«نگاه شما»: شهر آیینهای عاشورایی

سیدجلال جلیلی نوش آبادی در مطلب ارسالی برای «نگاه شما» نوشته است:

هشتم محرم که می رسد، تو گویی، یکبار دیگر تاریخ  در شهر آیین های عاشورایی، تکرار می شود. یا آنکه درای قافله حسینی در این شهر کویری به گوش می رسد. هنوز قبیله ای هست تا حرمت خاندان آل الله را پاس دارد. یا آنکه این گوشه جغرافیای خاکی را از تاریخ جدا کرده اند تا هیچگاه کاروان عاشورایی به کربلا نرسد.

هشتم محرم ، آغاز سفر تاريخ

شهروندان نوش آباد كه دهه سوم ذيحجه را با احیا و انتظار ، به استقبال كاروان حسيني رفته اند، با مراسم خیمه کوبی ، ورود قافله اباعبدالله الحسين(ع) به كربلا را در عصر هشتم محرم بازآفريني مي كنند.

جماعتي كه لباسی از سیادت بر تن دارند، سوار بر اسب و شتر در نقش اوليا به دعوت مردم كوفه سفری تا ورای تاریخ بشریا آغاز می کنند، در ميانه راه است كه جماعت ' اشقيا ' ÷یمان شکسته و با تجهيزات و نفرات دو چندان، راه را بر كاروان حسيني مي بندند و آنها را به ناحيه اي بياباني رهنمون مي كنند.

دو كاروان تعزيه خوان ' اوليا و اشقيا ' با تشريفات خاص درحركت هستند، هر کاروان بوسيله پرچمهايي برافراشته از هم مشخص شده و هرکدام نيز با نوعي از دسته هاي موزيک همراهي مي شوند.

و به فاصله ای اندک از دو کاروان، كودكانی كه لباس فرشتگان را پوشيده اند، خيمه های حسینی را  در طبق هايي که با پارچه سبز پوشيده شده دست به دست بر سر حمل می کنند.

و خيمه ها، نذر آنهااست که به حاجت رسيده اند و اینک  آمده اند، که چراغ خیمه شفاعت را بر افرازند و چه بسیارند بانوانی که همه ارادت خود را در دوختن خیمه ها عرضه می کنند
انگار آنکه دیگر ادامه مسیر را میسر نیست،
شبيه خوانان، پس از طی مسير در ضلع غربي امامزاده محمد(ع) در جايگاه مخصوص خيمه هاي حسيني، آرام می گیرند، انگار آنکه امام عشق،  یکبار دیگر از ورای همه قرون و اعصار، حر را و همه پیمان شکنان را  دعوت به بیداری می کند تا آنگاه که فرستاده عبیدالله می رسد و هر دو قافله را در بیابان ساکن می کند .تا خیمه ها برافراشته شود برای شهادت همیشه تاریخ.
خیمه ها آنگونه است که زینب وم به دم حسینش را نظاره کند و چشم از او بر نگیرد.

عصر يازدهم ، هنگامه عطش و آتش

خيمه كوبي روز هشتم، مقدمه اي است براي خیمه برداری عصر يازدهم محرم. در اين روز انبوهي از جمعيت را مي توان ديد كه از صبح در ميدان 20 هكتاري تعزيه بر روي پشته هاي خاك نشسته اند تا بعداز ظهر شود و شبيه خوانان به تعزيه خواني بپردازند.

و این عشق بیش از یک قرن است که نسل به نسل گشته و عاشقان را به شمالي ترين نقطه استان اصفهان سفر مي كنند تا درمراسم خيمه برداري نوش آباد شركت كنند .

آغاز اين مراسم، تعزيه شهادت حضرت حسين بن علي (ع) است، پس آنگاه لشگريان يزيد، آنان كه سواره اند، پيكر شهدا را به زیر ' سُُم اسبان ' گرفته و آنان كه پياده اند، با نيزه و سنگ بر پيكر شهدا مي تازند و انبوهي از جمعيت است كه زنان و كودكان را با تازيانه مي نوازند و خيمه ها را به آتش مي كشند.

آن هنگام كه آتش خيمه ها نشست و ' آل الله ' را سوار بر شتر بي جهاز به اسارت بردند، جماعتي را مي بيني كه سر و روي خود را با پارچه سياه پوشانده اند و تكه هايي از چوب ني را از بالاي سر برهم مي زنند و به ميدان مي آيند، مي گريند و مي گردند و نوحه سر مي كنند:
اي خيل عرب، خيل عرب، حرمت از اين كشته بداريد.

هرچند شهيد است، غريب است، به خاكش بسپاريد.

