خاتمي: درباره «ذخيره ارزي» حساسيت داشتم
سيدمحمد خاتمي گفت: بخشهاي آموزش و پرورش اصيلتر، موثرتر و نجيبتر از بخشهاي ديگر جامعه ما هستند و به دنبال آن، اشتباهاتشان هم كمتر است، اما متأسفانه گاهي برخوردهايي ميشود كه متناسب با وضع اين قشر نيست و بايد از بابت اجحافي كه به معلمان ميشود، اظهار تأسف كرد.
به گزارش ايسنا، حجتالاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي كه در جمع اعضاي كميسيون فرهنگيان ستاد مركزي ائتلاف اصلاحطلبان سخن ميگفت، با اشاره به اين كه آموزش و پرورش از مشكلي سابقهدار رنج ميبرد، اظهار داشت: اين مشكل هم به لحاظ ساختار و وضعيت آموزشي و پرورش در كشور ماست و هم به خاطر برخي سليقهها و گرايشهايي كه در جامعه ما وجود دارد.
رئيس بنياد باران در ادامه با اشاره به مشكلات موجود بر سر راه بودجه فرهنگي در كشور گفت: مشكل بزرگي كه همواره مطرح ميشود، ولي راهكاري براي آن ارايه نميشود، نسبتي است كه ميان بودجه جاري و عمراني وجود دارد. هميشه بودجه عمراني در كشور ما بسيار كمتر از بودجه جاري بوده است و اين بيتعادلي با توجه به اين كه به هر حال جامعه به لحاظ توليد و ماليات مشكل دارد، هميشه يك نوع سختگيري نسبت به بودجه جاري را به وجود آورده و در اين راه متأسفانه، نخستين قرباني آموزش و پرورش است، چون بزرگترين بخش بودجه جاري متعلق به اين بخش است؛ هم به لحاظ امكاناتي كه بايدبه دانشآموزان داده شود و هم تعداد زيادي حقوقبگير در اين سيستم وجود دارند، به همين دليل اين مشكل همواره وجود داشته است.
سيدمحمد خاتمي با اشاره به نحوه هزينه از حساب ذخيره ارزي در دوران اصلاحات گفت: وقتي حساب ذخيره ارزي به وجود آمد، همه دوستان ميدانند كه من چقدر روي خرج كردن از اين حساب حساسيت داشتم و مراقب بودم كه حساب ذخيره از مسير خود خارج نشود، به ويژه در عرصههاي جاري هزينه نشود و معتقد بوديم كه بايد از سهم صندوق بخش خصوصي تقويت شود تا بتواند پشتوانه توليد كشور باشد؛ چرا كه با تقويت اين بخش، بسياري از مشكلات ما قابل حل خواهد بود، ولي وقتي مواردي مطرح شد كه معوقههاي فرهنگيان از اين صندوق پرداخت شود، با آن موافقت شد و اين يكي از كارهاي بزرگي بود كه در آن زمان قابل انجام بود.
رئيس مؤسسه گفتوگوي تمدنها و فرهنگها با بيان اين كه رشد اقتصادي در برنامه چهارم توسعه بيش از 8 درصد پيشبيني شده است، ادامه داد: در اين برنامه، حدود 5 / 2 تا 5 / 3 درصد سهم بهرهوري در نظر گرفته شده است كه متأسفانه، با لطماتي كه اين برنامه در اجرا با آن روبهرو شده، هماكنون وضع بهرهوري چندان مطلوب نيست، ولي اگر واقعاً بهرهوري مهم است، بايد به نقش آموزش و پرورش در اين زمينه توجه شود و روي جاهايي سرمايهگذاري كنيم كه به بهرهوري منجر شود. مطمئنا اگر آموزش و پرورش پويا داشته باشيم، نيروي انساني به گونهاي تربيت خواهد شد كه توان، آگاهي و مهارت بيشتر خواهد داشت كه همين امر مهمترين عامل رشد بهرهوري است؛ بدين سان ديگر نبايد بودجه آموزش و پرورش را صرفا جاري به شمار آورد، علاوه بر اين اهميت فرهنگ ايجاب ميكند كه به آموزش و پرورش و آموزش عالي و فرهنگ عمومي توجه بيشتر شود.
خاتمي در ادامه با تأكيد بر نقش نهادهاي مدني تصريح كرد: اين كه به آموزش و پرورش اجازه دهيم بچهها را مدني، مسئول و مطالبهكننده حقوق خود و مشاركتجو، تربيت كند ميتوانيم جلوي ولنگاريهايي را كه در جامعه به صورت طبيعي وجود دارد، غيرمستقيم بگيريم. پيمايشها و تحقيقات نشان ميدهد در سالهاي اوليه دولت اصلاحات فساد و لااباليگري در جامعه ما كاهش پيدا كرده بود؛ ما خيلي اهل شعار نبوديم و حتي بر اين باوريم كه شعارها اگر بدون توجه به عمق قضايا باشد، ميتواند اثر عكس بگذارد و با برخوردهاي خشن هم كار درست نميشود.
