آمریکا «دستورالعمل کلی» برای مذاکره با ایران تدوین کند

مجله آمریکایی «فارین افرز»، وابسته به شورای روابط خارجی آمریکا، در مطلبی که به تازگی منتشر کرده، با مروری بر سه دهه مسائل موجود میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده، راهی را که آمریکا تاکنون پیموده، اشتباه دانسته و بر لزوم تغییر این روند تأکید کرده است.

به گزارش «تابناک»، در این مقاله که به قلم «حسین موسویان»، دیپلمات سابق جمهوری اسلامی ایران و عضو تیم مذاکره کننده هسته‌ای در زمان «حسن روحانی» نوشته شده، به نمونه‌های فراوانی از اقدامات نامعقول آمریکا که در تقویت بدبینی ایران نسبت به این کشور نقش داشته، اشاره و راهکارهایی برای تغییر این روند ارایه شده است.

حسین موسویان که هم‌اکنون پژوهشگر وابسته دانشگاه «پرینستون» است، با بیان اینکه تاکنون دو مکتب فکری عمده سیاست خارجی ایران نسبت به ایالات متحده را شکل داده، هر یک از آن دو را دارای ویژگی‌های کاملاً متفاوتی ارزیابی می‌کند.

مکتب نخست بر این باور است که امکان رسیدن به توافقی بر پایه احترام دوجانبه، مداخله نکردن در امور یکدیگر و بالا بردن منافع مشترک میان ایران و آمریکا وجود دارد؛ در حالی که مکتب دوم به هیچ وجه نسبت به ایالات متحده اطمینان ندارد و بر این باور است، واشنگتن نه آماده و نه متعهد به حل مسائل است.

موسویان سپس با اشاره به تجربیات فراوان خود در دستگاه دیپلماسی ایران، به بیان موارد متعددی می‌پردازد که در سی سال گذشته به عدم اطمینان نسبت به غرب در دستگاه سیاست خارجی ایران دامن زده است. او نخستین مورد از این دست را میانجیگری ایران برای آزادی گروگان‌های غربی در لبنان می‌داند که بر خلاف انتظار، با پاسخ مناسب از سوی آمریکا روبه‌رو نشد.

به باور وی، تلاش‌ها برای عادی سازی روابط با آمریکا در دوره‌های ریاست جمهوری ‌هاشمی و خاتمی ادامه پیدا کرد، اما تداوم پاسخ‌های نامناسب از سوی آمریکا، مقامات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران را به طور کلی نسبت به نیات ایالات متحده بدبین نمود.

این مقاله این ادعا را مطرح می‌کند که هرچند در دوران ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد، سیاست خارجی ایران نسبت به ایالات متحده جنبه سخت‌تری به خود گرفته، پس از اعلام تمایل اوباما برای گفت‌وگو با ایران، دولت ایران در پی محک زدن اراده واقعی وی برآمد. با این حال، باز هم با پاسخ مناسب از سوی آمریکا روبه‌رو نشد. در عوض، اوباما در چهار سال گذشته، روندی از اقدامات خصمانه علیه ایران آغاز کرده و اکنون با افتخار ادعا می‌کند که توانسته بیش از همیشه، ایران را در فشار بگذارد.

موسویان با بیان اینکه تقریباً همه غربی‌ها ایران را در کاهش روابط مقصر می‌دانند، این موضوع را رد کرده و با بیان شواهدی، نشان می‌دهد که حسن نیت ایران، هیچ گاه با پاسخ مناسب از سوی غرب روبه‌رو نشده است. به این ترتیب، وی نتیجه می‌گیرد که سیاست اعلامی اوباما مبنی بر تعامل با ایران در عمل شکست خورده است.

در پایان مقاله، راهکارهایی آورده شده که بر پایه آن، می‌توان در روند موجود تغییر پدید آورد. موسویان نخستین گام را در این رابطه از سوی ایالات متحده می‌داند و اینکه دولت این کشور باید آشکارا اعلام کند به دنبال تغییر نظام در ایران نیست. سپس دو کشور باید با صبر و شکیبایی حسن نیت خود را نسبت به یکدیگر نشان داده و سپس به تدوین یک «دستور کار کلی» بپردازند. این امر می‌تواند موجب شکوفایی پتانسیل‌های بالقوه همکاری دو کشور در حوزه‌های گوناگون دوجانبه، جهانی و منطقه‌ای شود.

موسویان سرانجام با بیان اینکه مسیر کنونی، راهی خطرناک است، حرکت در مسیر دیگر را که صلح آمیز است، ممکن می‌داند که در قالب آن، ایالات متحده باید به حقوق مشروع هسته‌ای ایران احترام بگذارد و بنا بر آن، هر دو کشور می‌توانند به همراه هم در جهتی جز مسیر کنونی حرکت کنند.