اينان، حماسه زنان بني اسد را باز آفريني مي كنند كه چون بي وفايي مردان را ديدند، به ياري ميهمان كربلا آمدند اما زودا كه خنجر شمر، حنجر حسين بن علي (ع) را بريد و گلوي عطشناك طفل صغير را تير حرمله در هم دريد.

' زودا ' كه زينب درغروب عصر يازدهم، از ميان آتش و دود، نداي غربت ' يا اَبَتاه ' برآورد. زودا كه طفلان حرم نبوي، با پاي برهنه در ميان خار ها استغاثه ' يا اُماه ' برآورند.

چه مصيبتي است كه بازآفريني آن هم بعد از 1400سال، تكرار مظلوميت و معصوميت خاندان پيغمبر خداست.

و چه مظلوميتي در طنين ' هل من ناصر حسين (ع) ' نهفته است ...

****************
  آيين سنتي مذهبي سقاخواني:

شهروندان نوش آباد، به منظور استقبال از کاروان حسيني آيين سنتی – مذهبی سقا خوانی را برپا می کنند. آيين سنتي مذهبي سقاخواني مردم نيک نهاد و دين مدار اين خطه که در طي سالها، نسل به نسل و سينه به سينه به يادگار مانده ،  قدمتي بيش از  يک قرن دارد .
مردم اين شهر هر سال عيد غدير را در پاسداشت ولايت علوي به ديدار سادات به شب مي رسانند و شامگاه عيد غدير بعد از نماز مغرب وعشاء با حضور در حسينيه، بانگ سوگ و مويه را در شهر طنين انداز مي کنند. در اين مراسم سقاخوانان در گروههاي سه گانه ای، به صورت حلقه هاي عزا مقابل يکديگر نشسته و اشعاري پر محتوا و سوزناک در توصيف واقعه کربلا و مدح شهداي کربلا را با نواهايي برگرفته از رديف دستگاه موسيقي سنتي، همنوايي مي کنند.  در اين همخواني که بدون سينه ‌زني و سنج و دهل است گوشه‌ هاي مختلف موسيقي ايراني از جمله دشتي و همايون اجرا مي‌ شود. آيين سقاخواني،

از هجدهم ذي حجه تا شب اول محرم در مرکز هيئت حسيني اجرا مي شود، در آخرين شب ذي الحجه با حرکت در کوچه ها و خيابانهاي شهر به طرف مرکز هيئت قاسمي، آغاز محرم را به همگان اعلام مي کنند.

سقاخواني در صبح روز تاسوعا، برای گراميداشت ياد و خاطره اموات به فاصله دو محرم فاتحه خوانی برگزار می شود و صاحبان عزا نيز به نشانه تکريم عزاداران حسيني و حق شناسي، پرچمي را همراه با توزيع خيرات و نذورات به هيئت اهدا مي کنند.

سقا خواني در روز عاشورا ، تابع تشريفات خاصی است و  فقط با حضور سادات محل برگزار می شود. در اينِ آيين بنا به سنت ديرين، سادات که شالهاي سبز بر گردن دارند ، پيشاپيش هيئت حسيني و بعد از تابوت گونه شبيه کشته کربلا و کاروان تعزيه خوان حرکت مي کنند.

«تابناک» مطالب اختصاصی و گردآوری شده توسط خوانندگان محترم را در قالب جدیدی با عنوان « نگاه شما» منتشر خواهد کرد.

مخاطبان محترم می توانند مطالب دلخواه خود را در موضوعات مختلف، به آدرس negaheshoma@tabnak.ir ارسال نمایند.

مخاطبان محترم برای ارسال مطالب خود باید چند نکته  را در نظر داشته باشند:

1. این قالب جدید برای ارائه و معرفی «نگاه بییندگان به تمام موضوعات» می باشد.

2.مطالب اختصاصی یا گردآوری شده می تواند در قالب: ایده ، فیلم، عکس، گزارش تحلیلی، گزارش خبری، کاریکاتور و... باشد.

3. مطالب ارسال شده حتی الامکان با ذکر نام و نام خانوادگی فرستنده باشد.

4. موارد ارسالی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین جاری نداشته باشد.

5. مطالب ارسالی به زبان و فونت فارسی باشد.

6.مطالب ارسال شده حتی الامکان حاوی اطلاعات دقیق باشد.

مشخصات فنی

1. از ارسال تصاویر در متن فایلهای word خودداری شود.

2. حجم فایل تصویری ارسالی( به صورت gif یا jpg ) بیشتر از 5 مگابایت نباشد.

3. حداکثر حجم فایل صوتی یا ویدیو پنجاه مگابایت باشد. (نوع فایل: wmv,  flv, wav, mp3, wma)