نرخهاي چندگانه در دفاتر اسناد رسمي
جام جم آنلاين نوشت:
تابستان گذشته كه تعرفههاي حقالتحرير در دفاتر اسناد رسمي جهشي ناگهاني پيدا كرد، خيليها پيشبيني ميكردند كه اين افزايش قيمت بابتخطي از قيمتهاي جديد را باز كند و حالا اين اتفاق افتاده است.
اين تعرفههاي جديد كه رشدي بين شش تا 30 درصدي داشتند و با تخلف برخي دفترخانهها به 60 تا 70 درصد هم ميرسيدند خيلي زود صداي اعتراض مراجعان به دفاتر اسناد رسمي را بلند كرد تا جايي كه محمدرضا دشتي اردكاني رييس كانون سردفتران و دفترياران در گفتوگو با «جامجم» اين قول را به مردم داد تا اگر شاهد تخلفي در دفترخانهها بودند ميتوانند شكايت خود را نزد معاون امور اسناد سازمان ثبت، مديران كل استانها، مديركل امور اسناد، مديركل دفتر بازرسي و پاسخگويي به شكايات و تمامي رؤساي واحدهاي ثبتي ببرند؛ چرا كه به گفته او احمد تويسركاني رئيس سازمان ثبت اسناد و املاك كشور با صدور بخشنامهاي اين وظيفه نظارتي را برعهده اين مراجع قرار داده تا جلوي تخلفات احتمالي را بگيرند.
اما گذشت چهار ماه از اجراي تعرفههاي جديد در كشور كافي بود تا ثابت شود نظارتها آن گونه كه در بخشنامه تصريح شده اعمال نميشود.
حالا گزارشهاي مردمي از سراسر كشور و بررسيهاي ميداني خبرنگاران جامجم نشان ميدهد كه بسياري از دفترخانهها مبالغي بيش از تعرفههاي تعيين شده را از مشتريان دريافت ميكنند و اگر افراد نسبت به مبالغ سوال يا اعتراضي داشته باشند، دفترخانهها عموما از ارائه پاسخ شفاف به آنها خودداري ميورزند.
اين در حالي است كه برخي شهروندان در تماس با روزنامه جامجم از اين موضوع گلايه دارند كه گاه خدمات ثبتي يكسان در دفترخانههاي شمال و جنوب شهر تفاوت فاحشي با هم دارد و بسته به اين كه دفترخانه در كدام منطقه شهر قرار گرفته باشد مبالغ متغيري از مشتريان دريافت ميكند.
بهنام ـ الف از شهروندان تهراني است كه چنين تخلفي را با روزنامه جامجم در ميان گذاشته است.
او ميگويد: بتازگي قصد داشتم سند آپارتمانم را در رهن بانك قرار دهم كه يكي از دفترخانههاي شمال شهر مبلغ 600 هزار تومان را براي آن اعلام كرد اما دفترخانهاي در چند محله پايينتر مبلغ 400 هزار تومان را.
وقتي هم كه نسبت به اين موضوع به دفترخانه اولاعتراض كردم جواب قانعكنندهاي ارائه ندادند و با ضرب و تقسيم چند عدد روي ماشين حساب اعلام كردند كه در رهن بردن سند 600 هزار تومان خرج دارد.
بهنام البته ميگويد وقتي موضوع را با بازرسان اداره ثبت در ميان گذاشتم آنها نيز مبلغ 400 هزار تومان را تاييد كردهاند و سردفتر با بيان اين كه اشتباهي در محاسبه رخ داده قضيه را فيصله داد.
شهروند ديگري كه به يكي از دفترخانههاي شمال شهر مراجعه كرده، ميگويد: براي گرفتن گواهي امضا 20 هزار تومان از من گرفتند و حتي متن تقاضاي من را تايپ نكردند، همان دستخط خودم را مهر كردند و نامه مرا حتي در پاكت هم نگذاشتند.
شك نكنيد، شكايت كنيد
آيا ميشود براي هر دفترخانه يك بازرس دائمي استخدام كرد؟ اين سوالي است كه مسلم آقاصفري نايب رئيس كانون سردفتران و دفترياران در گفتوگو با جامجم مطرح ميكند تا ثابت كند اگر قرار است در هشت هزار دفترخانه داير در سراسر كشور هيچ تخلفي اتفاق نيفتد، حتما مردم نيز بايد نظارت كنند و بدون دلسوزي و نگراني از بريده شدن نان سردفتر و كارمندان دفترخانه تخلفات را گزارش دهند.
