نقد سريالهاي سيما در نيمه شب
در حالي كه پس از گذشت بيست روز از ماه مبارك رمضان و پايان سريالهاي مناسبتي، تنها نقد سريال شبكه سه سيما به روي آنتن رفته بود، روز گذشته شبكههاي اول و دوم سيما، در فاصلهاي كوتاه به نيمه شب برنامههاي نقد خود را به روي آنتن بردند؛ در اين بين شبكه تهران نيز روز گذشته، هفتم آبان ماه، به دليل به پايان رسيدن سريال «عمليات 125»، نقد اين برنامه را نيز پخش كرد.
به گزارش ايسنا، در حالي كه برنامه «نگاه دو» پخش نقد سريال «مثل هيچ كس» را از يكشنبه آغاز كرده بود و با پخش تيزر و زيرنويس به مخاطب خود اعلام ميكرد كه بخش دوم اين برنامه سهشنبه ساعت 23 و 30 دقيقه به روي آنتن ميرود، در ساعت مقرر برنامه «نگاه دو» پخش نشد تا در اين ساعت مخاطب تلويزيوني به يكباره با تصاويري مستند «راز بقا» (زندگي ببرها و پلنگها) در 52 مواجه شد و پس از گذشت زماني با زيرنويسي اعلام شد كه نقد سريال شبكه دو سيما در 25 دقيقه بامداد پخش خواهد شد!
از سوي ديگر، تعويق در پخش برنامه «نگاه دو» در حالي رخ داد كه در همان زمان، برنامه «نقد اول» شبكه اول سيما به يكباره و بدون اعلام قبلي آغاز شد و سريال «روز حسرت» شبكه اول را با حضور سيروس مقدم (كارگردان) و عليرضا افخمي (نويسنده) به بحث و بررسي گذاشت.
تعويق در پخش برنامه نقد شبكه دو به رغم اعلام قبلي و فرصت پخش يافتن برنامه نقد شبكه اول بدون اعلام قبلي، در حالي رخ داد كه معاون سيما در همه اين مدت، بر رقابت سالم ميان شبكهها تأكيد داشته و گفته است كه هر رقابتي كه مبتني بر اصول باشد، نه تنها مثبت ارزيابي ميكند كه آن را تقويت ميكند.
از نكات قابل توجه در برنامه «نقد اول» كه همچنين حضور يكي از منتقدان سينمايي بود كه علاوه بر حضور در اين برنامه، ساعاتي بعد براي نقد سريال «مثل هيچ كس»، در برنامه «نگاه دو» بر صفحه تلويزيون ظاهر شد و اين پرسش را در ذهن مخاطب ايجاد كرد كه آيا رسانه ملي به غير از چند كارشناس و منتقد محدود، به افرادي ديگري دسترسي ندارد؟!
هر چند به نظر ميرسد حضور برخي كارگردانان و بازيگران حرفهاي در برنامههاي اخير نقد، همانند آن چه در نقد «بزنگاه» و «مثل هيچ كس» شاهد بوديم، تا حدودي بر تلاش تلويزيون براي حضور افراد متنوع و در عين حال سرشناس در اين برنامهها صحه ميگذارد.
اما آنچه در اين بين باز هم پرسش برانگيز است، اين مطلب است كه در شرايطي كه تلويزيون ضبط برخي از نقدهاي سريالها از جمله «مثل هيچ كس» را بسيار زودتر از زماني كه به روي آنتن رفت، آغاز كرده بود، آيا پخش اين برنامه در موعدي زودتر از آنچه اتفاق افتاد، نميتواست براي مخاطب تلويزيوني جذابتر بوده و به رسالت اينگونه برنامهها جامه عمل بپوشاند؟
همچنين نگاه به گذشته توليد و پخش برنامههاي نقد، اين نكته را يادآور ميشود كه تنها در شرايطي كه رسانه ملي براي توليد و پخش سريالهاي خود تحت فشار قرار ميگيرد، همانند آنچه در سريالي چون «بزنگاه» شاهد بوديم، برنامههاي نقد در موعد مناسب خود پخش خواهند شد.
بر اساس اين گزارش ايسنا، تاكيد بر عدم همپوشاني برنامههاي تلويزيوني مدتها است كه از سوي معاون سيما مورد تاكيد قرار گرفتهاست، اما اين عدم همپوشاني در شرايطي كه به بدقولي يك شبكه به مخاطبان و انتقال برنامهاي از ساعت 11 و 30 دقيقه شب به 12 و30 دقيقه شب منجر شود، بازهم نامتعارف به نظر ميرسد؛ خصوصا كه تلويزيون در تمام اين روزها كه از پايان سريالهاي مناسبتي ميگذرد، به خوبي وقت داشته كه برنامههاي نقد خود را توليد و در زمان مقتضي پخش كند.
پخش برنامههاي نقد سريالها در شرايطي طي اين روزها به آخرين ساعات شب موكول ميشود، كه اين سياست به طرح اين پرسش منجر ميشود كه به راستي، مخاطب اصلي اين برنامهها كيست؟!
همچنين اغلب اين برنامهها، پرداختن به بحثهاي محتوايي را بر هر موضوع ديگر ترجيح داده و طرح بحثهاي تخصصي مناسب مخاطب عام، به ندرت همانند آنچه در نقد «مثل هيچ كس» شاهد بوديم و آن هم بيشتر مرهون حضور كارشناسان برنامه بود، رخ ميدهد.
بنا بر گزارش ايسنا، برنامههاي نقد تلويزيون كه در آغاز در گروههاي فيلم و سريال ساخته ميشد، مدتي است كه در گروههاي گوناگون به تناوب دنبال ميشود و اينگونه بود كه برنامه «نقد اول» با موضوع سريال «روز حسرت» بي آن كه با حضور كارشناسي مذهبي پيگيري شود، در گروه فرهنگ و معارف اسلامي شبكه اول توليد شد و ساخت برنامه «نگاه دو» را هم گروه تأمين برنامه اين شبكه بر عهده گرفت؛ بيآن كه نامي از تهيهكنندهاي مشخص بيايد.
گفتوگو با تهيهكنندگان سابق برنامههاي نقد تلويزيون، حكايت از پايان يافتن قرادادها و تمديد نكردن آن داشته است؛ بنابراين، به نظر ميرسد هماكنون مديران شبكهها، خود متولي چنين برنامههايي باشند كه البته در مواردي تنها در پاسخگويي به اين درخواست رئيس سازمان صدا و سيما بسنده شده است، حال آن كه دستكم در ماههاي اخير بسياري از كارشناسان، مديران و همچنين برنامهسازان بر اين نكته اشتراك نظر داشتهاند كه «هيچ منعي براي نقد به سازمان صدا و سيما وجود ندارد.»
تصميم بر پخش برنامههاي نقد تلويزيون در يك روز كه تا حدودي از آن به همپوشاني نيز ميتوان تعبير كرد، در ساختار اين برنامهها نيز خود را نمايان ساخته است، به گونهاي كه براي مثال هر دو برنامه نقد تلويزيون، روز گذشته از تيتراژ سريال مورد نظر براي تيتراژ برنامه خود نيز استفاده كرده بودند.
همچنين تلويزيون در حالي پس از گذشت روزهاي متوالي، اقدام به پخش چنين برنامههايي كرده كه ديگر رسانههاي مكتوب در اين بخش از رسانه ملي پيشي گرفته و با برگزاري نشستها و گفتوگوهاي متعدد نشان دادند كه اگر مديران تلويزيون به واقع بر توليد و پخش به موقع برنامههاي نقد تأكيد داشتند، امكان اين امر فراهم بود.
