احتمال پذیرش پروتکل الحاقی از سوی ایران و چند پرسش بی‌پاسخ!

نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرده که این کشور در نامه‌ای رسمی، روز جمعه هشتم اردیبهشت (۲۷ آوریل) آمادگی خود را برای مذاکره با آژانس اعلام کرده و این مذاکرات روزهای ۲۵ و ۲۶ اردیبهشت (چهاردهم و پانزدهم ماه می) در وین برگزار می‌شود.
به گزارش «تابناک»، علی اصغر سلطانیه در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران گفته که مذاکرات دوباره با آژانس با هدف روشنگری و توافق بر سر یک چهارچوب و مدالیته برای حل و فصل موضوعات و پاسخ به پرسش‌هایی بر مبنای معیارها و ضوابط مورد توافق است.

همچنین آقای سلطانیه اعلام نمود: تصمیم ایران به برگزاری دور تازه مذاکرات با آژانس، نشانگر روح همکاری با این نهاد بین‌المللی و عزم سیاسی ایران برای حل و فصل و رفع ابهامات است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارشی که نزدیک دو ماه پیش منتشر شد، با ابراز نگرانی درباره برنامه هسته‌ای ایران، تأکید کرده بود، با وجود انجام مذاکرات فشرده با مقام‌های ایرانی، ابهامات درباره ابعاد احتمالی نظامی برنامه هسته‌ای ایران، همچنان به قوت خود باقی است.

در این گزارش آمده بود، ایران نگرانی‌های آژانس را بی‌‌پایه خوانده است و دو طرف در این باره به شکل چشمگیری دچار اختلاف نظر هستند.

اما نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌گوید که همه فعالیت‌های هسته‌ای ایران تحت نظارت آژانس انجام شده است و تاکنون هیچ گونه انحرافی از مواد و فعالیت‌های هسته‌ای به سمت اهداف نظامی از سوی آژانس درباره ایران ثابت و گزارش نشده است و همه فعالیت‌های هسته‌ای ایران تحت نظارت آژانس انجام شده و تاکنون هیچ گونه انحرافی از مواد و فعالیت‌های هسته‌ای به سمت اهداف نظامی از سوی آژانس درباره ایران ثابت و گزارش نشده است.

این در حالی است که بی نتیجه بودن مذاکرات در سال‌های اخیر به دلیل رفتارهای قلدرمآبانه غرب به رهبری آمریکا و گزارش‌های جانبدارانه آژانس بین‌المللی درباره احتمال وجود ابعاد نظامی در برنامه‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی، به رغم نبود حتی یک سند در این ارتباط، باعث شده است تا کشورهای غربی یک رشته تحریم‌های بین‌المللی و یکجانبه علیه ایران به اجرا بگذارند.

اما در هفته‌های اخیر غرب با تغییر موضع و درک درست این موضوع که نمی‌شود با ایران از موضع بالا صحبت کرد، به این نتیجه رسیده است که پذیرش منطق برد ـ برد ایران برای حل مسأله هسته‌ای ایران، به بهترین وجه و با کمترین هزینه می‌تواند منافع آنها را تأمین کند.

همچنین در پیش بودن انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و مشخص شدن ناکارامدی تحریم‌های نفتی و مالی به اصطلاح فلج کننده اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، غرب به ویژه آمریکا را تا حد زیادی به پذیرش حق قانونی ایران در زمینه غنی‌سازی اورانیوم وادار کرده است.

در همین زمینه، روز گذشته روزنامه لس‌آنجلس تایمز از احتمال موافقت ایالات متحده با ادامه بخشی از فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم در ایران به شرط موافقت این کشور با نظارت قوی‌تر بازرسان بین‌المللی بر برنامه اتمی آن خبر داده است.

لس‌آنجلس تایمز به نقل از مقام‌های آمریکایی نوشته، ایالات متحده ممکن است با غنی‌سازی اورانیوم در ایران تا غلظت ۵ درصد موافقت کند و در عوض از این کشور بخواهد با نظارت بین‌المللی شدیدتر و خواسته‌های دیگری موافقت کند.

به نوشته لس‌آنجلس تایمز، این باور میان سیاستمداران غربی پدید آمده که ایران توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم را نخواهد پذیرفت و پافشاری بر این موضوع به ادامه مذاکرات اتمی لطمه خواهد زد.

همزمان به تازگی سفیر ایران در مسکو از احتمال پذیرش پروتکل الحاقی معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای توسط ایران خبر داد.

در هیمن زمینه، شبکه خبری بلومبرگ روز چهارشنبه ششم اردیبهشت (۲۵ آوریل) از قول محمود رضا سجادی، سفیر ایران در مسکو نوشت که ایران ممکن است پروتکل الحاقی معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را نیز بپذیرد. در صورت پذیرش این پروتکل، امکان بازرسی‌های جامع‌تری از تأسیسات هسته‌ای ایران برای بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی فراهم خواهد شد.
اما نکته قابل تأمل در طرح مورد اشاره آقای سجادی که هفته گذشته توسط سرگئی ریابکف، معاون وزیر خارجه روسیه ارائه شد، این است که در فاز نخست این طرح، ایران تولید سانتریفیوژ و تجهیزات دیگر غنی‌سازی اورنیوم را متوقف خواهد کرد و دستگاه‌هایی را که تولید شده، ولی هنوز در تأسیسات غنی‌سازی نصب نشده‌اند، انبار خواهد کرد و در عوض طرف مقابل در یک رویکرد گام به گام اعلام می‌کند که از اعمال هر نوع تحریم جدید علیه ایران خودداری خواهد کرد!

هرچند همه این رخدادها در آستانه دور دوم مذاکرات هسته‌ای ایران با 5+1 به نوعی نشان‌دهنده روزنه‌های امیدوارکننده از به نتیجه و سرانجام رسیدن مذاکرات چندین ساله هسته‌ای است؛ اما نکته‌ای که در اینجا مبهم باقی مانده است، تکلیف تحریم‌های وضع و اعمال شده گسترده غرب علیه فعالیت‌های صلح امیز هسته‌ای کشورمان است.

آیا پذیرش و اجرای این طرح توسط ایران بدون اینکه طرف مقابل عقب نشینی از تحریم‌های وضع شده خود بکند، در راستای عزت ملی ایران و در منطق برد ـ برد قابل تحلیل خواهد بود؟

هرچند در این نکته که مذاکره کنندگان هسته‌ای ایران در احقاق حقوق حقه ملت بزرگ ایران، کوچکترین تردید و خدایی ناکرده کاستی انجام نداده و نخواهند داد، شکی نیست، ولی بهتر است مسئولان امر با روشنگری و شفاف سازی بیشتر در این زمینه، اجازه سوءاستفاده دشمنان و بدخواهان داخلی و خارجی از بازار داغ شایعات را ندهند.