كشف پروتئين مسکن قوي‌تر از مورفين

پژوهشگران آمريکايي يک پروتئين مسکن درد کشف کردند که حتي كارسازتر از مورفين است. اين پروتئين که در پروستات ساخته مي‌شود، در تسکين درد هشت برابر مؤثرتر از آلکالوييدهاي طبيعي و مواد تسکين دهنده در ترياک است.

به گزارش سرویس بین‌الملل «تابناک» به نقل از سايت آلماني علوم، پژوهشگران از گذشته نيز اين پروتئين را که يک آنزيم پروستات با نام «فسفاتاز اسيدي پروستات» (پي.آ.پي.) است، مي‌شناخته و از آن در رديابي و تشخيص سرطان پروستات استفاده مي‌کنند. در اين روش تشخيص، غلظت اين آنزيم در مبتلايان به سرطان پروستات و برخي از سرطان‌هاي متاستاتيک افزايش مي‌يابد.

هم اکنون پژوهشگران دريافته‌اند که اين آنزيم در سلول‌هاي عصبي نيز وجود دارد که مسئوليت حساسيت در برابر درد را به عهده دارند.
اين آنزيم در اين سلول‌هاي عصبي، پادتن‌هاي عامل درد را به پادتن‌هايي تبديل مي‌کنند که تسکين دهنده درد هستند.

«مارک سيلکا» از دانشگاه کاروليناي شمالي مي‌گويد: دسترسي به اين مکانيسم مي‌تواند يک امکان مؤثر براي تسکين و کنترل دردها در يک مدت زمان طولاني‌تر باشد.
پژوهشگران توانستند در آزمايش‌ها روي موش‌هايي که ژن آنزيم «پي.آ.پي» را نداشتند، کاهش فعاليت نوعي مشخص کننده و علامتگذار را ثابت کنند که با آن از سال‌ها پيش ميزان درد در بدن اندازه‌گيري مي‌شود.

از ديدگاه دانشمندان آمريکايي، اين امر مؤيد آن است که آنزيم «پي.آ.پي» و مشخص کننده درد، صرفا يک پروتئين است. به علاوه پروتئين مشخص کننده ميزان درد در بدن، خود يک داروي ضد درد مؤثر نيز هست.

موش‌هايي که ساختار ژنتيکي آنها تغيير داده شده بود، در برابر دردهاي ناشي از عفونت‌ها و يک آسيب عصبي حساسيت بيشتري از خود نشان دادند. به علاوه اين حساسيت در برابر دردها، زماني کاهش يافت که دانشمندان مقدار زيادي از آنزيم «پي.آ.پي» را در نخاع موش‌ها تزريق کردند.

در مقايسه با تزريق مورفين که تأثير آن پس از پنج ساعت کاهش مي‌يابد، استفاده از آنزيم «پي.آ.پي»، درد را براي مدت سه روز تسکين مي‌دهد.

پژوهشگران توانستند در ديگر آزمايش‌هاي خود نيز کيفيت تأثير آنزيم «پي.آ.پي» را نشان دهند.
بنا بر نتايج اين آزمايش‌ها، در صورت تحريک سلول‌هاي عصبي که مسئوليت درد را به عهده دارند، اين سلول‌ها، فسفات‌هاي پرانرژي آدنوزين تري فسفات (آ.تي.پي.) رها و آزاد مي‌کنند که باعث يک احساس درد در مغز مي‌شوند. آنزيم «پي.آ.پي» با تجزيه يک بخش از آدنوزين تري فسفات، آن را به آدنوزين تبديل مي‌کند. اين آدنوزين، از انتقال سيگنال‌ها و علامت‌هاي درد جلوگيري كرده و در نتيجه، دردها نيز تسکين مي‌يابند.

هم‌اکنون سيلکا و تيم پژوهشي وي در دانشگاه کارولينا شمالي در جستجوي شناسايي پروتئين‌هاي ديگري هستند که قادر به تجزيه آدنوزين تري فسفات باشند.

سيلکا مي‌گويد: امکان استفاده از آنزيم «پي.آ.پي» براي تسکين و درمان دردها صرفا به شکل تزريق چون مورفين ممکن است، اما ما بيشتر تمايل داريم بتوانيم اين آنزيم را به گونه‌اي تبديل کنيم که به شکل قرص قابل مصرف باشد.

مترجم: مرتضي جواديان