چشم انتظار راه‌اندازي صنعت اسب در قطب اسبدواني ايران

صنعت اسب و اسبداري امروزه در كشورهاي مختلف به يكي از صنايع درآمدزا و اشتغال آفرين تبديل شده و منابع مالي فراواني را به خود اختصاص مي‌دهد اما اين صنعت در شهرستان گنبد كاووس كه يكي از قطب‌هاي پرورش اسب در ايران محسوب مي‌شود صرفه اقتصادي ندارد. 

به نوشته تهران امروز : وجود درآمدهاي سنگين در صنعت پرورش اسب و مسابقات اسبدواني در بسياري از كشورها زمينه ساز سرمايه‌گذاري و اقتصادي شدن فعاليت‌هاي مربوط به اسب و اسبداري شده است و از سوي ديگر بستري مناسب براي ورزش در چند رشته ورزشي ديگر را فراهم كرده است. 

در كنار توجه تاريخي ايراني‌ها به اسب، در اسلام نيز بر اسب سواري تاكيد شده و در سفارشات متعدد يكي از وظايف والدين آموختن سواركاري به فرزندان عنوان شده است. جمعي از اسبداران شهرستان گنبدكاووس با بيان اينكه حفظ ميراث فرهنگي و علاقه فراوان به اين حيوان نجيب موجب تداوم كار و حضور آنها در اين عرصه شده مي‌گويند نگهداري اسب در شرايط كنوني صرفه اقتصادي ندارد. به گفته آنها هزينه نگهداري اسب كه شامل خوراك، دستمزد مهتر (نگهدارنده اسب) و هزينه‌هاي شركت در مسابقات است، به طور ميانگين در هر ماه حدود 5 ميليون ريال است. «قربان رحيمي» كه يك اسبدار گنبدي است در اين خصوص مي‌گويد: «هزينه‌هاي حمل و نقل و خريد ويتامين‌هاي مكمل نيز بايد به طور جداگانه محاسبه شود. درآمد اسبهاي مسابقه‌اي منحصر به جوايزي است كه در صورت قرار گرفتن اسب در ميان يكي از اسبهاي اول تا سوم به آنها پرداخت مي‌شود. اين در حالي‌است كه جايزه اسبهاي اول تا سوم هر دور از مسابقات سواركاري گنبدكاووس بين 5 /7 تا 12 ميليون ريال است.» 

راه‌اندازي و گسترش ديگر ورزش‌هاي مرتبط با اسب و نيز راه‌اندازي كلاسهاي آموزشي اين رشته‌ها، تجهيز بيشتر مجموعه سواركاري، ارائه تسهيلات براي ايجاد باشگاه‌هاي سواركاري و مركز پرورش اسب از راه‌هاي گسترش اين صنعت و درنتيجه ايجاد در آمد بيشتر براي فعالان در اين زمينه است. «محمد بردي پور» به عنوان يك اسبدار ديگر با بيان اينكه تعداد هفته‌هايي كه مسابقات برگزار مي‌شود كم است، مي‌گويد: «همه‌ساله در دو فصل بهار و پاييز مسابقات سواركاري برگزار مي‌شود كه مسابقات هر فصل شامل 20 تا 25 هفته است. مسلما ازدياد مسابقات سواركاري يكي از راه‌هايي است كه اين رشته ورزشي را رونق بيشتري مي‌دهد. 

هر هفته حدود 5 هزار نفر براي ديدن مسابقات سواركاري به مجموعه سواركاري گنبدكاووس مراجعه مي‌كنند كه ضمن ايجاد سرگرمي سالم براي اين تعداد از مردم، حجم زيادي از فعاليت و اشتغالزايي در اين خصوص صورت مي‌گيرد. بايد مسابقات اسبدواني كورس بهاره و پاييزه با فراهم كردن امكانات لازم تا پايان هر فصل برگزار شود.»

