نهضتسوادآموزی،سمبل روح و مرام انقلاباسلامی
یکی از مهم ترین دعوتهای انبیاء الهی فراخواندن به سوی دانش بوده است و آنان بیگانگی خود را با جهل در همه جا اعلام کردهاند، در این زمینه آیات و روایات بسیاری داریم که نشان دهنده اهمیت و جایگاه ویژه آموزش در مکتب آسمانی اسلام است. دین اسلام از همان آغاز به از بین بردن جهل و بی سوادی پرداخت و تعلیم و تربیت را به عنوان برنامه ای الهی و پسندیده به مردم معرفی نمود. اسلام دین بیداری، روشنگری و آگاهی است و هر نوع جهل و بی سوادی را محکوم می داند و همگان را به فراگرفتن دانش امر می کند.
در حکومت های گذشته آموزش همگانی نبوده و همه اقشار جامعه نمی توانستند از نعمت علم و تحصیل برخوردار باشند. در برخی حکومت ها جز درباریان و اشراف زادگان، دیگران از آموختن محروم بودند و در برخی دیگر تنها اغنیا می توانستند آموزش ببینند و طبقات محروم جامعه از فراگرفتن دانش بی بهره بودند، در نظام پهلوی نیز با آن که در ظاهر، تبلیغ فراوانی برای سواد آموزی میشد، اما این امر همگانی نبود و شمار چشم گیری از مردم در بی سوادی به سر میبردند و این همان چیزی بود که استعمار می خواست تا به راحتی بتواند به کشور تسلط همه جانبه پیدا کند.
اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره) با درک عمیق از مشکلاتی که در اثر بیسوادی مردم در جامعه ایجاد شده بود، در ۷ دی سال ۱۳۵۸ فرمان تشکیل نهضت سواد آموزی را صادر کردند که از جمله کارهای حکیمانه ایشان بود که تحولی بزرگ در کشور ما پدید آورد، حرکت سوادآموزی و مبارزه با بیسوادی با توجه به فضای انقلابی جامعه، با همکاری تمامی نهادهای مردمی (از قبیل مساجد، کمیتههای انقلاب، بسیج مستضعفین، کانونهای فرهنگی، انجمنهای اسلامی، نیروهای مسلح، کارخانجات، کارگاهها، اصناف ) بهصورت خودجوش و گسترده، اقدام به تشکیل کلاسهای سوادآموزی در تمامی فضاهایی که امکان تشکیل کلاس در آنها وجود داشت، کردند.
حضرت امام خمینی (ره) رهبر کبیر انقلاب در پیامی، درباره اهتمام به امر سواد آموزی فرمودند: «ملت شریف ایران، از جمله نیازهای اولیه برای هر ملت که در ردیف بهداشت و مسکن، بلکه مهم تر از آنهاست آموزش بر همگان است. مایه بسی خجلت است در کشوری که مهد علم و ادب بوده و در سایه اسلام زندگی می کند ـ که طلب علم را واجب دانسته است ـ از نوشتن و خواندن محروم باشد. باید در برنامه دراز مدت، فرهنگ وابسته کشورمان را به فرهنگ مستقل و خودکفا تبدیل کنیم. تمامی بیسوادان برای یادگیری و تمام خواهران و برادران باسواد برای یاد دادن به پا خیزند و وزارت آموزش و پرورش با تمام امکانات به پا خیزد. برادران و خواهران ایمانی! برای رفع این نقیصه دردآور بسیج شوید و ریشه این نقص را از بن برکنید. ائمه جماعات شهرستانها و روستاها مردم را دعوت نمایند و در مساجد و تکایا، با سوادان نوشتن و خواندن را به خواهران و برادران خود یاد بدهند و منتظر اقدامات دولت نباشند و در منازل شخصی، اعضای باسواد خانواده، اعضای بی سواد را تعلیم کنند و بی سوادان از این امر سرپیچی نکنند.»
