«جی‌میل» ممکن است به اخلالگران‌ کمک‌‌کند!

اگرچه بارها نقدها و اعتراضات كاربران ايراني را در مورد نحوه فيلترينگ و اشتباهات و تنگ‌نظري‌هاي خاص در مورد سايت‌هاي مختلف خوانده‌ايم اما هيچ‌كدام به صورت رسمي و با جزييات مطرح نشده است. اما اين بار يك عضو كارگروه تعيين مصاديق مجرمانه، افراط در فيلترينگ سايت‌هاي اينترنتي را پذيرفته است.

به گزارش شرق، محمدرضا آقاميري فيلترينگ يكپارچه را حلال مشكلات مي‌داند. او استفاده از اينترنت پاك و فيلترينگ بومي را از جمله برنامه‌هاي وزارت ارتباطات عنوان كرد كه طي دو سال آينده عملياتي مي‌شود. البته در اين ميان در پاره‌اي موارد مسوولان جداي از اعمال فيلترينگ، اقدام به محدود كردن دسترسي كاربران به برخي وب‌سايت‌ها و خدمات اينترنتي مانند اي‌ميل‌ها مي‌كنند كه به گفته عضو كارگروه تعيين مصاديق اين عمل در راستاي شيطنت‌هاي برخي وب‌سايت‌ها در خدمات‌رساني به كاربران ايراني است كه ما اين خدمت‌رساني به كاربران ايراني را مناسب نمي‌بينيم.

فيلترينگ يكپارچه و بومي فيلترينگي است كه براساس ماده 21 قانون جرايم رايانه‌‌اي، براي تمامي شركت‌هاي اينترنتي تعريف شده و ISPها اين اجازه را ندارند كه به دلخواه براي سايتي محدوديت يا عدم محدوديت اعمال كنند. فيلترينگ يكپارچه در كل كشور و از مسير گيت‌وي انجام مي‌شود. اين اظهارات در حالي مطرح مي‌شود كه وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات با همكاري وزارت ارشاد درصدد ايجاد فيلترينگ هوشمند در كشور هستند. بر اساس اين فيلترينگ كه البته بخشي از آن راه‌اندازي شده و اعمال مي‌شود، كاربر پس از مراجعه به وب‌سايت فيلترشده به صورت خودكار به سايت‌هاي مجاز هدايت مي‌شود. بر اساس اظهارات مسوولان پايگاه ساماندهي وزارت ارشاد روزانه بازديد قابل توجهي از وب‌سايت پيوندها -وب‌سايتي كه پس از مواجهه با صفحه فيلترشده كاربر به آن هدايت مي‌شود‌- صورت مي‌گيرد كه اين امر نه به دليل بازديد اختياري كاربران كه به دليل بازديد اجباري كاربران است كه هنگام مواجهه با وب‌سايت‌هاي فيلترشده ناخودآگاه به سمت اين پايگاه هدايت مي‌شوند.

با اين حال مسوولان كميته تعيين مصاديق محتواي مجرمانه با همكاري شركت ارتباطات زيرساخت به دنبال ايجاد فيلترينگ هوشمند هستند. فيلترينگ هوشمند يعني اگر كاربري به سايتي مراجعه كند كه فيلترشده باشد، صفحه به‌صورت هوشمند نياز كاربر و عبارت و موضوع مورد جست‌وجوي كاربر را تشخيص داده و لينك‌هاي مجاز مرتبط را در اختيارش قرار مي‌دهد. با اين وجود كارشناسان بر اين عقيده‌اند كه اگر در فيلترينگ سايت‌هاي اينترنتي چنانچه وزارت ارتباطات، اطلاعات شفاف را در اختيار كاربران قرار دهد، مشكلات حل خواهد شد؛ موضوعي كه آقاميري عضو كميته كارگروه تعيين مصاديق نيز بر آن تاكيد داشته و همچنين احمد توكلي نماينده مجلس نيز با انتقاد از وضعيت فيلترينگ اينترنت در كشور بيان مي‌كند، اگر فيلترينگ امنيتي هم باشد، بايد به مردم توضيح داد.


با اين حال آقاميري ادامه داده كه فيلترينگ يكپارچه و بومي كه به همت وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات در حال ايجاد است به زودي تمام اين مشكلات را حل خواهد كرد. اما نكته قابل توجه در اظهارات اين عضو كارگروه تعيين مصاديق اجراي فيلترينگ هوشمند و يكپارچه بر مسير گيت‌وي ورودي اينترنت به كشور بوده كه محمود خسروي مديرعامل شركت ارتباطات زيرساخت نيز آن را مطرح كرده و گفته است اينترنتي كه از خارج كشور وارد مي‌شود، تقريبا يكپارچه است و ما توانسته‌ايم تمامي سازمان‌ها و نهادها را از طريق يك مجرا به اينترنت متصل كنيم. اينترنتي كه از طريق «گيت‌وي» وارد كشور مي‌شود با وجود سيستم فيلترينگ در موارد ارسال و دريافت و نقل و انتقال داده پالايش شده و موارد خلاف قوانين در آن حذف خواهد شد.

