«نگاه شما»: علل رفتار ترکیه در قبال سوریه
احسان قوی اندام در مطلب ارسالی برای «نگاه شما» نوشته است:
در چند ماه اخیر شاهد تظاهرات و اعتراضاتی در کشور سوریه هستیم. نکته ای که در مورد این تحولات چندان مورد بحث و بررسی قرار نگرفته است، مطالعه ی برخورد و رفتار همسایگان این کشور است.
در تحولات اخیر این کشور ایران و ترکیه دو نقش کاملا مخالف را بازی می کنند، بطوری که ایران مدافع سرسخت حکومت بشار اسد و ترکیه حامی مخالفان است.
ترکیه از روزهای ابتدایی اعتراضات با حمایت از معترضین خواستار گفتگوی مستقیم بشار اسد با مخالفان و برآوردن خواسته های مخالفان توسط حکومت سوریه شد. این روند تا بدان جا پیش رفت که ترکیه ارتش خود را در مرزهای مشترک با سوریه به حالت آماده باش درآورد.
برای بررسی علل رفتار ترکیه در تحولات اخیر سوریه باید به چند نکته توجه داشت:
نکته ی اول که امروزه تا حدی برطرف شده است مسائل تقسیم آب دو رودخانه دجله و فرات است. مناقشات آبی بین سوریه و ترکیه در زمان حافظ اسد (پدر بشار اسد) رئیس جمهور اسبق سوریه، حتی تا رویارویی نظامی پیش رفت که با امضای قرارداد آدنا در سال 1998 میلادی تقریبا به حالت عادی بازگشت. این روند با ساخت چند سد از سوی ترکیه بر روی دو رودخانه فوق دوباره با چالش روبرو شد.
ولی مسئله دیگری که سبب پیچیده تر شدن روابط این دو کشور شده است، مسئله اسرائیل است، تا جایی که بارها روابط دو کشور را به مرز تیریگی برده است. در سال 1996 میلادی قرارداد ها و موافقت نامه های تجاری، اطلاعاتی و نظامی زیادی بین ترکیه و اسرائیل به امضا رسید. ترکیه هدف از امضای قراردادهای نظامی و اطلاعاتی را مقابله با گروه های تروریستی مانند P.K.K اعلام کرد، در حالی که سوریه هدف این قرار داد ها رافشار برای صلح با اسرائیل می دانست. از سوی دیگر در بین قراردادهای تجاری قراردادی موسوم به GAP نیز مورد اعتراض شدید سوری ها واقع شد. این قرارداد مربوط به ساخت 22 سد و 19 نیروگاه برق آبی بر روی رودخانه ی فرات بود. سوریه دلیل این قرارداد را فشار بر خودش از طریق استفاده ابزاری از رودخانه فرات توسط ترکیه و اسرائیل می دانست.
یکی دیگر از مسائل تنش زا بین ترکیه و سوریه مربوط به اقلیت کرد در دو کشور است. سوریه بارها با حمایت مقطعی از کردهای مخالف جنوب ترکیه سعی در فشار آوردن و گرفتن امتیاز از ترکیه کرده است. در اوایل دهه ی 80 میلادی عبدالله اوجالان و اعضای حزب کارگران کردستان (P.K.K) در سوریه و لبنان دفاتر سیاسی واردوگاه های آموزشی برپا کردند و از طریق این پایگاه ها بارها عملیاتی را علیه ترکیه انجام دادند. این تنش ها تا سال 1998 میلادی ادامه داشت تا اینکه با امضای قرارداد آدنا و استرداد برخی از مبارزین کرد و اخراج عبدالله اوجالان از وخامت اوضاع کاسته شد.
نکته چهارمی که باید بدان توجه داشت روابط حسنه و بسیار نزدیک حزب اعتدال و توسعه (حزب حاکم در ترکیه) با جمعیت اخوان المسلمین سوریه است. بعد از حوادث شهر حما در سال 1982 که مقر اصلی اخوان المسلمین بود بسیاری از سران اخوان المسلمین به ترکیه مهاجرت کرده و در این کشور ساکن شدند. اخوان المسلمین از لحاظ سیاسی قرابت بیشتری با حکومت ترکیه دارد و از سوی دیگر از لحاظ مذهبی نیز در اکثریت وهمراستا با ترکیه هستند .
شاید تنها نگرانی ترکیه سرایت ناآرامی های مناطق کردنشین سوریه به مناطق کردنشینش باشد. کرد های سوریه اقلیت 12 درصدی هستند که پا به پای اخوان المسلمین و سایر گروه های معترض در حوادث اخیر سوریه حضور داشته اند و با تشکیل گروهی مسلح به پیکار علیه دولت مرکزی برخاسته اند و این خود می تواند عاملی جهت تهیج اکراد ترکیه و بروز ناآرامی در مناطق جنوبی و جنوب شرقی ترکیه شود.
«تابناک» مطالب اختصاصی و گردآوری شده توسط خوانندگان محترم را در قالب جدیدی با عنوان « نگاه شما» منتشر خواهد کرد.
مخاطبان محترم می توانند مطالب دلخواه خود را در موضوعات مختلف، به آدرس negaheshoma@tabnak.ir ارسال نمایند.
مخاطبان محترم برای ارسال مطالب خود باید چند نکته را در نظر داشته باشند:
1. این قالب جدید برای ارائه و معرفی «نگاه بییندگان به تمام موضوعات» می باشد.
2.مطالب اختصاصی یا گردآوری شده می تواند در قالب: ایده ، فیلم، عکس، گزارش تحلیلی، گزارش خبری، کاریکاتور و... باشد.
3. مطالب ارسال شده حتی الامکان با ذکر نام و نام خانوادگی فرستنده باشد.
4. موارد ارسالی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین جاری نداشته باشد.
5. مطالب ارسالی به زبان و فونت فارسی باشد.
6.مطالب ارسال شده حتی الامکان حاوی اطلاعات دقیق باشد.
مشخصات فنی
1. از ارسال تصاویر در متن فایلهای word خودداری شود.
2. حجم فایل تصویری ارسالی( به صورت gif یا jpg ) بیشتر از 5 مگابایت نباشد.
3. حداکثر حجم فایل صوتی یا ویدیو پنجاه مگابایت باشد. (نوع فایل: wmv, flv, wav, mp3, wma)