ادامه پیگیری فرمام امام (ره) برای تشکیل نهضت سواد آموزی توسط مقام معظم رهبری استمرار یافت، ایشان در این ارتباط فرمودهاند:«برادران و خواهران نهضت سوادآموزی بدانند که در حال جهادند. به شهرها و روستاهای دورافتاده رفتن، و در خانهها را زدن و در مساجد کلاس تشکیل دادن و بدون چشمداشت احسنت و تشکری علم و سواد را ـ که ارزنده ترین هدیه هاست ـ به مردم دادن یک جهاد است. بیسوادی برای همه جوامع انسانی یک لکه ننگ است، اما برای یک جامعه مسلمان انقلابی، در این دوران و عصر پر زحمت که قدرتهای بزرگ از بیسوادی و ناآگاهی مردم استفاده میکنند، بیشتر مایه ننگ است. نمیخواهم به بیسوادان اهانت کنم، اما بیسوادی واقعاً لکه ننگی است. خود بیسوادان، و در کنار آنان باسوادان، تلاش کنند که این لکه ننگ را بشویند».
به همین دلیل برای بررسی عملکرد ۳۲ ساله نهضت سوادآموزی نظر دو نفر از اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات را جویا شدیم.
برای ریشهکنی بیسوادی تا رسیدن به نقطه ایدهآل هنوز فاصله داریم
سیدمحمود حسینی دولتآبادی عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در گفتوگو با خانه ملت در این ارتباط تصریح کرد: فعالیت نهضت سوادآموزی پس از پیروزی انقلاب اسلامی بسیار خوب و موثر بود و برای ریشهکن کردن بیسوادی در کشور گامهای خوبی برداشته شد.
نماینده مردم شاهین شهر و برخوار در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در بسیاری از شهرها و روستاهای ایران جشن ریشهکن شدن بیسوادی برگزار شده است، اضافه کرد: افراد بیسواد هنوز در کشور وجود دارند اما تعداد آنها نسبت به گذشته بسیار کم شده است؛ باید با برنامهریزیهای لازم این عده بیسواد نیز از نعمت سواد برخوردار شوند.
حسینی با ابراز رضایت از تلاشهای آموزشیاران نهضت سوادآموزی تصریح کرد: حرکتها در جهت ریشهکن کردن بیسوادی در کشور بسیار خوب بوده است اما هنوز تا نقطه ایدهآل فاصله وجود دارد؛ امیدواریم به جایی برسیم که دیگر هیچ فرد بیسوادی در کشور نداشته باشیم.
ماموریت نهضت سواد آموزی هنوز تمام نشده است
سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با بیان اینکه نهضت سوادآموزی ایران الگویی برای برخی کشورها بوده است، گفت: مأموریت این نهضت هنوز تمام نشده است.
سعدالله نصیری قیداری با بیان اینکه امام خمینی (ره) با تاسیس نهضت سوادآموزی یادگار بسیار خوبی از خود بر جای گذاشت، بیان کرد: مسئولان و آموزشیاران نهضت سوادآموزی به کلمه نهضت، در عمل معنای عمیقی بخشیدند و اقداماتی که در این حوزه انجام شد، در نوع خود بینظیر بود.
وی ادامه داد: نهضت سوادآموزی از ابتدای انقلاب اسلامی تا به حال مستقل از دولتها عمل کرده و تغییر دولتها، تاثیری بر عملکرد این نهضت نداشته است.
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس افزود: در فعالیت نهضت سوادآموزی طی سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی هیچگونه جریان سیاسی دخالت نداشت چرا که پشتوانه این نهضت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری بودهاند.
وی با بیان اینکه تأسیس نهضت سوادآموزی ساخته و پرداخته دولت خاصی نبود، یادآور شد: این نهضت یادگار امام خمینی(ره) بود و مورد حمایت آحاد مردم نیز قرار گرفت؛ حجتالاسلام محسن قرائتی نیز به صورت فرا جناحی و مستقل از جریانات خاص سیاسی در نهضت فعالیت میکرد.
نصیری اضافه کرد: تغییر دولتها هیچگونه توقفی در اهداف نهضت سوادآموزی ایجاد نکرد چرا که این حرکت همواره رو به رشد بود و عوامل این نهضت صادقانه مشغول خدمت به آحاد مردم بودهاند.
این نماینده مجلس با تاکید بر اینکه ماموریت نهضت سوادآموزی به هیچ وجه پایان نیافته است، بیان کرد: ممکن است بخشی از این ماموریت پایان یافته باشد اما بخش دیگر آن ادامه خواهد داشت.
