واردات تامل برانگیز 556 هزار تن شکر در 6 ماه

در شش ماهه اول سال 87 به میزان 556 هزار و 826 تن شکر به ارزش 153 میلیون و 791 هزار و 257 دلار توسط بخش خصوصی وارد کشور شد در حالی که انبارهای کارخانجات مملو از شکرهای تولیدی سال 86 و حتی 85 است.

در حالی که صادق مفتح معاون وزیر بازرگانی در ابتدای سال در گفت وگو با «سرمایه» اعلام کرده بود در صورت صفر بودن و نداشتن تولید و واردات شکر در سال جاری موجودی انبارها نیاز بازار را تامین می کند؛ در نیمه نخست سال جاری حدود نیم میلیون تن شکر خارجی وارد شد.

سال 85 با تولید شش میلیون و 600 هزار تن چغندرقند بالاترین میزان تولید را در طول عمر 112 ساله صنعت قند و شکر داشتیم و در مجموع یک میلیون و 258 هزار تن قند و شکر از محل چغندر قند و نیشکر تولید شد اما در همین سال با واردات دو میلیون و 481 هزار تن شکر و کاهش تعرفه ها به صفر، شکرهای تولید شده در داخل روانه انبارها شد و شکرهای وارداتی با قیمت های پایین تر نیاز بازار را تامین کرد.عدم فروش شکرهای تولید شده کارخانه ها باعث کاهش نقدینگی آنها و در نتیجه عدم پرداخت طلب چغندرکاران شد. این روند، کاهش تولید چغندرقند در سال 86 را تا 30 درصد سبب شد و ادامه این وضعیت پایداری واردات و افت تولید شکر را تا 81 درصد در سال جاری نسبت به سال 85 رقم زد. به طوری که تولید این محصول در سال 87 تنها 300 تا 400 هزار تن از سوی انجمن صنفی کارخانجات قند و شکر ایران پیش بینی شده است.

قطع تولید در سال آینده
علیرضا اشرف رئیس سندیکای قند و شکر ایران در گفت وگو با خبرنگار «سرمایه» تاکید کرد: «متاسفانه با سیاست های غیرمنطقی که در دو سال گذشته در پیش گرفته شد، صنعت قند و شکر به قهقرا رفت و برای سال آینده پیش بینی می شود تولید این محصول به صفر برسد.»

وی معتقد است: «راه اندازی هر کارخانه 10 سال زمان نیاز دارد لذا بازگرداندن صنعت به شرایط سال 85 کاری بسیار دشوار و زمان برخواهد بود.»
اشرف اذعان کرد: «امسال کمترین تولید را در 35 سال گذشته داشته ایم و سال آینده نیز خبری از این صنعت نخواهد بود.»

او با بیان اینکه «سال گذشته یک میلیون و 50 هزار تن قند و شکر تولید شد»، خاطرنشان کرد: «امسال یک سوم سال 85 و کمتر از 500 هزار تن تولید خواهیم داشت.»در حالی که قیمت تمام شده شکر داخلی برای کارخانجات تنی 783 دلار برای سال جاری محاسبه می شود؛ شکرهای وارداتی با پرداخت یارانه های سنگین توسط کشورهای تولیدکننده با قیمت 512 دلار وارد کشور شده و با 543 دلار به دست مصرف کننده می رسد.این اختلاف قیمت 240 دلاری در هر تن باعث ناتوانی تولیدکنندگان داخلی در رقابت با واردات محصولات مشابهی شده که طی سال های 85 تاکنون بازار از وجود آن اشباع شده است.

سیاست های اتخاذ شده برای شکر، زیان تولیدکنندگان شکر را با درآمد پایین در پی داشته است چرا که تولیدکنندگان را با سیل واردات محصولاتی مواجه کرده که با قیمت های بسیار پایین تر از قیمت تمام شده آن به بازار عرضه می شود و کاهش تولید و از بین رفتن فرصت های شغلی نتیجه ای بود که از این سیاست ها حاصل شده است.

سیاست کاهش تعرفه و افزایش واردات به خاطر افزایش ذخیره استراتژیک توجیه شد و طرح خودکفایی شکر که قرار بود با راه اندازی واحدهایی همچون هفت تپه، شوشتر، کشت و صنعت کارون و امام خمینی (ره) در سال 87-86 محقق شود به صف دیگر پروژه های ناتمام پیوست.رئیس سندیکای قند و شکر ایران در ادامه یادآور شد: «قیمت شکر سفید در سال گذشته 640 تومان در هر کیلو به صورت مصوب تعیین شد و امسال با لحاظ تورم پیش بینی می شود قیمت 680 تومان برای تولید داخل در نظر گرفته شود در حالی که کارخانجات با توجه به کمبود مواد اولیه و عدم بهره برداری کامل از ظرفیت کارخانه ها قیمت 780 تومان را منطقی می دانند.»

وی با اشاره به اینکه «شکر وارداتی در حال حاضر 510 تومان مورد مبادله قرار می گیرد»، اذعان کرد: «بازار موجود به هیچ وجه قابل رقابت برای تولیدکنندگان داخلی نیست و برای ایجاد یک شرایط مناسب رقابتی حداقل باید تعرفه شکرسفید به 45 درصد افزایش یابد.»

بالاترین منفعت نصیب تجار می شود
رضا موحد کارشناس صنایع قند ایران نیز در گفت وگو با «سرمایه» اظهار کرد: «اکنون تجار بیشترین منافع حاصل از واردات را داشته و بخش های کشاورزی و صنعت متحمل بیشترین زیان می شوند.»وی متذکر شد: «سیاست های تعرفه ای دولت به منزله نابودکردن صنعت قند و شکر است.»
موحد با اشاره به اینکه «در هیچ جای دنیا تعرفه واردات این کالا صفر نیست» ادامه داد: «در سال های گذشته با صفر شدن تعرفه، رکورد واردات این محصول به کشور شکسته شد و تولید داخل به شدت کاهش یافت.»

به اعتقاد او این روند موجب شده کارخانه های قند و شکر دخالت دولت در سیاستگذاری و تعیین نرخ شکر را عامل اصلی مشکلات کنونی قلمداد کنند.»