مبارک درصدد ترميم وجهه مصر در جهان عرب

مصر كه تا پيش از درگذشت «جمال عبدالناصر» و روي كار آمدن جانشين ناتوان او، كانون حركت‌هاي عربي بود، سال‌هاست كه محوريت خود را نه تنها در جهان عرب، بلكه نزد اهل سنت نيز از دست داده است.

به گزارش خبرنگار «تابناك»، «حسني مبارك» در سفري كوتاه و چند ساعته، امروز با «ملك عبدالله»، پادشاه عربستان سعودي در مكه ديدار خواهد كرد. هدف از اين ديدار، گفت‌وگو و تبادل نظر درباره تحولات اخير منطقه به ويژه تغييرات كابينه رژيم صهيونيستي است.

بنا بر اين گزارش، «جمال عبدالناصر» با آغاز حركت پان‌عربيسم و استفاده هيجانات آن زمان جهان عرب توانست با تكيه بر سابقه و تاريخ كهن آن كشور و در ادامه حركت‌هاي ضداستعماري كه در مصر پايه‌ريزي شده بود، به كانون مبارزات و فعاليت‌هاي سياسي جهان عرب تبديل شود. اما پس از درگذشت ناصر و با روي كار آمدن «انور سادات» در سال 1970 ميلادي، با رويكردهاي سازش‌كارانه قاهره كه با انتقاد شديد جنبش‌هاي آزاديخواه عرب روبرو شد، كم كم روزگار محوريت مصر رو به افول گذاشت. اين روند با ادامه حضور حسني مبارك در پست رياست‌جمهوري مصر ادامه يافت؛ خاصه آن‌كه مصر با رژيم صهيونيستي پيماني سازشکارانه منعقد کرد که بر پايه آن توانست سرزمين‌هاي اشغالي خود را از آن رژيم باز پس گيرد و به اين ترتيب با خارج شدن از صف كشورهاي عربي و اسلامي، به عادي‌سازي روابط خود با اسرائيل پرداخت.

از سوي ديگر عربستان كه از ديرباز داعيه سردمداري جهان عرب و اسلام را دارد، فضا را مغتنم شمرده و با صرف هزينه‌هاي گزاف و گسترش ديپلماسي خود توانست اندك اندك رهبري جهان عرب را به دست گيرد.

بنا بر اين گزارش، پس از در دست گرفتن قدرت توسط ملك عبدالله، وليعهد سابق و پادشاه كنوني عربستان و كمرنگ شدن حضور فهد در تصميم‌گيري‌ها، عربستان به عنوان كانون سياسي جهان عرب و اهل تسنن به ايفاي نقش پرداخت و اين بار مصر بود كه خواه‌ناخواه دنباله‌رو سياست‌ها و تفكرات اتخاذ شده در رياض شد.

اين گزارش حاكي است، نقش پررنگ عربستان در معادلات منطقه‌اي و جهاني و سردمداري جهان عرب در كنار نقش ممتاز و انكارناشدني جمهوري اسلامي در جهان اسلام و خاورميانه، باعث شده است كه عملا ايران و عربستان صرف‌نظر از اختلافات مذهبي گسترده، با افزايش مناسبات سياسي به تحكيم موقعيت سياسي خود در جهان اسلام بپردازند؛ امري كه باعث به حاشيه رانده شدن مصر از معادلات جهان اسلام خواهد شد و مسلما اين رخداد خوشايندي براي اين كشور نخواهد بود.

از جمله مثال‌‌هاي بارز اين مدعا مي‌توان به نقش‌آفريني ايران و عربستان در حل مناقشات داخلي لبنان و يا نفوذ اين دو كشور در ميان رهبران فلسطيني و از سوي ديگر، تقابل‌هاي نهان و آشكار سياست‌هاي ايران و عربستان در پاكستان و افغانستان اشاره داشت.

براي همين، دور از ذهن نيست كه سفر حسني مبارك به مكه و ديدار چند‌ساعته‌ وي با ملك عبدالله آغازي بر ديپلماسي نهان مصر در عرصه خارجي باشد تا با افزايش مشاركت خود در تحولات منطقه‌اي و جهان اسلام، بكوشد آب رفته را به جوي بازگرداند و جايگاه گذشته خود را در معادلات منطقه‌اي بازيابد.