«نگاه شما»: منطقه حفاظت شده لشکردر

منطقه حفاظت شده لشکردر با وسعتي نزدیک 23000 هكتار، در شرق و جنوب شرقي ملاير قرار دارد و به سبب ويژگي‌هاي طبيعي داراي تنوع گياهي و جانوري مناسبي بوده و از اكوسيستم‌هاي پويا و كمتر دست‌خورده استان همدان است.

بلندترين منطقه 2758 متر از سطح دريا ارتفاع دارد. اين منطقه به جهت برخوردار بودن از شرايط لازم، نخست در بهمن ماه سال 1363 به عنوان منطقه شكار ممنوع و سپس به جهت بهبود شرايط اكولوژيكي و به ویژه زيستي در اسفند ماه سال 1369 با كوشش مجموعه پرسنل اداره كل حفاظت محيط زيست همدان و با تصويب شوراي‌عالي حفاظت محيط زيست عنوان منطقه حفاظت شده را از آن خود كرد.

اين منطقه به لحاظ موقعيت طبيعي و توپوگرافي داراي سه وضعيت كوهستاني، تپه ماهوري و نسبتا دشتي است.

مناطق كوهستاني زيستگاه كل و بز و مناطق تپه ماهوري، زيستگاه گونه حمايت شده قوچ و ميش ارمني بوده و مناطق دشتي نيز به سبب تغيير نوع كاربري زمين از جانب روستایيان به صورت كشت باغات انگور درآمده است.


«گونه‌هاي جانوري»؛ منطقه حفاظت شده لشکردر به سبب سيماي كوهستاني عدم دسترسي سهل و آسان به تپه ماهورهاي قابل توجه و پوشش گياهي نسبتا مناسب از ديرباز دارای شمار بسیاری از وحوش بوده است؛ هرچند شمار آنها در ساليان اخير، سير نزولي شديد را گذرانده، اما پس از اعلام به عنوان حفاظت شده و حفظ و حراست آن احيای شمار وحوش، روند مطلوبي را پشت سر گذاشته است.

از پستانداران منطقه مي‌توان پازن، گوسفند وحشي، گرگ، شغال، روباه، تشي، خرگوش، گوركن، كفتار و رودك و از پرندگان كبك، تيهو، باقرقره، عقاب طلايي، فاخته، دليجه، كمر كلي، پری شاهرخ، چکچك، و از خزندگان انواع مار را نام برد.


مناطق حفاظت شده در استان همدان، از جمله منطقه حفاظت شده کوه سرد و لشکردر در شهر ملایر و خانگرمز در شهر تویسرکان، دارای مشکلات بسیاری هستند؛ از جمله کمبود نیرو و نداشتن برنامه‌های کنترل کننده و کمبود تجهیزات همچون دوربین دید در شب و نیز پرژوکتورهای قوی برای ردیابی متخلفین در شب، چون بیشتر تخلفات شکار در غروب و یا صبح زود رخ می‌دهد.


همچنین نداشتن موتورسیکلت متناسب با شرایط سنگلاخی منطقه، نداشتن اتومبیل به تعداد کافی و نبود سهمیه بنزین مازاد بر مصرف روزانه، برنامه شیفتی برای مأمورین به صورت 24 ساعته که هم‌اکنون بصورت شش روز کار (6 صبح تا 9 شب) و یک روز استراحت است،
کمبود آبشخور برای وحوش با توجه به کمبود آب در منطقه، به ویژه در بخش کوه سرد از منطقه لشکردر، دل خوش نبودن مأمورین به کار و نداشتن انگیزه برای گشت زنی در منطقه، ندادن اضافه کار با توجه به ساعاتی که در منطقه هستند. (مأمورینی که در اداره محیط زیست به عنوان کارمند هستند، به همین میزان اضافه کار دریافت می‌کنند، ولی با این تفاوت که از ساعت 8 تا 14 مشغول به کار هستند) و در پایان، کاهش میزان وحوش در مدت یک سال و نیم گذشته، به گونه‌ای که در سال 88 جمعیت کل و بز و قوچ و میش 1200 رأس طبق آمارگیری مأمورین ملایر همدان و اراک و در حال حاضر، جمعیت تقریبا به مرز 400 رأس رسیده است.


البته باید گفت که بنا بر آمارگیری جدید، هفتصد رأس گزارش شده که دور از عقل است؛ با توجه به اینکه نگارنده مرتب دو بار در هفته در منطقه حضور دارد و کاهش شدید میزان وحوش مشخص است.