فردوسی‌پور چگونه به تلویزیون آمد

سرویس ورزشی ـ عادل فردوسی‌‌پور در سال‌های آغازین فعالیت شبکه سه به عنوان یک گزارشگر جوان ظهور کرد.

اکنون پرسش این است که روند جذب و انتخاب گزارشگران جوان که منجر به ورود فردوسی‌پور، میرزایی و چند مجری دیگر به تلویزیون شد، چگونه اتفاق افتاد؟

به گزارش «تابناک» به نقل از هفته نامه مثلث، ورود عادل فردوسی‌پور به رسانه‌های ورزشی از صفحات یکی از روزنامه‌های شناخته شده و قدیمی آغاز شد. فردوسی‌پور جوان آشنا به زبان و علاقه‌مند به فوتبال، کار خودش را به عنوان یک روزنامه‌نگار در صفحات خارجی یک از روزنامه‌های ورزشی آغاز کرد. چندی بعد با آغاز فعالیت شبکه سوم سیما، فرصت تازه‌ای برای ژورنالیست جوان پدید آمد تا استعداد و توانایی خودش را در یک رسانه متفاوت بیازماید.

عادل در آزمون شبکه جوان به عنوان یکی از گزارشگران ورزشی برگزیده شد. اواسط دهه هفتاد، گزارش‌های فردوسی‌پور با همان لحن و ادبیات خاص مورد استقبال قرار گرفت. شهرت و محبوبیت او تا جایی پیش رفت که بسیاری از روش‌ و سبک گزارش فردوسی‌پور حتی از کلمات خاص او تقلید می‌کردند. فردوسی‌پور حالا مجری موفق شبکه سوم سیما بود. چندی بعد، میزان استقبال مخاطبان و موفقیت‌های فردوسی‌پور، موجب شد که مجری جوان شبکه سه با اعتماد به ‌نفس در قامت تهیه‌کننده یک برنامه جنجالی و پرمخاطب وارد دفتر مدیر وقت شبکه شود.

محمد جعفر صافی، مؤسس و مدیر سابق شبکه سوم سیما به فردوسی‌پور و طرح برنامه 90 اعتماد کرد و پرمخاطب‌ترین برنامه تاریخ صداوسیمای ایران در سال 78 آغاز شد. این به معنای ورود چالش و نقد صریح به صداوسیمای ایران بود؛ برنامه‌ای که هنوز در هیچ رشته و بخش دیگری نظیر و هم‌آوردی نیافته است.

وجود چنین برنامه‌ای در همه بخش‌های جامعه ایران ضروری است

با گذشت بیش از دوازده سال، محمد جعفر صافی ـ که امروز رئیس فرهنگسرای نیاوران تهران است ـ تأکید می‌کند که وجود چنین برنامه‌ای در همه بخش‌های جامعه ایران ضروری است. او بر این باور است که صداقت و صراحت، اصلی‌ترین دلایل موفقیت فردوسی‌‌پور و این برنامه بوده.

آغاز فعالیت شبکه سه سیما زمینه مناسبی برای استفاده از استعداد‌ها و توانمندی‌های جوانان علاقه‌مند به ورزش در این عرصه بود. به همین جهت این فرصت برای جوانان مستعد ایجاد شد و آقای فردوسی‌پور که در آن زمان دانشجوی علاقه‌مند، با تحصیلات و اطلاعات خوب، همچنین اهل تحقیق و مطالعه بود، بسیار زود جایگاهش را در این میان پیدا کرد و به عنوان یکی از گزارشگران شبکه برگزیده شد.

در حقیقت شما با ورود گزارشگران جوان به دنبال ایجاد تحول در گزارش رقابت‌های ورزشی بودید، این طور نیست؟

طبیعتاً آغاز فعالیت یک شبکه جدید می‌بایست با جذب نیرو‌های جدید همراه می‌شد. در این راستا، گزارشگرانی چون آقای فردوسی‌پور، مزدک میرزایی، جاودانی، آقای خیابانی و یوسفی جذب شدند و فعالیت خودشان را آغاز کردند. البته ما به دنبال یک شرایط کاری متفاوت و اصولی بودیم. به همین جهت دوره‌هایی ترتیب داده شد، به ویژه در بخش گزارشگری، کار تحقیقاتی در زمینه اشتباهات رایج و متداول گزارشگران انجام گرفت که حاصل آن، منجر به رفع بسیاری از نواقص و اشکالات شد. این اتفاقات طبیعتاً پیشرفت گزارشگری و بالا رفتن کیفیت گزارش‌های ورزشی را در پی‌داشت. ما حتی دوره‌های مخصوص پوشش رقابت‌های خارجی را با حضور مدرسین خارجی برگزار کردیم که عوامل شبکه با اصول پوشش یک رقابت ورزشی به درستی آشنا شوند.

فردوسی‌پور با شیب متفاوتی مسیر رشد و پیشرفت را در ورزش کشور طی کرد؛ شما عامل این تفاوت را چه می‌بینید؟

عوامل مختلفی در موفقیت فردوسی‌پور تأثیر‌گذار بود. اولین عامل صداقت او در کار بود که باور‌پذیری مردم را نسبت به او تقویت می‌کرد. فردوسی‌پور صادقانه با مردم و مسئولان روبه‌رو می‌شو که این مسأله اهمیت زیادی دارد. صراحت او در بیان اهمیت زیادی دارد. همیشه حرف را بدون پیچیدگی‌های خاص و به راحتی بیان می‌کند. مردم صداقت و صراحت او را دوست دارند. فردوسی‌پور همچنین اهل مطالعه و به دنبال اطلاعات جدید است. برخورد و اخلاق مناسب هم از دیگر عوامل تأثیر‌گذار بوده که مجموعه این عوامل موفقیت او را در پی داشته است.

