سال شكست مكتبهاي انحرافي شعری
مفتون اميني سال 90 را سال شكست مكتبهاي انحرافي شعر توصيف كرد و گفت: به عقيدهي من، شعر سال 90، مقدمهي شعر دههي 90 و نقطهي مقابل شعر دههي 40 است؛ مقابلهاي كه ما در دههي 70 و 80 نتوانستيم انجام دهيم.
اين شاعر پيشكسوت در گفتوگو با ايسنا در ارزيابياش از وضعيت شعر در سالي كه گذشت، گفت: از خصوصيات شعر در سال 90، كار كردن افراد و جوانهايي مانند رسول يونان، گروس عبدالملكيان، واهه آرمن و مهدي مظفري ساوجي و چند شاعر ديگر است كه با شعر كوتاه ساده و در عين حال پرمعنا، تقريبا نظرياتي را كه بعضي در دههي 70 مبني بر شعر پستمدرن و گريز از معنا داشتند، عقب راندند.
او در ادامه عنوان كرد: در دههي 70، افرادي مانند مهرداد فلاح مكتبي را كه در آن معتقد بودند شعر بايد بيمعني باشد و دستور را رعايت نكند، علم كردند؛ ولي شاعراني مانند رسول يونان و گروس عبدالملكيان با انتشار آثارشان كه بسيار مثبت بود و مورد استقبال هم قرار گرفت، موجب عقب راندن اين طرز فكر شدند.
مفتون اظهار كرد: سال 90، سال شكست مكتبهاي انحرافي در شعر است؛ به گونهاي كه در حال حاضر، ناشران نيز شعرهايي را كه با رويكرد بيمعنايي و رعايت نكردن دستور زبان سروده ميشوند، به جز معدودي از آنها، مانند شعرهاي رضا براهني و علي باباچاهي كه شناختهشده هستند و قبلا آثار زيادي منتشر كردهاند، چاپ نميكنند. در حال حاضر، كسي به خاطر سابقهي خوب و طولاني ادبي اين دو شاعر، با آنها معارضه نميكند و در قبال اين دو نفر سكوت كردهاند.
او در ادامه افزود: در عرض يك سال، جوانها شعرهايي سرودهاند كه هم معنا و هم دستور در آنها رعايت شده و مورد قبول اديبان نيز قرار گرفته است.
اين شاعر با بيان اينكه به عقيدهي او، در حال حاضر، شعر فراكسيوني شده و هر طبقه براي خود شاعري برگزيده است، اظهار كرد: به نظر ميرسد بعد از اين، ما ديگر شاعر بزرگ مانند احمد شاملو، مهدي اخوان ثالث، فروغ فرخزاد و نيما يوشيج كه شعر ديگر شاعران را تحتالشعاع قرار بدهد، نخواهيم داشت و سال 90 مقدمهي چنين گشايشي است.
مفتون اضافه كرد: بعد از اين، هر شاعري كه بتواند مخاطبان خود را حفظ كند، خواهد ماند و هيچ شاعري، ولو شعرهايش چاپهاي متعدد داشته باشد، ملاك قرار نميگيرد و ديگر شاعران را تحت تأثير قرار نميدهد. بنابراين با مشاهده و محاسبهي قراين، از شعر سال 90 ميتوان نتيجه گرفت كه شعر در دههي 90، دههي بيسابقهاي را در تاريخ معاصر ادبيات ايران پيش روي خود خواهد داشت.
او در پاسخ به اين پرسش كه جاي چه موضوعاتي را در ادبيات سال 90 خالي ميبينيد، بيان كرد: به نظر، تجديد چاپهاي برخي از كتابها يك نوع سوء ظن در بين مخاطبان ايجاد كرده است؛ زيرا هر روز در خبرهايي ميبينيم كه كتابهايي از نويسنده و شاعراني ناشناس به سرعت تجديد چاپ ميشوند؛ در حاليكه كتابهاي فروغ و شاملو نيز در زماني كه منتشر شدند، تا يك سال تجديد چاپ نشدند و اينجاست كه بايد پرسيد اين تجديد چاپها چگونه است و آيا آنها معجزه ميكنند؟!
او در ادامه گفت: تنها تجديد چاپ كتابهايي را از برخي شاعراني كه نام بردم، قبول دارم و نسبت به تجديد چاپ ديگر كتابها شك دارم.
مفتون اميني همچنين رها كردن قالبهاي كلاسيك شعري مانند مثنوي، قصيده و غزل را از ديگر موضوعات مغفولمانده در شعر سال 90 عنوان كرد و گفت: قالبهاي كلاسيك مانند مثنوي، رباعي، قصيده و غزل اين امكان را دارند كه به صورت نو ارائه شوند و رها كردن آنها و پرداختن كامل به قالبهاي نو درست نيست. اين از وظايف دولت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است كه از انتشار شعرها در اين قالبهاي شعري و يا اختصاص بودجهاي معين براي حفظ ادبيات كلاسيك حمايت كنند.
اين شاعر در پايان نيز گفت: در حال حاضر، شعر فارسي در كشور آذربايجان در حال از بين رفتن است؛ در صورتيكه وزارت ارشاد بايد حتا از يك شاعر متوسط آذريزبان حمايت كند تا كتابش به زبان فارسي چاپ شود؛ چرا كه هماكنون كشور تركيه حمايتهاي خوبي از انتشار كتابها و شعرها به زبان تركي ميكند و برخي از شاعران شهرستاني ما در منطقهي آذربايجان به آن سمت گرايش پيدا كردهاند و به نظر ميرسد اگر اين روند ادامه داشته باشد، در آينده، اين گرايش به چاپ كتابها به زبان تركي در روستاهاي همدان نيز گسترش پيدا ميكند.