مدير اجرايي مسابقات سواركاري گنبدكاووس با تاييد اين نكته كه سواركاري ايران تا مرحله صنعتي شدن هنوز راهي طولاني در پيش دارد معتقد است با وجود تمام مشكلات شرايط براي رسيدن به اين مرحله فراهم است. «حكيم ايگدري» برنامه‌ريزي و نيز اختصاص امكانات و تسهيلات را از راه‌هاي رسيدن به مرحله اسبداري صنعتي مي‌داند و مي‌گويد: «بستر مناسب و علاقه شديد مردم به اين رشته ورزشي از عوامل مهم در جهت توجه بيشتر مسئولان و اعتلاي اسبدواني محسوب مي‌شود. عشق و علاقه مردم اين خطه به اسب يكي از توانمنديها براي توسعه اين رشته در گنبد كاووس است و بدون ترديد توسعه اين رشته ورزشي به توسعه ديگر بخش‌هاي منطقه نيز كمك خواهد كرد. جذب علاقه‌مندان به رشته‌هاي مرتبط با اسب نيازمند ساخت و ارائه امكانات است تا زمينه يادگيري آموزش‌هاي لازم فراهم شود اما شهرستان گنبد كاووس با وجود تمام علاقه‌مندي‌هاي از نظر امكانات اسبدواني در سطح نازلي قرار دارد. هم‌‌اكنون ورزش سواركاري در استان گلستان تك محوري است و مقدمات آموزش ديگر رشته‌ها مانند پرش با اسب در گرو توسعه آموزش سواركاري است. اين در حالي‌است كه استعداد جوانان اين منطقه در يادگيري سواركاري حرفه‌اي به واقع ستودني است و پيش‌بيني مي‌شود در آينده‌اي نزديك اين جوانان در سطح كشور و آسيا بدرخشند. به اعتقاد من برگزاري مسابقات استقامت يكي ديگر از راه‌هاي توسعه اين رشته ورزشي است كه ابزار اصلي آن نيز موجود است. چه آنكه كار ويژه و اصلي اسب تركمن شركت در مسابقات استقامت است و اقداماتي هم براي حفظ و احياي اين نژاد در حال انجام است. مسابقات سواركاري استقامت اكنون صرفا در استانهاي كرمان و يزد برگزار مي‌شود. احداث مركز خريد و فروش اسب، حداقل سالي دو بار و نيز برگزاري جشنواره زيبايي اسب از ديگر راه‌هاي توسعه صنعت اسب است.» 

«علي رضا ميرشكار» رئيس اداره امور توليدات دامي جهاد كشاورزي گنبدكاووس هم معتقد است اگر اقداماتي در جهتي صنعتي شدن اين ورزش صورت نگيرد جوان‌ها كمتر به اسب سواري خواهند پرداخت: «بايد تدابيري براي صنعتي شدن اسبداري انديشيده شود زيرا فعاليت علاقه مندان به اين امر با توجه به بالا رفتن هزينه‌ها رو به كاهش خواهد بود. صنعت اسب در استان گلستان به سواركاري زنده است، لذا براي توسعه آن در مرحله اول بايد تعداد مسابقات بيشتر شود و در مرحله دوم بايد ساير رشته‌هاي ورزشي اسب توسعه يابد. برگزاري كلاسهاي آموزشي سواركاري نيز سهم عمده‌اي در توسعه اين صنعت خواهد داشت. اعطاي تسهيلات كم بهره و ايجاد يك شبكه تلويزيوني براي پخش مستقيم مسابقه‌هاي سواركاري و انجام شرط‌بندي‌هاي اينترنتي در توسعه اين صنعت موثر هستند اما تا زماني كه مسئولان به طور جدي وارد اين مقوله‌ها نشوند نمي‌توان انتظار زيادي از اعتلاي ورزش‌هاي مرتبط با اسب سواري در سطح كشور داشت.» 

به گفته كارشناسان، مسابقات ورزشي مرتبط با اسب از گذشته تا به امروز بر اساس علاقه مردم متداول بوده‌اند اما براي تداوم و گسترش آن در آينده بايد برنامه‌ريزي‌هاي اصولي انجام داد. در حال حاضر در شهرستان گنبدكاووس حدود يكهزار راس اسب شامل نژادهاي تروبرد، دوخون و تركمن موجود است.