هشدارafc را جدي نگیريم ليگ تعطيل ميشود!
اينها بخشي از صحبتهاي يكي از باسابقهترين مديران در فوتبال ايران است كه نسبت به وضع موجود و اولتيماتومي كه كنفدراسيون فوتبال آسيا (AFC) به ما داده، هشدارهاي جدي ميدهد.
به دنبال سلسله بحثهايي كه پيرامون موضوع "صدور مجوز حرفهاي براي باشگاههاي حاضر در مسابقات فوتبال ليگ برتر و ضربالعجل AFC تا پايان سال 2012 براي فوتبال ايران" در خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) مطرح شد، محمدرضا ساكت مديرعامل پيشين باشگاه سپاهان كه سابقه 10 سال مديريت در اين مسووليت را داشته و در حال حاضر هم عضو كميته باشگاههاي حرفهاي آسياست، در گفتوگوي تفصيلي با خبرنگار ورزشي ايسنا ضرورت فوق را تشريح كرد:
*** اگر ايران نتواند با برنامههاي AFC حركت كند ضررهاي جبرانناپذيري ميبيند
پروژه عملياتي، كاربردي كه AFC قصد اجرايي شدن آن در باشگاههاي آسيايي را داشته و از چند سال پيش آغاز شد، كاملا برگرفته از الگوهاي حرفهاي اروپايي است. اين پروسه فوتبال در آسيا را به سمت صنعت همهجانبهاي رهنمون كرده كه شامل نگرشها و ديدگاه، سياستها، اقدامات، بسترها و مسيرهاي پيشرفت، در فوتبال ميشود. AFC در چند سال گذشته تلاشهاي زيادي كرد و با آموزش در كلاسهاي مختلف، بازرسيها، نظارتها و... اين هدف را الزامآور ساخت. در اين قضيه باشگاههاي شرق آسيا پيشرو هستند و البته آنها هم براساس برنامهريزيهاي درازمدت به نتيجه كنوني رسيدهاند؛ بيترديد اگر ايران نتواند گام به گام با برنامههاي AFC حركت كند، ضررهاي جبرانناپذيري خواهد ديد.
*** باشگاههاي ايراني درگير روزمرگيهاي اجرايي و اقتصادي هستند
احساس ميشود فضاي عمومي در فوتبال ما هنوز متوجه اهميت و جديت ضرورت فوق نيست چرا كه ميبنيم باشگاهها درگير مسايل اجرايي و روزمرگيهاي اقتصادي خود هستند. متاسفانه اين مهم هنوز جزو محورهاي اصلي فعاليتشان نيست و اين خطرناك است. نگرانيهاي سازمان ليگ نسبت به اين موضوع بجاست چرا كه آنها به واقع ميدانند اگر اصول و ضوابط حرفهاي و استاندارد آسيا را كسب نميكنيم، فاصله زيادي با كشورهاي شرق و حتي غرب آسيا پيدا خواهيم كرد.
*** اكنون در تمام دنيا فوتبال را يك فعاليت تشكيلاتي همهجانبه ميدانند
آقايي فوتبال ايران در آسيا وقتي محقق ميشود كه در مسير تحصيل استانداردهاي AFC با قدرت حركت كنيم. فوتبال تنها ارزيابي عملكردمان در درون زمين نيست چرا كه اين نگاه منسوخ شده و اكنون در تمام دنيا فوتبال را يك فعاليت تشكيلاتي همهجانبه ميدانند كه از اجزاي مختلفي شكل ميگيرد. بخشي از كار به امور زيرساختي در باشگاه و بخشي مربوط به فعاليتهاي اقتصادي ميشود. رسيدن به اهداف كوتاه مدت در مسايل فني و كسب نتايج هم به نوعي در گرو ترسيم چشمانداز بلندمدت و حركت در امتداد آن است.
*** تعداد باشگاههاي استاندارد به حدنصاب نرسد ليگ حرفهاي ما تعطيل خواهد شد!
در حال حاضر AFC براي همه ابعاد فوتبال برنامه دارد كه جوهره اصلي آن ترسيم اهداف بلندمدت است. روزمرگي در شيوه مديريت كار، تغييرات سياستگذاريهاي داخلي، تفاوت رويكردها نسبت اهداف باشگاه، درگيري با مسايل جزيي و... باعث ميشود مديران از پرداختن به برنامههاي درازمدت غافل بمانند و حداقل نگاه جدي نسبت به اين مساله نداشته باشند. با اين شرايط روز به روز فاصله بيشتري با داشتن يك ليگ حرفهاي پيدا خواهيم كرد. از زماني كه ايجاد ليگ حرفهاي در آسيا برنامهريزي شده، ميبينيم AFC هر ساله پول بيشتري را به فوتبال تزريق ميكند و بر شيوههاي حرفهاي درآمدزايي و امور اقتصادي باشگاهها تاكيد دارد. اگر باشگاههاي ما از اين جريان تندرو جا ماندند به طور طبيعي ويژگيهاي يك باشگاه حرفهاي استاندارد را نخواهند داشت و نميتوانند در ليگ حرفهاي حضور داشته باشند. با بوجود آمدن چنين شرايطي از تعداد تيمهاي حاضر در ليگ برتر كم شده و همين مساله كاهش سهميه ايران در ليگ قهرمانان آسيا را درپي خواهد داشت؛ هرچند اگر تعداد باشگاههاي استاندارد از حدي پايينتر باشد، نميتوانيم ليگ حرفهاي هم داشته باشيم و خواه ناخواه به ليگ آماتور تغيير ماهيت خواهيم داد.
