان تحریم نفتی ایران، قطعی و رسمی از راه برسد. چندی پیش در ماه مارس واشنگتن به شماری از اعضای اتحادیه اروپا ـ نزدیک ده عضو ـ و همچنین به ژاپن برای تصمیم‌گیری در ادامه مراودات نفتی با ایران معافیت داد.

از سویی، کلینتون در دیدار خود از هند در هفته‌ای که گذشت از کاهش خرید نفت ایران از سوی هند استقبال کرد، چرا که هند تقریبا 80 درصد نفت خود را از طریق واردات تأمین می‌کند و هر گونه اقدام برای کاهش واردات نفت‌ ـ در حالی که اقتصاد این کشور با رشدی تقریبا 7 درصدی در حال پیشرفت است ـ یک اقدام اساسی و مهم تلقی می‌شود.

هند به عنوان سومین وارد کننده بزرگ نفتی در آسیا پس از ژاپن و چین، تا همین جا نیز با مشکلات عدیده ای در پرداخت پول نفت وارداتی از ایران روبه‌رو بوده و در آخرین اقدام، روپیه را به عنوان ارز واسط برگزید. از آنجا که هند و ایران مراودات مالی و تجاری عظیمی دارند، این امر تا هنگامی که روابط تجاری دو کشور برقرار است، تأثیری چندان بر اقتصاد ایران نخواهد داشت، زیرا ایران در مقابل، برای واردات از هند، همان روپیه را به کار خواهد برد.

اما خواست کلینتون به شکل مشخص از هند آن است که رسمی و به گونه‌ای که هیچ راه گریزی برای ایران باقی نماند، به مراودات خود با این کشور پایان دهد. از سویی، آمریکا در پی وارد آوردن فشار بر هند و پاکستان برای تجدیدنظر و حتی تعلیق پروژه خط لوله انتقال گاز از ایران است.

اما در حالی که کلینتون با رضایت خاطر از دستاوردهایش در هند لبخند می‌زند، چین با یک مشت یوان به ایران خوش آمد می‌گوید. همچنین از آنجا که بیشتر نقل و انتقالات نفتی به دلار یا یورو پرداخت می‌شود، تحریم بانک مرکزی ایران، این امر را از مسیرهای رسمی مشکل و حتی غیر ممکن می‌سازد، ولی اکنون چین به عنوان بزرگترین خریدار نفت ایران و نیز به عنوان تنها اقتصادی که رقیب اصلی ایالات متحده تلقی می‌شود، می‌گوید که حاضر به مراوده نفتی با ایران به پول خود است.

در این باره باید افزود، به رغم افزایش فشارها از سوی آمریکا و اروپا، هنوز ایران جزو پنج کشور بزرگ صادر کننده نفت در اوپک است و در این زمینه، سفر کلینتون به هند، پیامی مثبت برای چین هم تلقی میشد، زیرا با کاهش خریداران نفت ایران، چین و ایران می‌توانند از این فرصت به خوبی بهره گرفته تا حجم مبادلات خود را به «یوان» افزایش دهند.

در آغاز سال جاری که بر اثر تشدید تنش‌ها میان ایران و غرب و تهدیدات ناشی از بستن تنگه هرمز، بهای نفت سرسام آور افزایش یافت، آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد که در عمل، هیچ خلل فیزیکی در نقل و انتقال نفت در بازار پدید نیامده و نتیجه آنکه بازار پس از مدتی، اکنون در حال رسیدن به ثبات است و ایران به نظر بازنده بازی خواهد بود!

اما هرچند تحریم‌ها به شکلی جدی می‌تواند اقتصاد ایران را دچار آسیب اساسی سازد، به نظر می‌رسد، چنانچه یوان جای دلار را برای ایران بگیرد، اثر این تحریم‌ها در بیشتر موارد تنها بر روی کاغذ خواهد بود.

از سوی دیگر، وال استریت ژورنال اشاره کرده است که دو کشتی نفتی ایران به مقصد پکن حرکت کرده‌اند و قرار است بهای این محموله به طلا پرداخت شود.

روزنامه شرق با اشاره به این مطلب نوشته است که پرداخت نفت به طلا «کم تلاطم‌تر» از یوان خواهد بود، ولی در واقع جایگزینی ارز بنا به دلایلی در مقایسه با دریافت طلا به سود اقتصاد ایران در هر دو بعد داخلی و جهان خواهد بود.

از جمله این دلایل آن است که يوان در حال جهاني شدن است و ايران با بهره‌گيري از آن مي‌‌تواند سبد ارزي خود را تغيير دهد، زيرا هم‌اکنون كشورهاي بسياري حاضر هستند که مبادلات خود را با اين ارز انجام دهند.
از سوي ديگر، ثبات موجود در بازار يوان، بسيار بالا بوده و نوسان آن نسبت به ارزهاي ديگر كمتر است؛ بنابراين، بر بازار تجارت ايران، كمترين تأثير بد را خواهد داشت.

همچنین به باور کارشناسان اقتصادی، ايجاد تنوع در سبد ارزي كشور، يك نتيجه مهم دارد و آن اينكه كمبود دلار در بازار با افزايش قيمت جبران نمي‌‌شود، بلكه ارزهاي ديگر جايگزين دلار در مبادلات شده و در نتيجه، ثبات بر بازار حاكم مي‌شود.

با این تفاسیر، گویا با اعتماد به نفسی که ایران در ادامه راه هسته‌ای از خود نشان داده است و با استقبال چین از پرداخت بهای نفت به پول خود، می‌توان گفت تهران توان آن را خواهد داشت تا با کمی با هوشی در تعاملات تا اندازه بسیاری به کمک یوان از پس تابستان سخت برآید.