پزشک خانواده در اجرا هنوز قابل دفاع نیست

"اکبر رنجبرزاده" نماینده مردم اسدآباد در مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با هفته نامه هگمتانه درباره آخرین وضعیت طرح پزشک خانواده سخن گفته است:

* پزشک خانواده بعد از تصویب، قرار شد به‌صورت پایلوت در ۳ استان کشور اجرایی شود. به‌دلایل گوناگون، آنگونه که باید، این طرح مورد‌استقبال قرار نگرفت و شاهد مسائل و مشکلاتی جدی در اجرا بود. روز سه‌شنبه، نشستی با حضور روسای دانشگاه‌های علوم پزشکی این ۳ استان پایلوت و معاونان وزارت بهداشت در کمیسیون تخصصی بهداشت و درمان برگزار شد. حاصل این نشست چه بوده است؟

بحث پزشک خانواده به‌طور جدی در بهمن‌ماه سال۸۹ آغاز شد و ۳ استان خوزستان، سیستان و بلوچستان و استان کهگیلویه و بویراحمد به‌عنوان پایلوت برای این طرح معرفی شدند تا این طرح در آن جا به‌صورت عملی اجرا شود. در روز سه‌شنبه، روسای دانشگاه‌های علوم پزشکی این ۳ استان و مسئولان و معاونان وزارت بهداشت و درمان و تامین اجتماعی و همچنین حافظی مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی و سازمان بیمه خدمات درمانی به مجلس آمدند و نشستی با هدف ارزیابی این طرح برگزار شد. در این نشست طرح پزشک خانواده مورد بررسی قرار گرفت و چالش‌های پیش‌رو معرفی شد. در پایان نیز مطرح شد که با رویه فعلی نگرانی‌ها و موانع اجرایی این طرح تا ۲ سال دیگر برطرف نخواهد شد و برای رفع آن نیاز به حمایت‌های بیشتر و جلسات متعدد داریم.

* مهم‌ترین این چالش‌ها چه مواردی بوده‌اند؟

یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها، کمبود پزشک عمومی، کمبود اعتبارات و نبود هماهنگی کامل میان وزارت کار و رفاه و وزارت بهداشت و درمان بوده که موجب می‌شود پرداخت‌ها به‌خوبی انجام نشود. در پایان این نشست قرار شد تا این چالش‌ها در جلسات دیگری با حضور وزیر بهداشت و درمان، وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی و همچنین معاون اول رئیس‌جمهور بررسی شود. طرح سازمان بیمه ایرانیان و پزشک خانواده از تاکیدات رئیس‌جمهور است که امیدوارم با پیگیری‌های ایشان شاهد رفع مشکلات باشیم.

* همان طور که شما هم اشاره کردید، یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌‌رو برای اجرای دقیق طرح پزشک خانواده، عدم ‌هماهنگی میان دو وزارتخانه بهداشت و درمان و کار، رفاه و امور اجتماعی است. این عدم ‌هماهنگی از کجا نشأت می‌گیرد.

عمده مشکلات در بحث پرداخت مربوط به این عدم‌ هماهنگی است. وزارت بهداشت و درمان در طرح پزشک خانواده مجری و سیاستگذار است و از سوی دیگر منابع مالی در اختیار وزارت بهداشت نیست، بلکه در اختیار وزارت کار و رفاه اجتماعی است و بیمه‌های خدمات درمانی و تامین اجتماعی آن را تامین می‌کنند. در سطح عملیاتی نیز پزشکان با وزارت بهداشت طرف قرارداد هستند. برای رفع این مشکل پیشنهادهایی شده است. وزارت بهداشت و درمان می‌گوید که بحث سیاستگذاری و مسائل مالی باید در یک جا متمرکز شود. از سوی دیگر پیشنهاد می‌شود که ستادی تشکیل شود و این ستاد مسئول تصمیمات نهایی باشد. همه مامور باشند تا کارها را به آن ارجاع دهند و مسائل و مشکلات به آن بازگردد، نه این‌که ما دائم مشکلات را به همدیگر متوجه‌سازیم و توپ را به زمین دیگران بیندازیم. این تصمیم جدیدی است که کمیسیون در حال بررسی آن است.

* پزشک خانواده در این مدت چقدر توانسته است میان مردم جای خود را باز کند؟

متأسفانه باید بگویم مردم هنوز این طرح و چگونگی اجرای آن را درک نکرده‌اند و پزشک خانواده هنوز قابل دفاع نیست. اعتبار خوب و مناسب نیز هنوز تامین نشده است. حتی اعتباری که به این منظور مصوب شده، تاکنون تحقق نیافته است. ما در سال۹۰ برای اجرای پزشک خانواده شعارهای بسیاری دادیم و اگر بخواهیم حتی به‌صورت نسبی شاهد اجرای این طرح باشیم، باید به‌صورت ویژه این موضوع دیده شود و مسئولان امر در جلسات متعدد حاضر شوند. در حال حاضر پزشک خانواده عملا قابل لمس نیست و حالت معلق دارد. البته باید اضافه کنم که به لحاظ برنامه‌ریزی و سیاست‌های کلی هیچ مشکلی وجود ندارد و مشکل اصلی در حوزه اعتبارات و جذب نیرو و به بیان کلی‌تر در اجراست.

* حدود ۷ ماه به انتهای سال۹۰ باقی مانده است. به‌نظر شما پزشک خانواده می‌تواند در این ۷ ماه باقی‌مانده خود را اثبات کند؟

اگر دولت و به‌ویژه شخص رئیس‌جمهور در این زمینه ورود پیدا نکنند، چند‌ماه باقی‌مانده سال نیز به‌همین صورت سپری می‌شود و هیچ اتفاقی نمی‌افتد. رئیس‌جمهوری در بحث‌های مربوط به بودجه و زمانی‌که در صحن حضور داشتند به‌طور رسمی اعلام کردند که امسال همه مردم را به سمت نظام ارجاع خواهیم برد، این قول داده شد؛ اما متأسفانه حمایت‌های لازم در اجرایی شدن این طرح صورت نگرفت. پیشنهاد من به کمیسیون این است که جلساتی با حضور رئیس‌جمهور، معاون اول ایشان و وزرای بهداشت و رفاه برگزار شود و همه مشکلات از منابع مالی تا مشکلات مدیریتی در این نشست مطرح شود. در واقع به جای شعار، باید این مسائل را به‌طور جدی بررسی و تحلیل کنیم و اگر در نهایت دریافتیم که اجرای پزشک خانواده شدنی نیست، این مسئله را اعلام کنیم.