*** با ناديده گرفتن ضرورتهاي AFC ظلم فاحشي به استعدادهاي ايراني خواهيم كرد
همچنين از ديگر اثرات نامطلوب اين اتفاق، كاهش مسابقات و رويدادهاي بينالمللي در فوتبال ما خواهد بود كه اين محدوديت، فوتبال ما را در قياس با فوتبال خارجي با افت فني محسوسي مواجه ميسازد. وقتي ارتباط مستقيم بين تيمهاي ايراني و خارجي كم شود هرچه قدر مصافهاي داخلي را بيشتر كنيم، جبران آن ضعف را نخواهد كرد. روياروييهاي داخلي لازم است اما هيچگاه كافي نيست. كاهش ارتباطات بينالمللي در ارتباط مستقيم با توسعه فوتبال در كشورهاست كه نميتوان به سادگي از كنارش گذشت. از ديگر پيامدهاي منفي كاهش ارتباط، كاهش ديده شدن بازيكنان ايراني و طبيعتا حضور هرچه كمتر آنها در ليگهاي معتبر خارجي است. اين ظلم فاحشي در حق استعدادهاي جوان ايراني است كه امكان لژيونر شدنشان به حداقل برسد!
*** رفتار AFC خشنتر و سختگيرانهتر از قبل شده است
بنده كه در كميته باشگاههاي حرفهاي آسيا عضويت دارم به وضوح ميبينم كه AFC بر اجراي ضوابط و اصول استانداردش در باشگاههاي آسيايي چقدر جديت و تعصب دارد. آنها به هيچ وجه در قبال ضعفهاي ما كوتاه نميآيند و اغماضي در كار نخواهد بود. مقررات AFC هر ساله شديدتر و سختگيرانهتر شده و حتي ميبينيم رفتار آنها براي اجراي قوانين خشنتر هم شده است. اين زنگ خطر جدي براي فوتبال ايران و باشگاههاي كشورمان به صدا درآمده و هشدار ميدهد كه هوشيار باشيم.
*** تنها سپاهان، ذوبآهن و مس آيتمهاي AFC را كسب كردهاند
طبق آخرين بازرسيهاي نمايندگان AFC از ليگ ايران، باشگاههاي سپاهان، ذوبآهن و مس توانسته بودند تمام آيتمها را با موفقيت كسب كنند. تعدادي از باشگاهها از جمله دو باشگاه پرسپوليس و استقلال با كمبودهايعمدهاي در ساختار تشكيلاتيشان و... مواجه بودند. بازرسان ايرادهاي زيادي از ما گرفتند و بايد به منظور افزايش سرعت حرفهاي شدن و تجهيز باشگاهها به استانداردهاي آسيا، موضوع را بيش از پيش جدي بگيريم. نبايد فقط شعار انشاالله درست ميشود، اميدواريم چنان شود و... سرداده و بهتر است پس از اقدام به كاري و گرفتن نتيجه اعلام كنيم انشاالله انجام داديم.
*** با تشكيل كميته پيگيري اجراي ضوابط در باشگاهها، ميتوان اميد به نجات داشت
در بيان راهكارهاي پيشنهادي براي عبور از اين وضعيت، ايجاد كميته پيگيري اجراي ضوابط در باشگاهها از الزامات ضروري است كه بايد فعاليتش كاملا ميداني بوده و از طرف فدراسيون و سازمان ليگ نظارتهاي دقيق و مستمر بر روند تحصيل استانداردهاي AFC در باشگاهها داشته باشد. باشگاهها بر حسب ميزان فعاليت و پيشرفتشان تقسيمبندي شده و چكليستهايي براي ثبت اجراي الزامات تهيه شود. بايد جدول زمانبندي براي حركت باشگاهها مشخص كرد. همچنين بايد مشاوران، راهنماها و ناظراني به صورت جداگانه براي هر باشگاه در نظر گرفت كه به صورت مستمر سعي در جلو بردن كار داشته باشند.
