مربيان خارجي از ليگ برتر به كجا ميروند؟
طي 10 سال و اندي كه از تاريخ برگزاري ليگ برتر فوتبال ايران ميگذرد مربيان خارجي زيادي روي نيمكت تيمهاي ليگ برتري نشستهاند. در ليگ دهم علاقهمندي تيمها به استفاده از مربيان خارجي به حداقل رسيد و در مقطعي تمام تيمها از مربيان داخلي استفاده ميكردند اما در فصل جديد باز هم پاي خارجيها به نيمكت تيمهاي ايراني باز شده. سپاهان و شهرداري تبريز بوناچيچ و يشيچ را استخدام كردند و اين روزها صحبت از مذاكره برخي تيمها با ميروسلاو بلاژويچ و مصطفي دنيزلي به گوش ميرسد. مرور كارنامه مربيان خارجي فوتبال ايران نشان ميدهد آنها به جز موارد معدود نه تنها در ايران عملكرد جالبي نداشتند، كه در خارج از ايران هم كارنامه درخشاني را از خود به جاي نگذاشتند.
زلاتكو كرانچار: در فاصله سالهاي 2004 تا 2006 سرمربي تيم ملي كرواسي بود. كرانچار قبل از حضور در پرسپوليس تجربه 18 سال مربيگري را در كارنامهاش داشت. او اما در پرسپوليس دوام نياورد و در نيم فصل در شرايطي كه پرسپوليس در رتبه سوم جدول حضور داشت جايش را به علي دايي داد. كرانچار چند هفته پس از ترك ايران به عنوان سرمربي جديد تيم ملي مونته نگرو مشغول به كار شد و تيم ملي انگلستان را در ورزشگاه ويمبلي لندن متوقف كرد.
لوبيسا تومباكوويچ: در سال 2003 دوره كوتاهي را در النصر عربستان گذراند و پس از بركناري به شاندونگ چين رفت. او در ابتداي دهمين دوره ليگ برتر ايران با قراردادي يك ميليون و دويست هزار دلاري به استيلآذين پيوست و در حالي كه از 10 بازي سه برد، سه تساوي و چهار باخت را در كارنامه داشت، بركنار شد.
آلفردو كاسيميرو: در دو مقطع مختلف در دهه نود روي نيمكت بنفيكا نشست. او در سال 97 در پورتو دستيار بود و فصل بعد از آن در رئال بتيس اسپانيا دستياري را تجربه كرد. كاسيميرو علاوه بر اين در الاتحاد ليبي، الشباب كويت، المحرق بحرين و الفيصلي اردن هم سابقه سرمربيگري دارد. او كه موفقترين مربي دهه اخير صنعت نفت آبادان محسوب ميشود فصل آينده را در ليگ دسته اول ايران و تيم شهرداري بندرعباس سپري خواهد كرد.
ارني برندتس: در فاصله سالهاي 1993 تا 2002 به مدت 9 سال در آيندهوون هلند دستيار بود. مهمترين تيمي كه برندتس قبل از راهآهن سرمربيگري آن را بر عهده داشت «ناك برادا» هلند نام داشت. برندتس در راهآهن روزهاي خوبي را سپري نكرد و در 19 بازي چهار برد، شش تساوي و 9 شكست نصيبش شد تا از كار بركنار شود. او در حال حاضر سرمربيگري تيم «آرمي رواندا» را در كشور آفريقايي رواندا برعهده دارد.
لوكا بوناچيچ: تا قبل از حضور در فولاد خوزستان در سال 2003 ميلادي، مهمترين تيمي كه هدايت آن را بر عهده داشت «هايدوك اشپيلت» كرواسي بود. لوكا از آن روز به بعد اغلب در تيمهاي ايراني حضور داشته و تنها يك دور كوتاه ناموفق را در النصر دوبي و يك نيم فصل را هم مجددا در هايدوك اشپيلت سپري كرد. فولاد و استقلال اهواز، سپاهان، مس كرمان و گسترش فولاد تبريز در اين سالها لوكا را روي نيمكت خود داشتند.
نلو وينگادا: با سابقه سرمربيگري در تيمهاي ملي بزرگسالان، اميد و زير بيست سال پرتغال، سرمربيگري تيمهاي ملي اردن و عربستان، تيم ملي اميد مصر و باشگاههايي چون الوداد مراكش و الزمالك مصر به پرسپوليس آمد اما موفقيتي را در مدت زمان كوتاه حضورش در ايران بدست نياورد. او پس از پرسپوليس باز هم پيشنهادهاي كاري خوبي داشت و ابتدا در اف سي سئول كره جنوبي و پس از آن در «داليان شيده» چين مشغول به كار شد.
