نمايندگان چقدر از ذخيره ارزي اطلاع دارند ؟

در جلسه سوال از رئيس‌جمهور که اسفند ماه سال گذشته در صحن علني مجلس برگزار شد، محمود احمدي‌نژاد اعلام کرد: حساب ذخيره ارزي خالي است و دولت نمي‌تواند مصوبه سال 88 مجلس درباره پرداخت دوميليارد دلار وام به شهرداري را اجرايي کند.

به گزارش قانون، حساب ذخيره ارزي در دوران رياست جمهوري خاتمي پس از پشت سرگذاشتن گراني شديد و کاهش قيمت نفت، در قالب ماده 60 قانون برنامه سوم توسعه در سال 79 در مجلس شوراي اسلامي به منظور ايجاد ثبات در ميزان درآمدهاي حاصل از فروش نفت خام، تبديل دارايي‌هاي حاصل از فروش نفت خام به ديگر انواع ذخايرو توسعه فعاليت‌هاي توليدي و سرمايه‌گذاري و تامين بخشي از اعتبار مورد نياز طرح‌هاي توليدي و کارآفريني بخش غيردولتي و فراهم کردن امکان تحقق فعاليت‌هاي پيش‌بيني شده در برنامه تدوين شد. در دوره رياست جمهوري احمدي‌نژاد به دليل انحلال سازمان مديريت و برنامه‌ريزي توسط وي، نظارت بر برداشت‌هاي دولت از اين حساب و چگونگي هزينه‌کرد آن کاهش يافت تا جايي که احمدي‌نژاد در سال 87 موجودي حساب ذخيره ارزي را محرمانه دانست و از اعلام موجودي آن خوداري کرد.

در حالي احمدي‌نژاد اعلام موجودي حساب ذخيره ارزي را محرمانه اعلام کرد که به نظر نمي‌رسد در اين بين نمايندگان مجلس که در واقع وکلاي مردم در خانه ملت هستند نامحرم تلقي شده و حتي از اين موجودي نيز بي‌اطلاع باشند.

به همين منظور به سراغ تني چند از نمايندگان مجلس رفتيم و از آنها پرسيديم که آيا شما به عنوان نمايندگان مردم در مجلس از موجودي حساب ذخيره ارزي اطلاع داريد؟ در نظرخواهي خبرنگار قانون که 10 نفر نسبت به آن پاسخگو بودند، آنچه که قابل تامل مي‌نمود؛ بي‌اطلاعي 9 نماينده از موجودي اين حساب است که اگر همين مقدار را بخواهيم به کل نمايندگان مجلس تسري دهيم، بايد گفت که تقريبا يک دهم نمايندگان از موجودي حساب ذخيره ارزي ‌اطلاع دارند و اين امر به طور قطع در شأن مجلس شوراي اسلامي که بايد در رأس امور باشد، نيست.

ضمن اينکه اين نظرخواهي را مي‌بايست حد ايده‌آل آگاهي نمايندگان از موجودي حساب ذخيره ارزي تلقي کرد چرا که در اين نظرخواهي سعي شد حتي‌المقدور از نمايندگاني سوال شود که کميسيون متبوعشان در جريان چند و چون حساب ذخيره ارزي بوده‌اند.

در ادامه نظرخواهي از چند نماينده مجلس شوراي اسلامي را آمده‌است:

ما نامحرميم

شکور اکبرنژاد، نماينده مردم تبريز، آذرشهر و اسکو با بيان اينکه نمايندگان از موجودي حساب ذخيره ارزي بي‌اطلاع هستند، ‌گفت: نه تنها بنده ‌بلکه هيچ کدام از نمايندگان از موجودي اين حساب اطلاع دقيقي ندارند،‌ چرا که ما نامحرم تلقي شده‌ايم.به گفته اين عضو کميسيون اقتصادي مجلس، دولت هر روز يک مبلغ را براي موجودي اين حساب اعلام مي‌کند اما با جمع هزينه‌هايي که شده، عدد ديگري برآورد خواهد شد.اکبرنژاد با بيان اينکه تنها يک دوره نماينده مردم در قوه مقننه است، تاکيد دارد هيچ يک از دولت‌هاي ايران در زمينه مالي شفاف عمل نکرده و هميشه اعتبار مالي کشور در هاله‌اي از ابهام بوده‌است.