*** ابلاغ مقررات AFC به باشگاهها از سوي سازمان ليگ در حد ارسال نامهها و بخشنامهها نباشد
نبايد اجراي ضوابط و دستورها از جمله اجرايي شدن استانداردها در باشگاهها منوط به نامهها و بخشنامههاي ارسالي از سوي فدراسيون و سازمان ليگ شود. سازمان بايد جلسات متداومي را با هيات مديره باشگاهها برگزار كرده و مخاطرات ناشي از عدم رعايت و تحصيل ضوابط را به آنها گوشزد كند تا آنها هم بتوانند طبق اهداف و برنامهريزيهايشان، از مديران عامل پاسخ بخواهند.
*** سازمان ليگ ميتواند تشويقها و تنبيههايي را در مسير استانداردسازي باشگاهها تعيين كند
همچنين سازمان ليگ ميتواند جرايم و محدوديتهايي را براي خطاهاي احتمالي و سرعت كند باشگاهها در اين حركت انقلابي رشدآفرين تعيين كنند و در مقابل پاداشها و برنامههاي مثبتي هم براي باشگاههاي پيشرو در نظر بگيرند. دست سازمان ليگ براي اين كار كاملا باز است، ضمن اينكه هزينه تشكيل كميته پيگيري و فعاليت ناظران ميتواند از محل درآمدهاي ليگ كه همه باشگاهها در آن سهيم هستند، تامين شود. معتقدم اين كار با يك مديريت صحيح، دقيق و پيگيري ميتواند نتايج قابل قبولي را در مهلت 16 ماهه باقيمانده براي ما دربر داشته باشد.
*** چرا هشدارهاي AFC به اطلاع مجمعهاي مديريتي باشگاهها نميرسد؟
بايد هشدارهاي فوق و شرايطي كه فوتبال ما در آن قرار دارد به اطلاع مجمعهاي مديريتي باشگاهها برسد. شايد بتوان براي يك يا چند باشگاه كار گلخانهاي انجام داد و آنها مسير درست كسب استانداردهاي حرفهاي را طي كنند اما در مجموع نقش اصلي و كليدي فدراسيون در اين قضيه بايد درگير كردن مجامع و مديريت كلان باشگاهها با اين موضوع باشد. به طور مثال با تهيه چكليستهاي جداگانه، همان اقدام گلخانهاي را براي باشگاهها عامتر كرده و آن را به عنوان ابزاري براي سنجش فعاليتها و نكات مثبت در نظر بگيريم. ما بايد موضوع را كلانتر نگاه كنيم تا اثرگذاري بيشتري در باشگاهها داشته باشيم. مهمترين رويكرد ما اين باشد كه بتوانيم لايسنس اقتصادي را در باشگاهها شفاف و تحقق يافته كنيم.
*** جابجايي مديران خللي در روند استانداردسازي باشگاهها ايجاد نميكند
در اين راه جابجايي مديران مانع روند كار نيست و اگر حركتها و پيشرفتها پيوسته ثبت و ضبط شوند و مديريت كلان باشگاهها هم درگير و ناظر بر كار باشد، مشكلي از حيث تغيير احتمالي مدايران عامل نخواهيم داشت. در اين راه همواره نبايد فراموش كنيم كه اگر فوتبال ما در آسيا افول كند، فاجعه جبرانناپذيري براي ما در پي خواهد داشت و به حق ظلم به آيندگان كشور است.
*** اركان دولتي توجيه شوند، خصوصيسازي در فوتبال آسان ميشود
نقطه چالشبرانگيز اين پروسه نوع قوانين حمايتي دولت است. به نظر يكي از وظايف اصلي مسوولان فوتبال مملكت، توجيه اركان دولتي است كه به هر ترتيب مديران كلان كشور بايد نسبت به اهميت اين قضيه كاملا توجيه شوند تا در نهايت بتوان وارد كار عملياتي شد و به نتيجه مطلوب رسيد. مطمئن هستم دولت هم نميخواهد فوتبال ما دچار افت شود. به عنوان كسي كه از نزديك با دولتيها سروكار داشته معتقدم اگر آنها نسبت به عمق قضيه كاملا توجيه شوند، همكاري كرده و حمايتهاي خوبي از اين جريان حرفهاي سازي باشگاهها داشته و خصوصيسازي تيمها سخت نخواهد بود.
*** هياتهايي كه در فدراسيون تشكيل شده تنها ميتوانند كار مشاورهاي انجام دهند
فكر ميكنم اين هياتها بيشتر حالت ستادي دارند نه ميداني! هيات بدوي ايجاد شده در بهترين شرايط ميتواند به عنوان مشاور در مراحل مختلف كار فعاليت كنند. اين كار هميت و جديت بيشتري مي طلبد و اولين قدمش توجيه مقامات دولتي است. تاسيس چنين هياتهايي خوب است اما براي صدور تاييديههاي كلي نه يك كار كميتهاي ميداني.