ليت بارسكي: بازيكن مطرح فوتبال آلمان در سال 1999 با پذيرفتن هدايت تيم يوكوهاما ژاپن به جرگه مربيان پيوست. ليت بارسكي در هفتمين دوره ليگ حرفهاي هدايت سايپا كه با علي دايي قهرمان ايران شده بود را بر عهده گرفت اما با اين تيم بدترين نتايج ممكن را بهدست آورد و خيلي زود از كار بركنار شد. بزرگترين افتخار مربيگري ليت بارسكي به قهرماني در سوپرليگ استراليا با تيم «اف سي سيدني» مربوط ميشود. او در حال حاضر به عنوان دستيار در باشگاه ولفسبورگ آلمان فعاليت ميكند.
انگين فيرات: تا قبل از آنكه در سال 2008 به عنوان سرمربي در باشگاه سپاهان مشغول به كار شود هرگز سرمربيگري در يك تيم را تجربه نكرده بود. فيرات پس از دستياري علي دايي در تيم ملي ايران براي مدت كوتاهي سرمربي سپاهان شد. او اخيرا به عنوان سرمربي تيم گسترش فولاد مشغول به كار شده تا دومين تجربه سرمربيگرياش هم در فوتبال ايران رقم بخورد.
وينگو بگوويچ: بين آخرين تجربه سرمربيگري او در فوتبال كرواسي و حضورش در فوتبال ايران 12 سال فاصله افتاد و او در اين 12 سال هيچگونه فعاليت فوتبالي نداشت. بگوويچ با اين حال خيلي زود به عنوان يك مربي بازيكن ساز در فولاد خوزستان مطرح شد. بعد از آن به پرسپوليس رفت اما طي يك سال حضور در اين تيم هيچ جامي را بالاي سر نبرد. او در تيم ملي اميد ايران هم ناكام بود و به المپيك نرسيد. بگوويچ نتوانست پگاه گيلان را به ليگ برتر بياورد و طي دو فصل حضور در پاس همدان هم نتايج متوسطي گرفت. او فصل گذشته در پلي آف به همراه آلومينيوم هرمزگان از صعود به ليگ برتر بازماند. وينكو بگوويچ در 12 سال گذشته تنها يك بار از ايران خارج شده كه با الوصل امارات نتايج ضعيفي گرفت.
استانكو پوكله پوويچ: پس از آنكه در دوره كوتاهي در سال 1992 سرمربي تيم ملي كرواسي شد به ايران آمد و هدايت تيم ملي را برعهده گرفت. استانگو به رغم ناكامي در تيم ملي بلافاصله هدايت پرسپوليس را برعهده گرفت و دو دوره با اين تيم قهرمان ايران شد. هايدوك اشپيلت كرواسي مهمترين تيم باشگاهي بود كه استانكو پيش از حضور در ايران سرمربيگري آن را برعهده داشت. او در سال 2001 هدايت سپاهان را پذيرفت و درسال 2005 بار ديگر به اين تيم بازگشت اما جامي را بالاي سر نبرد. استانكو آخرين بار در ليگ هفتم حرفهاي ماموريت حفظ پگاه گيلان در ليگ برتر را برعهده گرفت اما موفق نشد و با اين تيم به دسته پايينتر سقوط كرد.
ژوروان ويرا: قهرماني به همراه تيم ملي عراق در جام ملتهاي آسيا 2007 بزرگترين افتخار دوران مربيگري اين مربي محسوب ميشود. ويرا قبل از آن در تيمهاي باشگاهي عربستان، عمان و كويت مربيگري كرده بود. او در ليگ هفتم حرفهاي از اوايل نيم فصل دوم جانشين لوكا بوناچيچ شد اما نتوانست صدرنشيني سپاهان را حفظ كند و در آخرين ثانيههاي هفته آخر قهرماني را از دست داد. ويرا بار ديگر به تيم ملي عراق بازگشت اما اين بار ناكام بود. او در حال حاضر روي نيمكت «بن ياس» امارات مينشيند.
زوران جورجوويچ: قبل از حضور در ذوب آهن در انواع تيمهاي باشگاهي عربي از جمله كويت، قطر، عربستان و امارات مربيگري كرده بود كه مهمترين آنها سرمربيگري الهلال عربستان در فاصله سالهاي 1992 تا 1994 بود. جورجوويچ در ذوب آهن به قدري بد نتيجه گرفت كه مديرعامل وقت باشگاه پس از بركناري او بابت اين انتخابش عذرخواهي كرد. جورجوويچ از ذوب آهن به تيم «برادران چرچيل» هند رفت و پس از آن هدايت تيم ملي بنگلادش را پذيرفت. او در حال حاضر هدايت تيم المجد سوريه را برعهده دارد.
ميودراگ يشيچ: پس از مربيگري در تيمهاي گمنام در سال 1999 با نشستن روي نيمكت پارتيزان بلگراد به شهرت رسيد. او پنج سال بعد به ايران آمد تا شايد بتواند پگاه بحران زده را در ليگ برتر حفظ كند اما از پس اين كار برنيامد. يشيچ در بازگشت به اروپا هدايت تيمهاي شناخته شده پارتيزان بلگراد و زسكا صوفيه را بر عهده گرفت. پس از دو سال بار ديگر به ايران آمد و اين بار با شيرين فراز كرمانشاه به دسته پايينتر سقوط كرد. يشيچ قبل از بازگشت مجدد به ايران و پذيرفتن هدايت شهرداري تبريز در مراكش و چين مربيگري كرد.
