7 خرداد 91 سوت آغاز حركت قطار مجلس نهم نواخته مي‌شود

در دوازدهم اسفند ماه،‌ انتخابات نهمين دور مجلس شوراي اسلامي برگزار شد و تا به اين لحظه، نام چند تن از نمايندگاني كه به مجلس شوراي اسلامي راه پيدا كرده‌اند منتشر شده است.
همچنین اخبار غير رسمي از كانديداي شهر تهران و شمارش آرای وی منتشر شده است.

اما؛ مجلس هشتم تا چه زماني ادامه پيدا خواهد كرد؟!

پس از اعلام برندگان نهایی انتخابات که از سوی وزارت کشور ایران انجام می‌شود، نمایندگان باید در انتظار تأیید درستی نتیجه حوزه انتخابیه خود از سوی شورای نگهبان باشند و به محض تأیید آن، نامزدهای برنده، نمایندگان منتخب مردم تلقی خواهند شد؛ اما هنوز تا قانونی شدن دوره نمایندگی این افراد، فاصله بوده و این موضوع، به آغاز کار دوره جدید مجلس موکول شده است.

هفتم خرداد ماه، ايستگاه پاياني مجلس هشتم

دور هشتم مجلس شوراي اسلامي تا خرداد ماه سال 91 ادامه پيدا می‌یابد و مجلس هشتم در آخرين نشست خود (پيش از هفتم خرداد سال 91، يعني روز چهارشنبه، سوم خرداد)، مراسم توديع و اختتاميه مجلس هشتم را برگزار خواهد كرد.

در روز پاياني عمر مجلس هشتم، هيچ مصوبه‌اي تصويب نخواهد شد و مراسم اختتاميه و خداحافظي نمايندگان انجام می‌شود.

رسمیت یافتن مجلس شورای اسلامی با حضور دو‌سوم اعضا

بنا بر اصل دوم آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي، نخستين نشست هر دوره مجلس شوراى اسلامى بر پایه اصل «65» قانون اساسى با حضور دست‌کم دوسوم مجموع نمايندگان رسميت مى‏‌يابد. در آغاز جلسه آيات 35 تا 42 سوره شورى خوانده مى‏‌شود.

پس از قرائت پيام مقام معظم رهبرى، مراسم سوگند انجام می‌شود و در پايان جلسه، نمايندگان به منظور بزرگداشت بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت امام خمينى (ره) و شهيدان انقلاب اسلامى و اداى احترام و تجديد پیمان با آنان، در مرقد مطهر آن حضرت و بهشت زهرا حضور خواهند يافت.

گزارش وزیر کشور در روز نخست افتتاحیه مجلس (7 خرداد)

مراسم افتتاحيه روز يكشنبه، هفتم خرداد ماه سال 91 برگزار خواهد شد. در اين روز، جلسه مجلس با قرائت قرآن آغاز مي‌شود و پس از آن، پيام مقام معظم رهبري خوانده خواهد شد.

به طور معمول در روز افتتاح دور جديد مجلس، گزارش وزير كشور درباره انتخابات مجلس نهم و گزارش مسئول امور سازمان اداري مجلس ارائه خواهد شد.
در مراسم افتتاحيه مجلس نهم، به مانند هر دوره، رئيس‌جمهور، رئيس قوه قضاييه، سفرا، استانداران و اعضاي شوراي نگهبان نيز حضور خواهند داشت.

در نشست افتتاحيه مجلس نهم، همچون دوره‌هاي پیش مجلس، هيأت رئيسه سني متشكل از دو نفر از مسن‌ترين نمايندگان و دو نفر از جوانترين نمايندگان تشكيل مي‌شود.

بنا بر ماده 9 آيين‌نامه داخلي، مسن‏ترين فرد از نمايندگان حاضر به ‏عنوان رئيس سنى و فرد بعدى به ‏عنوان نايب‌رئيس و دو نفر از جوانترين نمايندگان حاضر به سمت دبير2 معين مى‏شوند و در جايگاه هيأت رئيسه قرار مى‏گيرند. در صورت تساوى سن، هيأت رئيسه سنى با قيد قرعه از میان مسن‏ترين و جوانترين نمايندگان حاضر تعيين خواهد شد. اعلام هيأت رئيسه سنى با اداره كل قوانين مجلس است.

همچنين وظايف هيأت رئيسه سنى، اداره جلسه افتتاحيه، انجام مراسم تحليف، اقتراع شعب و اجراى انتخابات هيأت رئيسه موقت است.

با توجه به آماري كه تاکنون منتشر شده، گویا جوان‌ترين عضو هيأت رييسه ابوالقاسم جراره، نماينده مردم هرمزگان است.

امضای سوگندنامه از سوی نمایندگان مجلس

نمايندگان حاضر در مجلس در نخستين نشست خود (روز هفتم خرداد)، بنا بر اصل 67 قانون اساسى سوگند ياد مى‏كنند. متن سوگند نامه توسط رئيس خوانده مى‏شود و نمايندگان به حالت اجتماع در حال قيام آن را تكرار کرده و پس از انجام مراسم تحليف، سوگندنامه را امضا مي‌كنند.

