ترکیه با «ماده پنج»، سازمان ملل را دور می‌زند

در پی ناکامی غرب در متقاعد کردن چین و روسیه به حمایت از قطعنامه ضد سوری در شورای امنیت و وتو شدن این قطعنامه، آمریکا و متحدانش، اکنون تلاش دارند از راه ناتو وارد عمل شده و با توجه به همراهی ترکیه، مقدمات اقدام نظامی علیه سوریه را فراهم کنند.

به گزارش «تابناک»، روزنامه «تودی زمان»، چاپ ترکیه در مطلبی که امروز در سایت خود منتشر کرد، از ابعاد این تلاش‌های جدید پرده برداشت؛ بنابراین، ترکیه ستون اصلی سیاست‌های جدید غرب علیه سوریه را تشکیل می‌دهد و عضویت این کشور در ناتو، دستاویز جدیدی است که از سوی آمریکا و متحدان این کشور برای دستیابی به اهداف خود در رابطه با سوریه، مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

بر پایه این سیاست جدید، در صورتی که درگیری‌ها میان دولت سوریه و مخالفان ادامه پیدا کند و این امر منجر به روانه شدن بیش از اندازه سیل آوارگان و پناهندگان به ترکیه شود، آنکارا می‌تواند مدعی شود که در وضعیت تشریح شده در «ماده 5» است و از ناتو تقاضای اقدام دفاع دسته جمعی کند؛ «ماده 5» ناتو، ماده ای است که بر پایه آن، اگر کشوری از اعضای این سازمان در معرض تهاجم نظامی و یا اقدامی بی ثبات از خارج قرار گیرد، می‌تواند از اعضای این سازمان، تقاضای مداخله نظامی کند.

این گمانه‌زنی‌ها در حالی مطرح می‌شود که به باور بسیاری از متخصصان، آنچه در تشخیص موقعیتی از سوی ناتو به عنوان موقعیت «ماده 5» دخیل است، بیشتر خواست و اراده سیاسی اعضاست تا واقعیت عینی و شرایط موجود.

بنا بر این گزارش، مهمترین نمونه به‌کارگیری «ماده 5»، تهاجم نظامی ناتو به افغانستان در سال 2001 بود. پس از وقوع حمله تروریستی به برج‌های تجارت جهانی در نیویورک، دولت آمریکا این حمله را به نیروهای طالبان و القاعده نسبت داد و به سبب حاکمیت دولت طالبان در افغانستان و بر مبنای «ماده 5» از هم پیمانان خود در ناتو، تقاضای مداخله نظامی کرد. این در حالی بود که شورای امنیت سازمان ملل به اقدام نظامی علیه افغانستان رأی نداده بود و حتی هنوز هیچ شواهدی مبنی بر دخالت طالبان در این حمله نیست.

اقدامات اخیر دولت ترکیه، فرض استفاده این کشور از «ماده 5» را تقویت می‌کند؛ برای نمونه، احمد داود اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه، در اظهاراتی که هفته گذشته از کانال‌های تلویزیونی بازتاب داده شد، گفت: «ترکیه درهای خود را روی کسانی که از فشار و سرکوب فرار می‌کنند، باز گذاشته است»؛ اما وی در عین حال اشاره کرد که باید برای جلوگیری از افزایش بیش از اندازه پناهندگان ـ که به بیان او ترکیه را با مشکل روبه‌رو می‌کند ـ اقدامی جهانی انجام گیرد.

افزون بر این، قرار است چهارشنبه این هفته، نشستی با ابتکار ترکیه برگزار شود که در آن گروهی از کشورهای همسو و هم نظر با ترکیه، برای انجام اقدامی جهت افزایش فشارهای دیپلماتیک بر سوریه، گرد هم جمع شوند.

به این ترتیب مشخص می‌شود، در پی ناکامی غرب از مشروعیت دادن به اقدامات خود علیه سوریه در چهارچوب سازمان ملل متحد و گرفتن مجوز تهاجم به این کشور از این طریق، ناتو و به ویژه ترکیه در مرکز توجه قرار گرفته و به احتمال بسیار، اقدامات آتی علیه سوریه از این راه پیگیری خواهد شد.