مصطفي دنيزلي: مربي صاحب نام ترك تبار قبل از حضور در ايران سابقه سرمربيگري در تيم ملي تركيه و دو باشگاه مطرح اين كشوريعني گالاتاسراي و فنرباغچه را داشت. او در فاصله سالهاي 2004 تا 2007 هدايت پاس و پرسپوليس را بر عهده گرفت و علي رغم فوتبال زيبايي كه با اين تيمها ارائه داد نتوانست افتخاري را در كارنامه حضورش در فوتبال ايران ثبت كند. دنيزلي در بازگشت به كشورش با بشيكتاش به توافق سيد و پس ازيك سال حضور در اين تيم به دليل بيماري مربيگري را كنار گذاشت.
آريهان: با سابقه سرمربيگري تيمهاي مطرحي مثل اندرلشت، نورنبرگ، اشتوتگارت، استاندارد ليژ، فاينورد و تيم ملي چين به ايران آمد و هدايت پرسپوليس را پذيرفت. آري هان هم بيش از يك نيم فصل در پرسپوليس دوام نياورد و از اين تيم اخراج شد. او پس از ترك ايران حضور در تيمهاي ملي كامرون و آلباني را تجربه كرد و در حال حاضر با باشگاه «تيانجين تدا» چين همكاري دارد.
ادسون تابارز: حضور در تيمهاي باشگاهي كشورهاي عربي، سرمربيگري تيم ملي ويتنام و مربيگري در تيمهاي تازه حرفهاي شده چين مهمترين فعاليتهاي اين مربي برزيلي پيش از پيوستن به سپاهان بود. تابارز در ليگ پنجم حرفهاي در كنار سپاهان بود اما نتوانست اين تيم را به كورس قهرماني مسابقات هدايت كند. او پس از ترك ايران سرمربيگري در تيم ملي هايتي و تيم زير بيست سالههاي عمان را تجربه كرد.
راينر سوبل: مردي كه تجربه سرمربيگري در نورنبرگ آلمان را داشت در پرسپوليس كاري از پيش نبرد و به عنوان پنجمي قناعت كرد. مرد آلماني پس از ترك ايران در ديناموتفليس گرجستان و «سوالوس» مراكش مربيگري كرد و در ابتداي سال 2010 خودش را بازنشسته كرد.
ميلان زيوادينوويچ: در سال 2004 هدايت صباباتري را پذيرفت و پس از مدتي به جرم اينكه پسرش را در فهرست بازيكنان اين تيم گنجانده بود كنارگذاشته شد. زيوادينوويچ زماني كه به صبا آمد سابقه هدايت تيمهاي ملي عراق، يوگسلاوي، يمن و غنا را داشت و در حال حاضر هم روي نيمكت تيم ملي ميانمار مينشيند.
برند كراوس: درنيمه اول دهه نود ميلادي به مدت پنج سال سرمربي بروسيا مونشن گلادباخ بود. او در ادامه روي نيمكت تيمهاي رئال سوسيه داد، بروسيا دورتموند و مايوركا نشست. كراوس يكي ديگر از مربياني بود كه باشگاه پگاه گيلان در اواسط نيم فصل دوم استخدام كرد تا سقوط نكند. او پس از ترك ايران يك فصل هم در تنه ريف اسپانيا مربيگري كرد و پس از آن ديگر نامي از اين مربي در تيمهاي شناخته شده اروپايي به ميان نيامد.
جيوواني مي: در فاصله سالهاي 1996 تا 1998 و زماني كه كاتانيا در سري B ايتاليا حضور داشت سرمربي اين تيم بود و در سال 2002 به مدت يك فصل سرمربي سايپا شد. او در سايپا نتايج متوسطي گرفت و به كشورش بازگشت. در سال 2006 به مدت يك فصل در تيم بولونيا دستيار بود و پس از آن خانه نشين شد.
رولند كوخ: 30 سال است كه به عرصه مربيگري وارد شده و در اين مدت به جز دو سال در بقيه موارد به عنوان دستيار فعاليت كرده. كوخ در سال 1990 سرمربي «اسنابروك» آلمان بود و در سال 2002 در دومين دوره ليگ حرفهاي هم سرمربي استقلال شد. در كارنامه دستياري كوخ دستياري در باشگاههاي كلن، اشتوتگارت، بشيكتاش، باير لوركوزن، آستريا وين، فنرباغچه و اينتراخت فرانكفورت ديده ميشود.
ملادن فرانچيچ: قبل از آنكه در چهارمين دوره ليگ حرفهاي به فولاد خوزستان بيايد و قهرمان ايران شود تنها سابقه يك دوره كوتاه مربيگري در تيم گمنام «پوموراك» كرواسي در كارنامهاش وجود داشت. فرانچيچ فولاد را قهرمان كرد اما پس از آن ديگر روي نيمكت هيچ تيمي رويت نشد.
تهران امروز
