دانشگاه فرهنگیان آغازی بر پایان مراکز تربیت معلم

جرقه تربیت معلم در ایران با سابقه‌ای حدود یک قرن از زمان تاسیس دارالفنون زده شد و اکنون با تصویب اساس‌نامه دانشگاه فرهنگیان در شورایعالی انقلاب فرهنگی پا به مرحله‌ای تازه گذاشته است ؛ مرحله‌ای که می‌تواند به پایان فعالیت دانشگاه‌های تربیت معلم بیا‌نجامد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸ اساسنامه جدید مراکز تربیت معلم تصویب شد که  به موجب آن مراکز تربیت معلم تاسیس شدند. آزمون اولین دوره پذیرش دانشجو برای این مراکز در سال ۵۸ برگزار شد.به دلیل مشکلاتی پذیرش دانشجو برای مراکز تربیت معلم در سال ۱۳۵۹ متوقف شد. البته با تغییراتی در قالب طرحی جدید در سال ۱۳۶۰ از طریق آزمون سراسری پذیرش دانشجو در این مراکز از سر گرفته شد که این دوره را « دوره شهید رجایی و باهنر » نامگذاری کردند.

در شهریور ماه ۱۳۶۲ اساسنامه مراکز تربیت معلم به تصویب شورایعالی آموزش و پرورش رسید. طبق این اساسنامه هدف از مراکز تربیت معلم تامین و تربیت معلم مورد نیاز آموزش و پرورش در دوره‌های قبل از دبستان، دبستان و راهنمایی تحصیلی است. با توجه به نیاز روزافزون به نیروی انسانی مورد نیاز برای دوره ابتدایی و راهنمایی کشور، دانش‌سراهای ۴ ساله و ۲ ساله تربیت معلم و مراکز کاردانی تربیت معلم هرساله گسترش یافت.

با توجه به بافت جمعیتی و نیاز کشور در سال ۷۴ اختصاص سهمیه برای پذیرش در دانشسراهای تربیت معلم متوقف شد و سهمیه پذیرش دانشجو برای مراکز تربیت معلم نیز کاهش یافت.

در اسفندماه سال ۱۳۸۱ اساسنامه جدید مراکز تربیت معلم به تصویب وزارت علوم رسید و در تیرماه سال ۱۳۸۲ به وزارت آموزش و پرورش ابلاغ شد، براساس مفاد این اساسنامه اهداف مراکز تربیت معلم عبارتند از تامین و تربیت بخشی از نیروی مورد نیاز وزارت آموزش و پرورش و فراهم کردن امکان ادامه تحصیل فرهنگیان و در وظایف آن به برگزاری دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت فرهنگیان نیز اشاره شده است.  که بر اساس ماده چهار این اساسنامه هریک از مراکز تربیت معلم دارای شخصیت حقوقی و استقلال اداری و مالی هستند.

 اما در ۹ اردیبهشت ماه سال ۸۸ شورایعالی انقلاب فرهنگی تاسیس دانشگاه ویژه فرهنگیان را تصویب کرد. طبق قانون این دانشگاه باید برای ایجاد رشته و پذیرش دانشجو از دفتر گسترش وزارت علوم مجوز دریافت کند. وزارت علوم پس از دریافت درخواست ایجاد رشته و ظرفیت از وزارت آموزش و پرورش برای دانشگاه فرهنگیان، درخواست را مورد بررسی قرار می‌دهد و مطابق ضوابط و شرایط به این دانشگاه مجوز می‌دهد.

در عین حال اول خرداد ماه سال ۸۸ طرحی در مجلس شورای اسلامی با عنوان ساماندهی و نحوه اداره مراکز تربیت معلم مطرح شد که دانشگاهی جامع برای تربیت معلم در نظر گرفته شود، نمایندگان مجلس در خصوص منافات داشتن این طرح با موضوع تاسیس دانشگاه فرهنگیان تاکید می‌کردند: طرح تاسیس دانشگاه فرهنگیان به تصویب شورایعالی انقلاب فرهنگی نرسیده و تنها راجع به آن بحث شده است.

۵ خردادماه سال ۸۸ با وجود اینکه یکی از معاونین وزارت آموزش و پرورش از پذیرش ۶۰ هزار دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاه فرهنگیان خبر داده بود، مدیرکل وقت دفتر گسترش آموزش‌عالی تاکید کرد که تا این لحظه شورای گسترش آموزش‌عالی برای تعیین ظرفیت دانشگاه فرهنگیان و تاسیس رشته‌ای در این دانشگاه مجوزی صادر نکرده است.

موضوع دانشگاه فرهنگیان همچنان مسکوت باقی مانده بود تا اینکه حمیدرضا حاجی بابایی وزیر آموزش و پرورش در دی ماه سال ۸۹ اعلام کرد که در آینده‌ای نزدیک، تاسیس دانشگاه جامع فرهنگیان به تصویب شورایعالی انقلاب فرهنگی خواهد رسید.

آینده نزدیک وزیر آموزش و پرورش در سه شنبه ۱۰ اسفند ماه ۸۹ فرا رسید و پس از اصلاح بخشی از شرایط اجرایی این دانشگاه، تاسیس آن در شورایعالی انقلاب فرهنگی نهایی شد. بنابر مصوبه شورا دانشگاه فرهنگیان با هدف ارتقا سطح علمی، آموزشی و پژوهشی فرهنگیان آموزش و پرورش و معلمان و ساماندهی آموزش عالی در وزارت آموزش و پرورش راه اندازی شده است.