طرح شکل‌گیری برنامه 90 چگونه مطرح شد و واکنش شما نسبت به این طرح چه بود؟

آقای فردوسی‌پور طرح برنامه را ارایه داد. ‌البته گمان می‌کنم نمونه‌هایی از این برنامه در دیگر کشور‌ها وجود داشت و ایشان می‌خواستند همان برنامه‌ را اصطلاحاً ایرانیزه کنند و در شبکه سوم به اجرا بگذارند. از آغاز قرار بود برنامه 90 به مشکلات فوتبال ایران و به ویژه مسائل داوری بپردازد که ما هم از اجرای برنامه استقبال کردیم و زمینه‌های مناسب برای آغاز 90 در سال 78 فراهم شد.

چگونه به یک گزارشگر جوان برای راه‌اندازی چنین برنامه‌ای اعتماد کردید؟

مبنای کار ما در شبکه سه به همین شکل و بر پایه اعتماد به جوانان بود. در بسیاری از موارد هم پاسخ خوبی از این اعتماد دریافت کردیم و به نتیجه‌‌های خوبی رسیدیم. اصل موضوع این بود که وجود برنامه‌ای مثل برنامه 90 کاملاً ضروری بود. من اعتقاد دارم برنامه‌های این‌چنینی باید در بخش‌های دیگر جامعه هم وجود داشته باشد و تنها محدود به فوتبال و ورزش نباشد.
هر تلویزیونی به چنین برنامه‌ای نیاز دارد، در بخش‌های گوناگون مثل مسائل اجتماعی و بخش‌های دیگر، شفاف‌سازی در این زمینه‌ها ضروری است و برنامه 90 این کار ا به خوبی انجام می‌دهد. مجری برنامه به صورت چالشی به دنبال پاسخ مناسب و شفاف‌سازی است که انتظار مردم همین است و مردم چنین توقعی دارند.

البته فردوسی‌پور در گزارش‌ها و اجرای برنامه ‌نشان داده بود که مورد توجه و استقبال مخاطب قرار دارد، به همین جهت پیش‌بینی می‌شد که آغاز برنامه 90 با حضور او می‌تواند موفق باشد.

ارزیابی کلی شما از رویکرد برنامه 90 در این سال‌ها چیست؟

من گمان می‌کنم این برنامه روند کاملاً موفقی داشته، سوژه‌های مناسبی داشته و موفق عمل کرده است. انتظار از 90 این است که صادقانه، عادلانه و بی‌طرفانه به مسائل بپردازد که فردوسی‌پور در راستای تحقق این امر و در همین راستا تلاش کرده است، طبیعتاً در این بین اشتباهات و لغزش‌هایی هم بوده که انکار کردنی نیست؛ اما آنقدر عمده نبوده که بخواهیم 90 را منفی ارزیابی کنیم و به طور کلی باید گفت این برنامه حرکت مثبتی داشته است.

برنامه‌های چالشی و روشنگر مورد توجه مردم قرار می‌گیرند. این برنامه یکنواخت نبوده و بخش‌های جدیدی به آن اضافه شده که مخاطب را جذب کرده است. حضور خود فردوسی‌پور و شخصیت او هم در موفقیت و جذب مخاطبان 90 تأثیر زیادی داشته است.

به عنوان آخرین پرسش با اینکه روند حرکتی 90 را مثبت ارزیابی می‌کنید چه انتقادی نسبت به عملکرد این برنامه‌ دارید؟

من عقیده دارم در یک جاهایی باید حرمت‌ها حفظ شود. در گفت‌وگو‌ها باید در استفاده از برخی کلمات و ادبیات دقت شود. باید به حریم افراد توجه کرد و از برخی مرز‌ها عبور نکرد.

برنامه نود چگونه شكل گرفت؟

به گزارش «تابناک»، فردوسی‌پور در این باره می‌گوید: ايده اوليـه برنامه نود، از هنگامی شكل گرفت كه چند نوار از برنامـه‌اي بـه ‌نـام مسـابـقـه روز توسط يكي از همكارانم به دستم رسيد. در اين برنامه، با حضور يك مجري و دو كارشناس، شنبه‌ها كه ليگ برتر فوتبال انگلستان برگزار مي‌شد، چند بازي تحليل مي‌شد.

البته اين برنامه به داوري نمي‌پرداخت؛ افزون بر این که از ميان بازي‌هاي ليگ، بيشتر بازي‌هاي استقلال و پرسپوليس ديده مي‌شد و در مورد سایر بازي‌ها فقط در روزنامه‌ها مي‌خوانديم كه گل‌هاي اين تيم يا آن تيم را چه كسي زده است، تصميم ‌گرفتيم صحنه‌هاي مهم و گل‌های همه بازي‌هاي ليگ را در مجموعه‌اي مثلاً نـود دقيقه‌اي بررسي كنيم.

وی ادامه می‌دهد: دوست داشتم برنامه نـود بتواند راحت انتقاد كند، با صراحت بگويد، فلان بازيكن بد بازي كرد يا ديگري خوب بازي كرد و ... در برنامه‌هاي ديگر مثلاً مي‌گفتند برخی از داوران يا بازيكنان ضعيف كار كردند، ولي مي‌خواستم در اين برنامه درباره اين مسائل خيلي شفاف صحبت كنيم.

البته در همين برنامه هم عده‌اي به دلايلي از كسي نام نمي‌برند و راحت انتقاد و بحث نمي‌كنند يا در داوري با يكديگر تعارف مي‌كنند. حتي بعضي از ميهمان‌هاي برنامه، گاه خطاهاي فاحش و روشن داور را ناديده مي‌گيرند يا بر آن صحه مي‌گذارند.