او ميگويد: تمام دفترخانهها بايد مطابق تعرفههايي كه در اختيار دارند، مبالغ را از مشتريان دريافت كنند، ضمن اينكه مكلفند مبالغ دريافتي را در متن سند نيز بنويسند. براي همين خواسته ما از مردم اين است كه هنگام تنظيم اسناد به صدر و ذيل ورقه توجه كرده و درج شدن هزينههاي قانوني در اين نقاط را كنترل كنند.
آقاصفري توضيح ميدهد: مسلما ما اين تعداد بازرس در اختيار نداريم تا عملكرد روزانه دفترخانهها را زير ذرهبين بيرند، براي همين مردم بايد هشيار باشند و هرگونه تخلف از تعرفهها را به بازرسي كانون سردفتران و دفترياران، سازمان ثبت اسناد و املاك كشور و سازمان بازرسي گزارش دهند.
به گفته او، سردفتران بسته به نوع تخلفي كه انجام ميدهند، مجازاتهايي شامل توبيخ، جريمه نقدي، انفصال از خدمت و سلب صلاحيت دريافت ميكنند كه مجازات دريافت مبالغ اضافه از شهروندان، انفصال دائم از خدمت است.
با اين حال، سازمان ثبت تاكنون از اينكه با چه تعداد دفتر به دليل تخلف در ثبت قراردادها و اخذ هزينههاي بيشتر از مردم برخورد كرده، گزارشي ارائه نكرده است.
پيش از تهيه اين گزارش و در حين نگارش آن خبرنگار جامجم براي انجام مصاحبه با معاون امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاك براي روشن شدن زواياي بيشتر اين موضوع تلاش زيادي كرد؛ اما اين گفتوگو به سبب آنچه رعايت برخي مصلحتها خواندند، مقدور نشد.
اینجانب تابستان امسال خانه ای خریدم ودر دفتر اسناد مبلغ 180هزار تومان از هر طرف گرفتند.ولی در محل حق ثبت کلی سند مبلغ 55هزارو 300 تومان نوشته شده است
جالب اینکه وقتی میخواستم پول را به وسیله دستگاه کارت خوان پرداخت کنم گفتند کارت خوان نداریم ولی روی سند نوشته اند که توسط کارت خوان شماره .... پرداخت گردید
1- نرخ وتعرفه بسیاری از مشاغل آزاد مانند کاسب ها وبازاریان وتولیدات شرکتهای تولیدی، لبنیاتی و مرغداری ها واقلام زراعی نظیر میوه ها وحبوبات وحتی شرکتهای خدماتی وتولیدی دولتی وشبهه دولتی مانند شرکت های هواپیمایی و قطار و ترابری وحمل ونقل و شرکتهای تولید فولاد ومخابرات وغیره هر سال طبق نرخ تورم وبعضا بیشتر یا هم کمی کمتر بهر حال افزایش پیدا میکند واین افزایش در حقوق کارمندان دولت وکارگران تحت پوشش تامین اجتماعی وغیره نیز بهمین صورت وسالانه اتفاق می افتد ودر سالهای اخیر با حذف یارانه ها قیمت سوخت اعم از بنزین و گاز وآب وبرق که حتی بیشتر از نرخ تورم هم افزایش یافته است وجامعه نیز این را پذیرفته و تقریبا جا افتاده است واگر سابق بر این مقاومت هایی از طرف جامعه بوده اما دیگر این موضوع نهادینه شده وظارهرا چاره ای جزقبول آن نیست وطبعا جامعه بزرگ دفاتر اسناد رسمی اعم از سران دفاتر و دفتریاران وکارکنان دفاتر که قشربزرگی از همین جامعه هستند متحمل این افزایش نرخها هستند.