دبیر شورایعالی آموزش و پرورش از آغاز بررسی اساسنامه دانشگاه فرهنگیان در صحن علنی شورایعالی انقلاب فرهنگی خبر داد.

مهدی نوید ادهم گفت: آغاز بررسی اساسنامه دانشگاه فرهنگیان در شورایعالی انقلاب فرهنگی از روز گذشته آغاز شد و تا دو جلسه آینده نهایی می شود.

دبیر شورایعالی آموزش و پرورش ادامه داد: هنوز هیچ یک از بندهای اساسنامه تصویب نشده و تنها بررسی اولیه صورت گرفته است.

علی عباسپورتهرانی‌فرد در رابطه با مصوبه شورایعالی انقلاب فرهنگی در مورد تاسیس دانشگاه فرهنگیان، تصریح کرد: این مصوبه در حقیقیت یک مصوبه تغییر نام بود چیزی فراتر از این نیست زیرا نام مجتمع عالی پیامبر اعظم را به دانشگاه فرهنگیان تغییر داده‌اند.

نمانیده مردم تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر در مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: هیات امنای مجتمع عالی پیامبرهمان هیات امنای کلیه مراکز تربیت معلم بوده‌اند که اکنون این مراکز تربیت معلم را به عنوان واحدهای دانشگاه فرهنگیان نام‌گذاری کرده‌اند.

وی افزود: ما فکر می‌کردیم با این تغییر نام شاهد رشد کیفی و محتوای مراکز تربیت معلم خواهیم بود اما بعد از مدتی مشاهده کردیم هیچ چیز محتوایی تغییر نکرده است و حرکت‌های شعاری تا حرکت کیفیت بخشی برای آموزش و پرورش انجام شده است.

نمانیده مردم در مجلس بیان کرد: به هر حال امیدواریم مجتمع عالی پیامبراعظم که اکنون تبدیل به دانشگاه فرهنگیان شده بتواند در ساماندهی نیروی انسانی در آموزش و پرورش موفق باشد و وضعیت نیروی انسانی در آموزش و پرورش را ارتقا دهد زیرا اکنون آموزش و پرورش از لحاظ نیروی انسانی دروضعیت مناسبی قرار ندارد؛ دانشگاه فرهنگیان می‌تواند در ارتقای سطح حرفه‌ای، فکری و آموزش‌های نوین معلمان موثر واقع شود به شرطی که برنامه‌ریزی صحیحی انجام دهد، این در حالی است که اکنون دانشگاه فرهنگیان بیشتر به دنبال تغییر نام شکل گرفته تا تغییر محتوایی.

رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به مصوبه شورایعالی انقلاب فرهنگی در مورد واگذاری مراکز تربیت معلم به آموزش و پرورش تاکید کرد: مراکز تربیت معلم در اختیار آموزش و پرورش بود و این واحدها به عنوان واحدهای دانشگاه فرهنگیان عمل خواهند کرد.

عباسپور به دانشگاه‌های تربیت معلم هم اشاره کرد و بیان داشت: دانشگاه تربیت معلم تحت پوشش و مدیریت وزارت علوم هستند، به همین دلیل مراکز معلم دانشگاهی زیر نظر دانشگاه فرهنگیان قرار نمی‌گیرند زیرا دانشگاه تربیت معلم یک دانشگاه مستقل است؛ اما مراکز تربیت معلم زیر نظر دانشگاه فرهنگیان فعالیت خواهند کرد.

در عین حال نحوه جذب اعضای هیئت علمی در دانشگاه تربیت معلم آیین‌نامه با جذب اعضای هیئت علمی در دانشگاه تربیت معلم و تربیت مدرس تفاوت خاصی نسبت به دانشگاه‌های دیگر ندارد و تفاوت فاحش آن در این زمینه است که اگر شخصی بخواهد در دانشگاه تربیت معلم عضو هیئت علمی شود، باید سابقه دفاع از نظام جمهوری اسلامی را داشته باشد.

اما برگزاری جلسات شورایعالی انقلاب فرهنگی که در رابطه با تشکیل دانشگاه فرهنگیان یک خروجی مهم داشت؛ آن هم این که دانشگاه تابع ضوابط آموزش عالی است و رئیس هیئت امنای آن نیز وزیر علوم خواهد بود. البته مصوبه شورایعالی انقلاب فرهنگی بر این مبناست که دانشگاه زیر نظر وزارت علوم باشد و این دانشگاه می‌تواند شعب زیادی در استان‌های مختلف داشته باشد.

این درحالی است که حاجی بابایی، وزیر آموزش و پرورش تلاش‌های زیادی برای تشکیل این دانشگاه و مدیریت آموزش و پرورش بر آن داشت، اما اکنون توپ در زمین وزارت علوم است. البته به گفته مخبر دزفولی دبیر شورایعالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه فرهنگیان وابسته به وزارت آموزش و پرورش است.

بنابراین دانشگاه فرهنگیان وابسته به وزارت آموزش و پرورش است که طبق ضوابط و معیارهای وزارت‌علوم، تحقیقات و فناوری و در چارچوب قانون هیئت‌های امنا فعالیت خواهد کرد.