لوازم آرايشی بيشترين دارايی دختران مددجو

در حالي كه بنابر گزارش‌هاي آماري كميته امداد از عملكرد خود تا پايان سال 1389، بيشترين تقاضا جهت دريافت مستمري به منظور رفع نيازهاي اوليه مانند خوراك، پوشاك و مسكن بوده است، يك پژوهش نشان مي‌دهد بيشترين دارايي دختران مددجوي اين كميته لوازم آرايشي است. اين پژوهش كه به صورت كشوري انجام شده نشان مي‌دهد خريد لوازم آرايشي در اولويت مصرف منابع مالي توسط دختران مددجو است.

كميته امداد بيش از دوميليون و 815هزار زن را تحت سرپرستي خود دارد. از اين تعداد بيش از 356هزار نفر از آنها زير 15سال و نزديك به يك‌ميليون و 20هزار نفر از آنها بالاي 59سال دارند كه خارج از سن ميانگين استفاده از لوازم آرايش در ايران به شمار مي‌آيند. با توجه به آمارهاي مختلف ارايه شده كميته امداد، هر مددجو به صورت ميانگين 42هزار و 890تومان مستمري دايم يا گذري دريافت كرده است كه بنابر پژوهش انجام شده دختران يا زنان بخش عمده‌اي از اين درآمد را صرف خريد لوازم آرايشي كرده‌اند.

اين موضوع به نظر رييس كميته امداد نشان‌دهنده اين نكته است كه فقر اقتصادي مانع شكل‌گيري اخلاق سالم و فرهنگ مناسب در اين دختران شده است. اين نتيجه‌گيري در حالي است كه خريد لوازم آرايشي در ساير طبقات اقتصادي از جمله متوسط شهري و مرفه نيز بخش قابل توجهي از منابع درآمدي زنان و دختران را به خود اختصاص مي‌دهد. براساس تحقيقي كه در موسسه تحقيقاتي TMBA انجام شده، حدود 14ميليون دختر و زن بين 15 تا 45سال ساكن شهرهاي بزرگ ايران، به طور متوسط خوشبينانه سالي 150دلار از درآمدهاي خود را صرف خريد لوازم آرايشي مي‌كنند. در گزارشي ديگر عنوان شده است 14ميليون زن ايراني به ميزان 2/1ميليارد دلار از بازار 7/2ميليارد دلاری بازار فروش لوازم آرايشي در خاورميانه را در اختيار خود گرفته‌اند.

آمار و ارقام به خوبي نشان‌دهنده پيروي طبقه مستمري‌بگير جامعه از روند كلي جامعه است كه در حال حاضر به شدت تحت‌تاثير استفاده از لوازم آرايشي است. سعيد معيدفر، جامعه‌شناس، علت اين شيوع را در نماد تشخص اين كار مي‌داند. به گفته او برخلاف گذشته كه بيشتر تملك منابع مالي ابزاري براي نشان دادن تشخص بود، امروز عموما چيز‌هايي كه فرد با خود در خيابان حمل مي‌كند و در معرض نگاه ديگران قرار مي‌دهد، تشخص محسوب مي‌شود. به تاكيد او با توجه به تغييراتي كه در عصر پست‌مدرن در حال بروز است، سبك زندگي‌ها تغيير يافته و افراد، بيشتر با به معرض نمايش گذاشتن خود شناخته مي‌شوند. معيدفر همچنين مي‌گويد: فرد در گذشته با شاخص‌هايي مانند تحصيلات و پايگاه اجتماعي خانواده و سطح تفكر سنجيده مي‌شد ولي امروزه با شاخص‌هايي كه به چشم مي‌آيد، اين سطح‌ها سنجيده مي‌شود.

اين جامعه‌شناس با اشاره به اينكه اين اتفاق تقريبا جنبه جهاني دارد ولي در كشور‌هاي در حال توسعه مانند ايران اين موضوع گسترش بيشتري دارد، ادامه مي‌دهد: سبك زندگي در اين دو، سه دهه گذشته اين نوع سبك زندگي را باعث شده است. آرايش كردن و پيروي از مد به گفته معيدفر، بين اكثر جوانان به چشم مي‌خورد تا جايي كه حتي شايد در شرايطي، بين برطرف كردن حس گشنگي، نياز‌هاي اوليه زندگي و خرید لوازم آرایشی آنها به قيمت سوءتعذيه هم خريد لوازم آرايش را در اولويت قرار مي‌دهند.

معيدفر علت اين امر را رقابت در بين جوانان عنوان مي‌كند و ادامه مي‌دهد: در بعضي مواقع به ميزاني عرصه رقابت براي تعيين جايگاه مهم مي‌شود كه براي مدتي فرد حاضر مي‌شود خريد وسايل آرايشي را بر شكم خود ترجيح دهد. البته به گفته او اين موضوع مداوم نيست و در انتها فرد مجبور به برطرف كردن نياز‌هاي اوليه خود مي‌شود. دامن زدن رسانه‌ها به مصرف‌گرايي و تبليغات گسترده يكي از دلايلي است كه معيدفر آن را دليل اين طرز تفكر مي‌داند.

جامعه فعال از نظر اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي از نظر معيدفر راه‌حل اين موضوع است چرا كه به گفته او اين موضوع باعث مي‌شود سطح تفكر افراد بالا رود. وقتي كه بن‌بست‌ها وجود داشته باشد، طبيعي است كه جوانان ما بيشتر سرمايه خودشان را به خريد لوازم آرايش اختصاص بدهند.

منبع: شرق