وي تأكيد كرد: وقتي بچهها در جامعه احساس حضور كنند، همچنان كه در دوران جنگ با شور و اشتياق در جبههها حاضر ميشدند و با تلاش و جانبازي خود ميخواستند كشور را حفظ و دشمني را دفع كنند، امروز نيز اگر بخواهيم با فساد مقابله كنيم، بايد اين اميد و باور را به جوانان بدهيم و آنها را مسئول و كارآمد تربيت كنيم.
سيدمحمد خاتمي با تأكيد بر ضرورت وجود برنامه در ميان اصلاحطلبان در اين مورد تصريح كرد: اصلاحطلبان بايد در همه زمينههايي كه مربوط به زندگي مردم است، برنامه داشته باشند، ولي نبايد از ياد برد كه برخي شعارهاي اصولي و اساسي كه شايد مستقيم با زندگي روزمره مردم مماس نشود، نيز ضروري است و نميتوان آنها را از ياد برد؛ مثلاً مسأله جمهوريت نظام، رأي مردم، حضور مردم و تشكلهاي مردمي مهم است، ولي در كنار آن رسيدن به معيشت مردم نيز مهم است.
به گزارش روابط عمومي بنياد باران، خاتمي در ادامه با تأكيد بر لزوم جمعبندي دستاوردها دراين زمينه گفت: بايد براي رعايت حقوق بخشهاي گوناگون به بخش مهم، تأثيرگذار و حياتي جامعه كه آموزش و پرورش و معلمان ما هستند، توجه ويژهاي شود.
رئيسجمهور سابق كشورمان در ادامه با اشاره به مسأله تشكلها در دوران اصلاحات به عنوان يكي از محوريترين مسائل تصريح كرد: پرداختن به تشكلها به معني باور داشتن مردم است. نگاهي در جامعه ما هست كه شايد حسن نيت هم داشته باشد، ولي اعتقادي به مردم ندارد و حتي ممكن است معتقد باشد آنجا كه اكثريت مردم هستند، فساد و بطلان هم بيشتر است و حكومت ربطي به مردم ندارد.
وي در ادامه گفت: البته حكومت خوب است، به كساني كه بر آنان حكومت ميكند، خير هم برساند و اگر عدالتي هم برپا ميشود، از روي تفضل است، نه مسئوليت و در كنار آن، نگاه ديگر آن كه در يك نظام مردمي، حكومت نه ارباب، بلكه خدمتگزار مردم است و هيچ پايگاهي جز مردم ندارد و بهترين مردمان هم حق ندارند بدون رضايت مردم حكومت خود را بر آنان تحميل كنند.
بنا بر اين گزارش، سيدمحمد خاتمي تأكيد كرد: اگر معتقد به حق مردم هستيم، هيچ راهي جز ميدان دادن به تشكلها و جريانهايي از جمله جريانهاي صنفي وجود ندارد، چرا كه جريانهاي صنفي در دنياي امروز بيشتر ميتوانند منافع خود را تشخيص دهند و افكار و سليقههاي پراكنده را متمركز كنند. ما نميگوييم اصنافي تشكيل شود كه در فكر براندازي نظام هستند و اگر بناست يك بخش صنفي اطمينانبخشتر از ديگر بخشها باشد آن تشكل صنفي معلمان است، چرا كه معلمان ما متدينترين، مسئولترين و دلسوزترين بخشهاي جامعه هستند.
رئيس بنياد باران در ادامه با اشاره به اين كه بخش عمدهاي از گردانندگان انقلاب از صدر تا ذيل، معلمان بودهاند تصريح كرد: در نهادها و مسئوليتهاي گوناگون در نظام از شايستگي، توان و صداقت معلمان استفاده شده است و در زمان رژيم طاغوت نيز بسياري از كساني كه در رشتههاي گوناگون تحصيل كرده بودند، چون نميخواستند آلوده شوند در آموزش و پرورش وارد ميشدند و محروميتهاي آن را تحمل ميكردند، براي اين كه اشخاص سالم و متديني بودند.