حساب ذخيره ارزي موجودي ندارد

همچنين جبار کوچکي‌نژاد، نماينده مردم رشت در مجلس شوراي اسلامي با بيان اينکه حساب ذخيره ارزي موجودي ندارد، گفت: در بودجه سال 90، مقرر شد 11 هزار ميليارد تومان از مازاد درآمد صادرات نفت و ميعانات گازي،‌ براي تقويت بنيه دفاعي، سلامت، ‌مهار آب‌هاي مرزي و آب روستايي هزينه شود، ‌بر اين اساس حساب ذخيره ارزي موجودي ندارد.

دولت مي‌گويد موجودي حساب صفر است

در اين بين عباسعلي نورا، نماينده مردم زابل و زهک در مجلس شوراي اسلامي با تاکيد بر اينکه موجودي حساب ذخيره ارزي محرمانه نيست اما دولت گزارش دقيقي از آن نمي‌دهد،‌ تصريح کرد: دولت اعتقاد دارد اين حساب خالي است.عضو کميسيون برنامه و بودجه بر اين باور است که دولت تعهدات حساب ذخيره ارزي را افزايش داده‌است و با تکيه بر اين موضوع ادعا مي‌کند موجودي حساب ذخيره ارزي صفر است اما نمايندگان معتقدند بايد مبلغي در اين حساب وجود داشته باشد.نورا افزود: احمدي‌نژاد در جلسه سوال از رئيس‌جمهور اعلام کرد که اين حساب صفر است.

با توجه به برگزاري دور دوم انتخابات مجلس نهم و نيز رسيدگي به لايحه بودجه سال جاري در کميسيون تلفيق، فرصت کافي براي بررسي اين ادعا وجود ندارد.

از موجودي حساب ذخيره ارزي بي‌اطلاعم

شهريار طاهرپور، عضو کميسيون صنايع و معادن نيز گفت: دولت بايد در خصوص موجوي حساب ذخيره ارزي به کميسيون تلفيق گزارش کتبي بدهد. از آنجا که عضو اين کميسيون نيستم اطلاع ندارم اين گزارش ارسال شده‌است يا نه. نماينده مردم تويسرکان در مجلس تصريح کرد: البته رئيس‌جمهور در اسفند ماه سال گذشته با حضور در مجلس اعلام کرد که حساب اين ذخيره صفر است.به گفته طاهرپور، با تشکيل صندوق توسعه ملي،‌ اعتباري براي ذخيره در اين حساب نخواهد ماند.

حساب ذخيره ارزي 170 ميليون دلار موجودي دارد

اما در اين بين تنها موسي‌الرضا ثروتي، عضو کميسيون برنامه و بودجه و تلفيق مجلس هشتم بود که از موجودي حساب ذخيره ارزي اطلاع داشت. وي تاکيد کرد: بر اساس آخرين گزارشي که به مجلس ارائه شد، موجودي حساب ذخيره ارزي 170 ميليون دلار است که 14 ميليارد دلار تعهدات دارد.اين عضو کميسيون برنامه و بودجه و تلفيق تصريح کرد: منظور احمدي‌نژاد از صفر بودن موجودي اين حساب، خالي بودن آن نبود. منظور رئيس‌جمهور اين بود که در حساب دوميليارد دلار پول وجود ندارد تا به شهرداري براي ساخت مترو وام دهد.

نماينده بجنورد در ادامه به موجودي صندوق توسعه ملي پرداخت و گفت: اين صندوق بالغ بر 35 ميليارد دلار اعتبار دارد که براي 16 ميليارد آن مصوبه گذارده شده‌است.گفتني است صندوق توسعه ملي در سال 90 با هدف تبديل بخشي از عوايد ناشي از فروش نفت و گاز و ميعانات گازي و فرآورده‌هاي نفتي به ثروت‌هاي ماندگار، مولد و سرمايه‌هاي زاينده اقتصادي و نيز حفظ سهم نسل‌هاي آينده از منابع نفت و گاز و فرآورده‌هاي نفتي تشکيل شد.

