حذف 4 صفر از پول ملي، تأثيري بر تورم ندارد

سرویس مجلس «تابناک» ـ بحث حذف صفر از پول رسمي كشور، موضوع تازه‌اي نيست و بارها و بارها مطرح شده، ولی گویا اين بار، مسئولان مربوطه به‌ ويژه بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، براي اين تصميم مصمم هستند.

بنا بر این گزارش، صفرهايي كه از شهريور ۱۳۸۶ نخستين زمزمه‌هاي حذف آنها از پول ملي آغاز شد، با افت و خيزهايي در روند بررسي كارشناسي، تعيين تكليفشان به بعد از اجراي قانون هدفمندي يارانه‌ها و نتايج حاصل از اجراي اين قانون، موكول و منوط شد.
 
در همین باره، بحث‌هاي گوناگونی شده كه آخرين آنها، نشست دو هفته گذشته رئيس بانك مركزي با اعضاي كميسيون برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي بوده است.

جعفر قادري در گفت‌وگو با خبرنگار ما درباره حذف صفر از پول ملي و تجربه ديگر كشورها در اين زمينه گفت: حذف سه صفر از پول ملي كشور، هيچ تأثيري بر كاهش تورم ندارد و تنها هزينه‌هاي مبادله و جاري ارگان‌هايي را كه با اعداد و ارقام در ارتباط هستند، كاهش مي‌دهد. اين امر، در ديگر كشورها نيز رخ داده، به گونه‌ای که بسياري از كشورها با چنين تغييراتي در سيستم‌هاي پولي و مالي به اداره هزينه‌ها و كنترل سامانه اقتصادي خود اقدام كردند كه استفاده از تجربيات اين كشورها، مي‌تواند بسيار مهم باشد.
 
وی افزود: سرانه اسكناس در كشور بسيار بالاست كه اين امر هزينه‌هاي بسياري را بر بانك مركزي تحميل مي‌كند. ما نيز به واسطه تورم، ناچاريم حجم بالايي از پول را حمل كنيم كه اين هم براي صاحب سرمايه ايجاد مشكل و هم هزينه‌هايي را براي از رده خارج كردن اسكناس‌هاي فرسوده و جايگزيني آن به دولت تحميل مي‌كند. با توجه به اين مسائل، بحث حذف صفر از پول ملي مطرح شد و در حال رسيدگي است.

در عين حال كه كاهش هزينه‌هاي مبادلاتي در كشور، يكي از دلايل اصلي تصميم‌گيران اقتصادي براي گرفتن چنين تصميمي است.

نماینده شیراز درباره تأثير حدف صفر در كاهش تورم نیز گفت: متأسفانه ذهنيتي براي مردم ايجاد شده است كه اين كاهش صفرها، موجب رشد اقتصادي و كاهش تورم مي‌شود. در حالي كه اصلا چنين نيست و ما شاهد كاهش تورم نخواهيم بود. اين كار تنها مي‌تواند از بعد رواني تأثير‌گذار باشد؛ افزون بر اين ‌كه نكته قابل توجه در اين موضوع اين است كه به محض تحقق اين امر بايد سياست‌هاي ضد‌تورمي را به كار ببنديم تا نيازي به حذف صفرهاي ديگر نباشد.

به بيان ديگر، اگر بدون در نظر گرفتن شرايط لازم براي اجراي اين طرح، صفري را از پول ملي حذف كنيم، با توجه به افزايش نرخ تورم، باز هم در آينده‌اي نزديك، پول ملي ارزش خود را از دست مي‌دهد و ما نيازمند به حذف صفرهاي بيشتري خواهيم شد.

وی درباره نام جديد واحد پولي کشور گفت: واحدهاي اشاره شده مانند ريال كه واحد کنونی است و دينار كه به ‌عنوان زيرمجموعه ريال مطرح است؛ اين دو كلمه اسپانيايي و عربي هستند و به‌ دليل ايراني نبودن مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. با توجه به مسائل مطرح به احتمال زياد، واحد پول رسمي در مشورت با مردم و نظرسنجي انتخاب مي‌شود؛ اما در اين زمينه، يك نكته هم هست كه بايد گفته شود. لازم است نوعي پول اصلي در كشور وجود داشته باشد و در كنار آن اجزایی باشد، همانند دلار كه پول اصلي كشور آمريكاست و سنت كه يكي از اجزاي ‌آن است. در ايران، واحد اصلي پول كشور، ريال و دينار از اجزای آن بود، در حالي‌ كه هم‌اكنون دينار از گردونه سامانه مالي بیرون شده است.
 
قادری ادامه داد: هم‌اكنون واحد اصلي پول كشور ريال است. اين ريال از اجزای خود كه تومان است، بي‌ارزش‌تر بوده و اين مورد در هيچ جاي دنيا سابقه ندارد.
چندي پيش، رئيس بانك مركزي گفته بود: قرار بود نمايشگاهي بين‌المللي، واحدهاي رسمي پول كشورها را نمايش دهد، ولی يك ريالي اصلا وجود ندارد تا براي نمايش عرضه شود.

نماینده شیراز در ارزیابی از حذف صفر در شرایط کنونی گفت: قطعا اين كار، بار مثبت بسياري بر اقتصاد خواهد داشت؛ كاهش هزينه‌ مبادله‌ها، كاهش هزينه توليد اسكناس، امنيت صاحب سرمايه، آسان كردن معامله‌هاي اقتصادي از جمله تأثيرهاي مثبت حذف صفر از پول ملي است؛ اما در كنار اين مسأله، با توجه به تورم موجود، احتمال دارد باز هم پول ملي ارزش خود را از دست بدهد و ما نيازمند به حذف صفرهاي بيشتري شويم.