وي با انتقاد از مجموعه تفكري كه سليقه خود را عين اسلام و حق ميداند اظهار داشت: مگر ميشود يك مجموعه با سليقه خاص همه مخالفان فكري و سليقهاي خود را به ضديت با انقلاب و سكولاريسم و بيديني متهم كرد؟ اتفاقاً اين تفكر است كه سكولاريسم را در جامعه تقويت ميكند و اين تنگ نظريهاست كه نيروهاي متدين و مسئول را كنار ميزند و اگر كساني اين سليقه را به نام حكومت تحميل كنند، جوان و جامعه ميگويد اين چه حكومت ديني است كه محروميت را براي من ميآورد و حتي من را تحقير ميكند و اين، خود بزرگترين عامل براي كشاندن جامعه به سمت سكولاريسم است.
سيدمحمد خاتمي تصريح كرد: اگر نقش نيروهاي برانداز خارج از نظام و ضد دين را در دور كردن جامعه از حكومت ديني و معيارهاي ديني با تنگنظريها و قشرينگريها و خشونتطلبيها و تحجرهايي كه به نام دين ميشود، مقايسه كنيم، ميبينيم كه نقش دومي بيشتر است.
وي در ادامه با تأكيد بر اين كه بايد معلمان متعهد مسئول متدين و علاقهمند به دين كشور و نظام باشند كه اين گونه هم هستند، گفت: معدل سلامت و صلاحيت معلمان در اين زمينه بالاتر از بخشهاي ديگر جامعه است.
خاتمي با تأييد اين مسأله كه آموزش و پرورش مشكلات بزرگي دارد، تأكيد كرد: ممكن است بر اثر اين مشكلات معلمان ما مستأصل شده و كاري هم كرده باشند، ولي نبايد در پاكي و حسن نيت و حقانيت معلمان و مربيان ترديد كنيم.
وي ابراز عقيده كرد: كساني كه با وجود تشكلها در جوامع مخالف هستند، تلاش ميكنند با تشكلهايي برخورد كنند كه اثر آنها در جامعه بيشتر است و از آنها بيشتر احساس خطر ميكنند و اين گونه است كه با مختصر تحركي از سوي آنها سختترين برخوردها با آنان ميشود؛ يعني هر جا اثربخشي بيشتر باشد، شدت عمل در برخورد هم بيشتر است و مطمئنا معلمان و مربيان ما، اثربخشترين بخش جامعه هستند و بيشتر هم مورد ستم قرار ميگيرند.
سيدمحمد خاتمي تصريح كرد: بخشهاي آموزش و پرورش اصيلتر، موثرتر و نجيبتر از بخشهاي ديگر جامعه ما هستند و به دنبال آن، اشتباهاتشان هم كمتر است. متأسفانه، گاه برخوردهايي ميشود كه متناسب با وضع اين قشر نيست و بايد از بابت اجحافي كه به معلمان ميشود، اظهار تأسف كرد.
رئيس مؤسسه گفتوگوي تمدنها با بيان اين كه سخن از معلمان، تنها نبايد به تعريف و تمجيد از آنها محدود شود، تأكيد كرد: بايد براي حل مشكلات معلمان برنامهاي داده شود و دستكم دلگرمي به آنان داد تا بدانند تنها نيستند. البته بايد معلمان عزيز هم درك موقعيت را بكنند و نگذارند زمينه سوءاستفاده ديگران از آنها فراهم شود.
خاتمي با اشاره به اين كه توقعات معلمان هميشه معقول بوده است گفت: بايد با بحث و گفتوگو درباره مشكلات معلمان به تفاهم رسيد. معتقدم اگر معلمان پنجاه مطالبه دارند، وقتي احساس كنند كه گامي براي يك و چند تاي آنها هم برداشته شده، آن قدر نجيب و متحمل هستند كه مسائل ديگر را تحمل كنند.
خاتمي با تأكيد بر اين كه بايد در برنامهريزي اصلاحطلبان معلمان نقش برجستهاي داشته باشند، گفت: بايد نقش معلمان در مجلس متناسب با نقش آنان در جامعه تعريف شود و از ميان اين قشر، كساني كه وجهه اجتماعي دارند خوشفكر و با توانند و قابليت رأي آوردن هم دارند، در ليست اصلاحطلبان باشند.
در آغاز اين ديدار، چند تن از فرهنگيان به بيان ديدگاهها و نظرات خود پيرامون مسائل گوناگون پرداختند.
سيدمحمد خاتمي در پايان با اشاره به نقش برگزاري انتخاباتي آزاد و مستقل براي رفع تهديدها و حفظ منافع ملي گفت: اميدواريم اين نگاه در جامعه ما تقويت شود و كساني كه دستاندركار امر انتخابات هستند، براي حفظ نظام اين راه را پشت سر گذارند و اگر اين اتفاق بيفتد، مجلس مناسبي هم به وجود خواهد آمد.