نمايندگان اقليت‏هاى دينى اين سوگند را با ذكر كتاب آسمانى خود ياد خواهند كرد. همچنین نمايندگانى كه در جلسه نخست شركت ندارند، بايد در نخستين نشست رسمى كه حضور پيدا مى‏كنند، سوگند را بجا آورند و پایین سوگندنامه را امضا كنند.

انتخاب هیأت رئیسه مجلس

بنا بر ماده 11 آيين نامه داخلي، انتخاب هيأت رئيسه موقت در دومين نشست علنى مجلس انجام خواهد شد. تركيب و طرز انتخاب آن مانند هيأت رئيسه دایم است، به جز اينكه اكثريت نسبى در انتخاب رئيس كافى خواهد بود. هيأت رئيسه موقت بلافاصله پس از انتخاب، با متن سوگندنامه هيأت رئيسه دایم، مراسم تحليف را به جاى خواهد آورد.

بر پایه ماده 12 آيين نامه داخلي مجلس، وظايف هيأت رئيسه موقت اداره جلسات مجلس تا زمان تأييد اعتبارنامه دوسوم نمايندگان و اجراى انتخابات هيأت رئيسه دایم و تمشيت امور ادارى مجلس است.

در جلسه افتتاحيه هيأت رئيسه سني براي تعيين شعب پانزده گانه بررسي كننده اعتبارنامه نمايندگان قرعه‌كشي خواهد شد و پس از اين مراسم، نشست علني به پايان خواهد رسيد و همه نمايندگان براي تجديد ميثاق با آرمان‌هاي امام راحل،‌رهسپار حرم مطهر آن بزرگوار خواهند شد.

تأیید اعتبارنامه نمایندگان تا خرداد 1395

بنا بر آیین نامه داخلی مجلس، اعتبارنامه هر نامزد پیروز در انتخابات، یک اعتبارنامه نمایندگی دارد که باید از سوی همه نمایندگان پذیرفته شود. پس از تأیید اعتبارنامه نماینده منتخب او، عملا نماینده مجلس شورای اسلامی به شمار می‌رود و دوره نمایندگی خود را به مدت چهار سال تا ششم خرداد ۱۳۹۵ آغاز می‌کند.

بنا بر قانون، هر نماينده كه به مجلس شوراي اسلامي راه پيدا مي‌كند، بايد اعتبار نامه وي از سوی مجلس شوراي اسلامي تأييد شود و به تصويب برسد. در صورتي كه اعتبار نامه نماينده‌اي تصويب نشود، اعتبارنامه وي در كميسيون آيين نامه داخلي بررسی خواهد شد.

بر پایه طرح نظارت بر نمايندگان در صورت تخلف آنها در دوره نمايندگي حداکثر برخورد با نمایندگان خاطی در مجلس، لغو اعتبارنامه وی خواهد بود. برای اجرای محرومیت نمایندگان از شرکت در نشست‌های مجلس و کمیسیون‌ها و لغو اعتبارنامه‌های آنها، باید در جلسه رسمی غیر علنی پیش از رأی‌گیری در این زمینه، نخست گزارش هیأت نظارت خوانده شود و سپس نماینده متخلف که می‌تواند نیمی از وقت خود را به یکی از نمایندگان بدهد به مدت نیم ساعت دفاعیات را مطرح کند.

همچنین اجرای مصوبات مجلس در این موارد، مستلزم تأیید شورای نگهبان است؛ یعنی لغو اعتبارنامه نمایندگان پس از تصویب در مجلس باید به تأیید شورای نگهبان برسد.

ترکیب هیأت رئیسه موقت و دایم

بنا بر ماده 13، پس از تصويب اعتبارنامه دست‌کم دوسوم مجموع نمايندگان، هيأت رئيسه موقت اقدام به انتخاب هيأت رئيسه دایم مى‏‌كند، اعضاى هيأت رئيسه دایم براى يك سال برگزیده مى‏شوند. مبناى تجديد انتخابات ساليانه، سالروز انتخابات هيأت رئيسه قبلى بوده و در صورتى كه با تعطيلات مصادف شود، در نشست پیش از آن انجام مى‌شود و مسئوليت هيأت رئيسه جديد از سالروز انتخابات قبل تفويض خواهد شد.

هيأت‌ رئيسه دایم مركب‌ از رئيس، دو نايب رئيس، شش‌ دبير و سه ناظر هستند و انتخاب رئيس در نوبت اول با اكثريت مطلق آرای نمايندگان، صاحب رأى است و انتخاب نواب رئيس، دبيران و ناظران هر كدام جداگانه و با اكثريت نسبى و رأى مخفى و با ورقه خواهد بود. در صورتى كه در انتخاب رئيس در نوبت نخست، اكثريت مطلق حاصل نشود، در نوبت دوم اكثريت نسبى كافى خواهد بود و چنانچه آرا براى رئيس، نواب رئيس، دبيران و ناظران با يكديگر برابر باشد، حسب مورد به قيد قرعه تعيين مى‏‌شوند.

ماه‌هاي باقي مانده از مجلس هشتم اما ماه‌هاي پراهميتي در تاريخ سياسي كشور است. مجلس هشتم در سه ماه پاياني خود بايد براي نخستين بار، سؤال از رييس جمهور را در قوه مقننه اجرا كند.