بر اساس گزارش مهر، آقاميري ادامه داده است علاوه بر فيلترينگي كه از طريق سامانه فيلترينگ برروي سايت‌هاي اينترنتي از مجراي ورودي صورت مي‌گيرد، يك بخش ديگر هم توسط كارگروه تعيين محتواي مجرمانه اينترنتي بررسي مي‌شود كه بر مبناي سايت‌هاي خلاف امنيت اجتماعي و عفت عمومي صورت مي‌گيرد به اين ترتيب گروه‌هاي كارشناسي اين كارگروه تارنماهايي را پيدا مي‌كنند كه اقدام به درج محتواي مجرمانه اينترنتي كرده‌اند كه اين سامانه‌ها پس از تذكر به وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات معرفي مي‌شوند و اين وزارتخانه آنها را مسدود مي‌كند. البته اين تمام ماجرا نيست چرا كه به گفته او اينترنت يكپارچه فعلي نيز دچار مشكلاتي است، از جمله اينكه سايت‌هاي اينترنتي داخلي كه در داخل كشور ميزباني مي‌شوند و از گيت‌وي بين‌الملل عبور نمي‌كنند شامل موارد فيلترينگ نمي‌شوند و آنها مجبورند به صورت دستي نسبت به فيلترينگ اين سايت‌ها و رصد آنها اقدام كنند.

برخي خدمات اينترنتي براي كاربران مناسب نيست

با وجود اجراي فيلترينگ يكپارچه و هوشمند، اما همواره راه‌هايي براي كاربران وجود داشته تا با استفاده از آن اقدام به دور زدن كنند. راه‌هايي مانند استفاده از سايت‌هاي فيلترشكن، نرم‌افزارها و وي‌پي‌ان. هرچند مسوولان وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و همچنين مسوولان پليس فتا بارها از مجرمانه بودن استفاده از اين روش‌ها تاكيد و در اين راستا نيز اطلاعيه‌هايي را به كافي‌نت‌ها مبني بر عدم استفاده از روش‌هاي دور زدن فيلترينگ منتشر كرده‌اند. اما در مقابل نيز مسوولان براي جلوگيري از اين روش‌ها اقدام به انسداد پورت‌هاي مورد استفاده از نرم‌افزارها از جمله وي‌پي‌ان مي‌كنند. در همين راستا نيز گاهي در لايه‌هاي زيرين دسترسي به شبكه اختلالاتي به وجود مي‌آيد كه دسترسي كاربر حتي به برخي خدمات وب‌سايت‌ها محدود شده و با كاهش سرعت اينترنت نيز مواجه مي‌شود.

اگرچه مسوولان اعلام مي‌كنند در اين زمينه هيچ‌گونه اختلالي در شبكه موجود نبوده و در مسير فيبر نيز موردي مبني بر خرابي گزارش نشده است اما برخي صاحب‌نظران و كارشناسان با بررسي مشكلات كاربران در استفاده از اينترنت تاكيد كرده‌اند، اختلال در Secure Sockets Layer یا (SSL) و پروتكل Transport Layer Security یا (TLS) از جمله عوامل اصلي اين مشكل محسوب مي‌شوند. اختلالات پيش‌آمده طي روزهاي گذشته نيز برآمده از همين مشكل است. در اين زمينه عضو كارگروه تعيين مصاديق محتواي مجرمانه با تاييد تلويحي اختلالات پيش‌آمده روزهاي گذشته در مورد دسترسي كاربران به موتورهاي جست‌وجو و پست‌هاي الكترونيكي بيان كرد يك‌سري سايت‌ها به ويژه موتورهاي جست‌وجو در مقتضيات زماني «شيطنت‌هاي خاصي» دارند و در مسير عادي خود سرويس‌دهي نمي‌كنند. براي مثال ما هيچ وقت گوگل را در خدمت‌رساني به كاربران ايراني مناسب نمي‌بينيم چرا كه گوگل در خدمت سازمان سيا است و در عين حال خود را به‌عنوان يك سايت خدمت‌رسان معرفي كرده است. جي‌ميل هم كه يك سامانه انتقال ديتاست در اختيار اقشار مختلف قرار مي‌گيرد و ممكن است در برخي فضاها ايجاد ناامني کند و به كمك اخلالگران بيايد.

آقاميري بر اين عقيده است كه اينترنت يك ميهمان ناخوانده است كه وارد كشور ما شده و به دليل هجوم مشكلات همراه با اين ميهمان ناخوانده نظارت‌هاي جدي در اين رابطه بايد اعمال شود.