«نگاه شما»: یخدان تاریخی میر فتاح
یخدان میر فتاح از بناهای دوره قاجاریه است که توسط مرحوم میر فتاح (شیخ الاسلام ) وفرزندش میر محمود فتاحی ملقب به شریف الممالک در حاشیه جنوبی ملایر و در بین مزارع و اراضی دولت آباد به منظور استفاده عموم ساخته شده است .
بنا به صورت گنبدی منفرد ساخته شده و ارتفاع آن از نوک گنبد تا کف یخدان حدود20 متر می باشد کف یخدان از سطح زمین های اطراف حدودا 8 متر کمتر است مصالح به کار رفته در بنای یخدان ترکیبی از سنگ و آجر و خشت خام است . از سنگ در بدنه ها و جداره های پایین استفاده شده است.و این امر مانع از و رود هوای گرم و خروج هوای سرد به بیرون از گنبد میشود در بدنه داخلی گنبد یک ردیف آجر کاری تزئینی اجرا شده است و در واقع تنها تزئینات بنا محسوب میشود .
یخدان دارای یک ورودی در ضلع شمالی است که با گذر از 8 پله به سمت پایین ابتدا به سکوی سراسری داخلی و پس از آن به صورت مار پیچ به کف گودال داخلی یخدان منتهی میشود . در کف یخدان چاهی به عمق تقریبی4 متر وجود دارد که زه یخ ها به آن منتقل میشود .
طریقه تهیه یخ به این صورت بوده است که در مجاورت یخدان دو حوضچه وجود داشته و در اواسط ماه قوس ( آذر ماه ) آب پاکیزه قنات را روانه حوضچه ها مینموده اند و دیواره های طویل ومرتفع جنوب حوضچه ها که به یخدان متصل بوده اند مانع تابش آفتاب به حوضچه ها میشده و ای آب گیری تا چند شب ادامه میافته است تا این که قطر یخ به حد مورد نظر رسیده است .
پس از آن یخ ذخیره شده سراسر فصل تابستان استفاده شده است . از انجا که یخدان میر فتاح تنها یخدان موجود در غرب کشور میباشد در سال های اخیر مورد توجه واقع شده و مرمت های اظطراری براساس الگو اصلی بر روی بنای یخدان صورت گرفته است همچنین به پیشنهاد سازمان محدوده پیرامون یخدان در کمسیون ماده 5 مطرح و از کاربری های متفرقه تماما به فرهنگی و فضایی سبز تغییر یافته است ( !!!) .
متاسفانه محوطه اطراف این اثر تاریخی به زباله دان مصالح ساختمانی و خانگی تبدیل شده است.
امید است که مسولان مربوطه به این مورد توجه کنند تا این اثر تاریخی غرق در زباله نشود !
«تابناک» مطالب اختصاصی و گردآوری شده توسط خوانندگان محترم را در قالب جدیدی با عنوان «نگاه شما» منتشر خواهد کرد.
مخاطبان محترم می توانند مطالب دلخواه خود را در موضوعات مختلف، به آدرس negaheshoma@tabnak.ir ارسال نمایند.
مخاطبان محترم برای ارسال مطالب خود باید چند نکته را در نظر داشته باشند:
1. این قالب جدید برای ارائه و معرفی «نگاه بییندگان به تمام موضوعات» می باشد.
2.مطالب اختصاصی یا گردآوری شده می تواند در قالب: ایده ، فیلم، عکس، گزارش تحلیلی، گزارش خبری، کاریکاتور و... باشد.
3. مطالب ارسال شده حتی الامکان با ذکر نام و نام خانوادگی فرستنده باشد.
4. موارد ارسالی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین جاری نداشته باشد.
5. مطالب ارسالی به زبان و فونت فارسی باشد.
6.مطالب ارسال شده حتی الامکان حاوی اطلاعات دقیق باشد.
مشخصات فنی
1. از ارسال تصاویر در متن فایلهای word خودداری شود.
2. حجم فایل تصویری ارسالی( به صورت gif یا jpg ) بیشتر از 5 مگابایت نباشد.
3. حداکثر حجم فایل صوتی یا ویدیو پنجاه مگابایت باشد. (نوع فایل: wmv, flv, wav, mp3, wma)
نمیشه این ابنیه تاریخی را به خارجیها اجاره بدن که هم تعمیرش کنن هم نگهداری هم کسب درآمد از این عکاس خوب ملایری به خاطر توجه به میراث فرهنگی ملایر، و از تابناک به خار انتشار این مطلب و عکس ها سپاسگزارم