كوهنوردي نابسامان
بدون شك برگزاري اجلاس فدراسيون جهاني كوهنوردي رويدادي با تاثيرگذاري مثبت بر اين فعاليت جمعي در ايران خواهد بود. فعاليتهاي دهه اخير جامعه كوهنوردي ايران بهويژه در حوزه هيماليانوردي جهان را متوجه تحولات اين ورزش در كشور ما كرد.
به نوشته اعتماد ملي، علاوه بر آن تلاشهاي انجام گرفته در گسترش كمي و كيفي آموزشها و نيز زيرساختهاي اين ورزش بهويژه در حوزه صعودهاي ورزشي قابل تامل و توجه هستند. همه اين تلاشها در 3 دهه گذشته نشان از روند رو به رشد اين ورزش در ايران و به تبع آن ارتقاي جايگاه كوهنوردي كشور در آسيا و جهان دارد. جايگاهي كه بدون شك دستيابي به آن متاثر از تلاشهاي بدنه جامعه كوهنوردي كشور است؛ در اين ميان نميتوان نقش فدراسيون كوهنوردي را ناديده گرفت.
شكي نيست كه بر اساس ساختارهاي ورزش نمايندگي تلاشهاي جامعه كوهنوردي برعهده اين تشكيلات بوده و هست؛ اما در كمال تعجب و بر خلاف ساختارهاي خردجمعي در حوزه ورزش كه تشكلهاي ورزشي را طرحريزي كرده است، فدراسيون كوهنوردي ايران در تمام دهههاي گذشته كاملا اداره شده و هرگز آنگونه كه بايد و شايد امكان هدايت آن براساس ساختارهاي متداول ورزشي فراهم نشده است.
انحصار كامل در اين تشكيلات بهگونهاي بوده است كه در 30 سال گذشته مديريت فدراسيون كوهنوردي در چرخهاي كاملا بسته و تنها با تغييرات بسيار اندك در افراد داخل گردونه به انجام رسيده و بر اساس اسناد و مدارك موجود هرگز اجازه تغيير ساختاري به نفع استقلال ورزش داده نشده است.
اينك بايد روي نقش نظارتي فدراسيون جهاني بر تشكيلات كشوري متمركز شد؛ رويداد اخير در ايران خود ميتواند نويدبخش تقويت اين جنبه از حوزههاي مختلف فعاليت اين ساختار جهاني باشد. آنگونه كه در تجربه مشابه فيفا با نظارت دقيق بر عملكرد فدراسيون فوتبال ايران موجب تحول ارزشمندي در ساختار اداري و قوانين آن شد؛ تحولي كه اگرچه در كوتاهمدت نتايج مطلوبي از آن نميتوان انتظار داشت اما در بلندمدت اجراي صحيح قوانين مترقي موجود نتايج ارزشمندي به دنبال خواهد داشت.
انتظار ميرود فدراسيون جهاني كوهنوردي با توجه به تلاشهاي كوهنوردان ايران در دهههاي اخير و نيز مشكلات متعدد موجود در راه انعكاس واقعي فعاليتها، حداقلهاي مورد انتظار در اين بخش را برآورده كند؛ بازبيني قوانين و دستورالعملها و نيز نظارت بر اجراي اصولي قوانين، اصليترين گام در اين راه خواهد بود.
البته نبايد از جنبه بسيار مهم ديگري در تاخر فرهنگي كوهنوردي ايران نيز مغفول ماند كه آن همان است. در حالي كه جامعه كوهنوردي در خود احساس رخوت و سستي نميكند و نگاهي به ضعفهاي بنيادي و ساختاري نداشته و شايد هم خود را واداشته تا نگاهي به آنها نداشته باشد چه انتظاري ميتوان از جامعه جهاني داشت؟!
نبود انگيزه و احساس نياز نكردن در كوهنوردان براي پرداخت به اين دسته از مسائل و بهنوعي تسليم وضع موجود بودن بهنوعي نشان از مطلوبيت وضع كنوني دارد كه بدون شك انعكاس آن در جامعه جهاني شاخصي بر رضايتمندي است؛ امري كه به واقع چنين نيست.
انتخابات اخير فدراسيون كوهنوردي در ايران و به تبع آن انتخابات استاني و نيز ساختار اداره مجامع عمومي همواره چه به لحاظ قوانين ضعيف و نادرست و چه به جهت تخلف از همان قوانين پراشتباه، نمونهاي است كه در 3 دهه گذشته جامعه كوهنوردي كشور به دلايل مختلف و البته غيرقابل توجيه با تمكين از آن خود نقش بسيار مهمي در استمرار كاستي موجود داشته است.
تشكلهاي مختلف كوهنوردي كشور ضمن تلاش در جهت ارتقاي تكنيكها و تاكتيكهاي كوهنوردي و ارتقاي دانش فني بدون شك بايد انرژي لازم را براي اصلاح ساختار اداره امور و ارتقاي راهبردها صرف كنند. ارتباطات و اصول مديريت در اين فعاليت از روابط و دانش اجتماعي جامعه بسيار تاثيرپذير بوده و حوزههاي مختلفي در آن دخيل است كه بايد با ياري گرفتن از انديشمندان و صاحبنظران اين حوزهها و به كار گرفتن جديدترين دستاوردها نگاهي به اصلاح و ارتقاي ساختار و روابط جامعه كوهنوردي داشت.
نبود انگيزه براي توليد فكر، جامعه ما را تبديل به مصرفكننده صرف كرده است. اين نقص چه در حوزه ورزشي و چه در حوزه مديريتي كوهنوردي به روشني قابل مشاهده است. در بخش فناوري اندك كپيبرداريهاي توليدكنندگان با روند كنوني هرگز امكان كم كردن فاصله موجود با پيشتازان اين صنعت را فراهم نخواهد كرد. در بخش مديريتي نيز باور انحصار موجود از سوي جامعه گويي ذهنها را فلج كرده و امكان توليد فهم و فكر را در اين بخش از جامعه كوهنوردي گرفته است.
تشكلهاي كوهنوردي كشور بهويژه تشكلهايي كه تلاش در استقلال و فراگيري دارند به دلايل مختلف، از جمله اشتغال به امور اجرايي و زودگذر هرگز امكان ايجاد براي توليد راهبردهاي اساسي فراهم نكردهاند.
براي تغيير وضعيت موجود ضمن آنكه بايد مطالعات دقيق شناختي روي موضوع (كوهنوردي كشور) انجام گيرد و جمعي با ويژگيهاي لازم براي توليد فهم و فكر گرد هم آيند تا راهبردهاي كلان مرتبط را ارائه كنند لازمه اصلي كوهنوردان كشور است.