2- آنچه در بالا نسبت به افزایش نرخ ها و تعرفه ها گفته شد شامل همه چیز بوده بغیر از دفترخانه ها زیرا تعرفه دفاتراسناد رسمی ، قانون خاص دارد وطبق این قانون تعرفه دفاتر هر چهارسال یک بار مورد تجدید نظر واحیانا افزایش قرار میگیرد که اتفاقا چند سالی است که همان چهار سال به پنج سال هم رسیده ، که این قانون هم مربوط به سالیان پیشین وزمانی بوده که نرخ تورم شاید سالانه حدود دو یا سه درصد بوده لذا در آن زمان توجیهی برای اینکه مثلا هر چهار سال یکبار با توجه به تورم افزایش پیدا کند داشته ،اما اکنون که ما سالانه با نرخ های تورم 15 درصد، 20 درصد و حتی گاهی بیشتر هم برخوردارهستیم آن قانون دیگر توجیهی ندارد لذا برای اینکه نرخهای تعرفه دفاتر هم با شیب ملایم و قابل قبول ومشابه سایر اصناف وشرکتهای خدماتی هر سال تغییر کند وموجب تغییر ناگهانی نشود.(چون عدم تغییر نرخ در مدت چهار سال باعث ضرر به دفاتر می گردد) . واز طرفی وقتی نرخ ها بطور طولانی ثابت بماند ،مردم با همان نرخهای ثابت ( به مدت چهار سال ) عادت می کنند لذا با افزایش یکباره نرخ ها احساس میکنند به آنها اجحافی شده و افزایش مثلا سی درصدی برخی نرخ ها را غیر قابل قبول می دانند (هرچند در همین تعرفه جدید نرخ برخی اسناد متر از سی درصد است) در صورتی که اگر نرخ دفاتر مثل بقیه شرکتهای تولیدی و خدمانی خصوصی ودولتی افزایش یابد حد اقل وحد متوسط باید با معدل مثلا 15 درصد سالیانه بعد از چهار سال تا 60 درصدافزایش می یافت لذا اگر این حد وسط سی درصد را تقسیم بر پنج سالی که افزایش نیافته نماییم تقریبا سالانه شش درصد به نرخ تعرفه اسناد اضافه شده است چون سی درصد برای پنج سال است نه یک سال .
3- بنظر میرسد انچه که محل اشکال است همین قانون افزایش تعرفه دفاتر ( هر چهار سال یکبار که گاها به پنج سال هم می کشد) است که قانون قدیمی بوده وبا وضعیت فعلی جامعه همخوانی ندارد لذا برای تطبیق وبه روز کردن این قانون با وضعیت فعلی جامعه شایسته است که مسئولین محترم خصوصا سازمان ثبت اسناد واملاک با همکاری کانون سردفتران و با فراخوان وکسب نظریات کارشناسی وتجربیات عملی سران دفاتر با تهیه لایحه ای جدید ضمن لغو قانون قدیم ضوابط تجدید نظر در تعرفه دفاتر اسناد رسمی را بطور سالانه تدوین واز طریق وزارت محترم دادگستری (دولت) بعنوان لایح برای تصویب به مجلس ارسال نمایند
4- اینجانب بعنوان سردفتر که سالها است با مردم سر وکار داشته و در این مدت به قدر وارزش اسناد مراجعین وتطبیق آن با تعرفه آشنایی دارم بنظرم این نرخ ها که بعد از چهار سال افزایش پیدا کرده وتا چهار سال دیگر افزایش پیدا نخواهندکرد در بسیار از موارد متعادل ومنطبق با واقعیت است اما درمواردی هم زیاد (مانند تعهدات وگواهی امضاء) است البته نه همه تعهدات لذا تعرفه تعهدات و رضایتنامه ها بهتر است بر اساس مقدار متن وتعداد سطور تحریر شده باشد نه اینکه تعهد و اقرارورضایتی که سه سطر است با تعهدی که بیست سطر است یک نرخ باشد لذا شاخص این معیارتعیین نرخ را میتوان تغییر داد که البته بهتر است در قانون جدید این کار بشود زیرا تغییر نرخ فعلی دیگر بعید به نظر می رسد .
5-اما در مورد نرخ اسناد قطعی نیز تعرفه ناقص است نه از لحاظ نرخی که نعیین شده بلکه از نظر ملاک تعیین تعرفه که گفته شده ملاک نرخ ارزش معاملاتی باشد چون این ملاک هم خلاف قانون است مهم خلاف فتاوی برخی از مراجع عظام است لذا تعرفه فعلی اسنادقطعی هیچ تناسبی با سایر تعرفه ها ندارد بطوریکه بعضی وقتها تعرفه یک اقرارنامه یا تعهدنامه سه سطری بسیار ساده ،مطابق یا حتی بیشتر از تعرفه انتقال یکبابخانه است مثلا تعرفه یکبابخانه گاها بیست وپنج هزارتومان است اما تعرفه یک تعهدنامه سی هزارتومان که این عدم کارشناسی بودن برخی از آیتم های تعرفه را می رساند لذا از مسئولین محترم درخواست میشود با تدوین لایحه جدید قانون قدیمی را لغو ونظم وانضباط جدیدی را دراین خصوص حاکم کنند وبا نظر خواهی از سران دفاتر از تجربیات ونظرات ایشان در این جهت استفاده شود.بدیهی است که هرگونه تخلف از این تعرفه ها موجب مسئولیت قانونی است وهمکاران موظف به اجرای ان هستند.