دولت اطلاعات ضد و نقيض مي‌دهد

همچنين يکي از اعضاي کميسيون انرژي با بيان اينکه نمايندگان مجلس اطلاع درستي از موجودي حساب ذخيره ارزي ندارند، گفت: کانال اطلاع‌رساني به مجلس به خصوص کميسيون‌هاي تخصصي، دولت است اما معمولا قوه مجريه اطلاعات ضد و نقيضي در اختيار ما قرار مي‌دهد و در بسياري از مواقع نمايندگان از مسير رسانه‌ها از موجودي حساب ذخيره ارزي با خبر مي‌شوند.به گفته محمدرضا اميري خامکاني مجلس يک ارکان تصميم‌ساز است و براي اينکه در اين مسير درست حرکت کند نياز به اطلاعات دقيق دارد که متاسفانه اين ابزار آماري از سوي دولت در اختيار آنها قرار نمي‌گيرد. نماينده زرند و کوهبنان با اشاره به صحبت‌هاي احمدي‌نژاد مبني بر اينکه موجودي حساب ذخيره ارزي محرمانه است،‌ تاکيد کرد: در هيچ قانوني،‌ چه قانون اساسي چه قوانين عادي حرفي از محرمانه بودن موجودي اين حساب زده نشده‌است‌ بلکه بر شفاف بودن آن تاکيد بسيار شده‌است. اين نماينده بر اين باور است که نه تنها نمايندگان مجلس بايد از موجودي اين حساب مطلع باشند بلکه اطلاعات آن بايد در اختيار آحاد مردم قرار گيرد.

پيشرفت کشور نيازمند آمار دقيق از ذخيره ارزي است

عضو هيات رئيسه کميسيون انر‍ژي نيز با تاکيد بر اينکه هيچ کس از موجودي حساب ذخيره ارزي اطلاع دقيقي ندارد، گفت: مگر احمدي‌نژاد اطلاع و آمار دقيقي به کسي مي‌دهد؟ عبدالله کعبي، نماينده مردم آبادان ادامه داد: براي پيشرفت کشور و رونق فعاليت‌هاي اقتصادي،‌ نياز داريم اطلاعاتي درباره منابع اقتصادي، ذخيره ارزي و تورم داشته باشيم تا بر اساس اين آمارها براي آينده برنامه‌ريزي کنيم که متاسفانه دولت از شفاف‌سازي در اين زمينه خودداري مي‌کند. به گفته اين نماينده، سه بار در هفته، اخبار راديو متوسط تورم کشورهاي اروپايي را يک و نيم درصد اعلام مي‌کند. اين درحالي است که در اين اخبار هرگز از تورم بالاي 20 درصد کشورمان گفته نمي‌شود. همين مسائل، عامل عدم امنيت اقتصادي در کشور مي‌شود. کعبي تاکيد کرد: پيشرفت کشور نيازمند آمار دقيق از ذخيره ارزي است.

از اين بي‌قانوني‌ها زياد ديده‌ايم

عضو هيات رئيسه کميسيون بهداشت و درمان با بيان اينکه او نيز از موجودي حساب ذخيره ارزي بي‌اطلاع است،‌ گفت: دولت اطلاع درستي از موجودي اين حساب نمي‌دهد. البته اين کار جديد نيست، ما از اين بي‌قانوني‌ها زياد ديده‌ايم.

عبدالعزيز جمشيدزهي اظهار داشت: طي چند هفته گذشته مصباحي‌مقدم آماري از اين حساب ارائه کرد اما به طور دقيق از موجودي حساب ذخيره ارزي خبر ندارد زيرا ذخيره ارزي در حوزه کميسيون‌هاي اقتصادي مجلس است. بر اساس اظهارنظر نمايندگان مجلس،‌ دولت بايد گزارش‌هاي مکتوبي از حساب ذخيره ارزي به کميسيون‌هاي تخصصي قوه مقننه از جمله کميسيون اقتصادي، برنامه و بودجه و تلفيق قرار دهد اما به دليل اينکه دولت و مسئولان اقتصادي کشور هربار آمار متفاوت و ضد و نقيضي از موجودي اين حساب در اختيار نمايندگان مي‌گذارند، آنها نمي‌توانند به اين آمارها اعتماد کنند.

گفتني است حساب ذخيره ارزي از مازاد درآمد فروش نفت و صادارت ميعانات گازي تامين مي‌شود که در بند 2 ماده واحده‌ قانون بودجه سال 90 براي مازاد درآمد پيش از واريز به حساب، مصوبه‌هايي در نظر گرفته شده‌است.