رهبر كره شمالي در روسيه به دنبال چيست؟
سفر غيرمنتظره رهبر كره شمالي به روسيه با هدف ديدار با رئيسجمهوري اين كشور سوالاتي را درباره انگيزههاي كيم جونگ-ايل به وجود آورده است.
به گزارش ايسنا خبرگزاري رويترز در تحليل انگيزهها و علل سفر اخير كيم جونگ-ايل، رهبر كره شمالي به روسيه مينويسد:
« در ابتدا اين سوال مطرح ميشود كه چرا رهبر كره شمالي به اين سرعت پس از سفر به چين، عازم روسيه شده است و قرار است امروز (چهارشنبه) با ديميتري مدودف، رئيس جمهوري اين كشور ديدار كند؟
در پاسخ به اين سوال ميتوان گفت: سفر كيم جونگ-ايل به روسيه در كمتر از سه ماه پس از سفر وي به چين انجام ميشود كه آن سفر نيز سومين سفر وي به چين در سال جاري بود. برنامه سفرهاي خارجي رهبر كره شمالي در سال جاري پرمشغلهترين برنامه وي در مدت ١٧ سال حكومت وي است. كره شمالي حيات سياسي خود را مديون اين دو كشور است.
مسكو چندين دهه همپيمان اصلي پيونگيانگ بوده و پيش از سقوط اتحاد جماهير شوروي در اوايل دهه ١٩٩٠، از اين كشور حمايت اقتصادي و نظامي ميكرده است. از آن پس كره شمالي سياست خارجي خود را با چين همسو كرد.
سفر اخير به روسيه ميتواند تلاش به منظور متعادل ساختن نفوذ چين از طريق برقراري روابط نزديكتر با روسيه باشد. پيشبرد برنامه تسليحات هستهاي از سوي كره شمالي و تحريكات ميان دو كره در ساليان اخير باعث افزايش نگرانيها نسبت به يك جنگ منطقهاي گستردهتر شده است. سفرهاي كيم جونگ-ايل به اين دو كشور در راستاي تلاش كره شمالي براي اطمينان خاطر دادن به پكن و مسكو و هماهنگ كردن روابط صورت ميگيرد. كيم جونگ-ايل مسن، همچنين ميخواهد راه را براي انتقال آرام قدرت به پسرش كيم جونگ-اون هموار كند و بدين منظور خواهان حمايت چين و روسيه است.
حال بايد اين سوال را مطرح كنيم كه آيا مذاكرات كميته ششجانبه خلع سلاح هستهاي نيز در دستور كار رهبر كره شمالي خواهد بود يا خير.
آري. هم مسكو و هم پكن حامي ادامه هرچه سريعتر مذاكرات خلع سلاح هستهاي كره شمالي هستند كه دو سال پيش به بنبست رسيد. پيونگيانگ به دنبال اين خواهد بود كه روسيه و چين بر كره جنوبي، آمريكا و ژاپن فشار وارد كنند تا هرچه زودتر فرآيند مذاكرات را آغاز كنند.
سئول، واشنگتن و توكيو خواهان ادامه مذاكرات هستند اما تاكيد دارند كه پيونگيانگ بايد جديت خود را درباره خلع سلاح هستهاي نشان دهد. آنها ميگويند كه براي شروع كره شمالي بايد اجازه دهد بازرسان هستهاي خارجي به اين كشور بازگردند.
در ادامه بايد پرسيد كه آيا كمك به كره شمالي نيز در دستور كار سفر رهبر كره شمالي خواهد بود؟
پاسخ اين است: آري. تحريمهاي بينالمللي عليه كره شمالي به خاطر انجام آزمايشات هستهاي، در حال آسيبرساني به اين كشور بوده كه براي جلوگيري از سقوط اقتصادش متكي به كمكهاي خارجي است. شرايط بد آبوهوايي، كمبود مواد غذايي را در كره شمالي وخيمتر كرده و سبب شده كه اين كشور خواهان كمكهاي بينالمللي باشد. هم پكن و هم مسكو درخواستهاي پيونگيانگ را براي كمكهاي غذايي پاسخ گفتهاند.
كره شمالي همچنين نااميدانه نيازمند كمك اقتصادي است. كمبودهاي انرژي در كره شمالي به معني تلاش سخت اين كشور براي ادامه دادن به فعاليت كارخانهها و صنايع خود است و اغلب ماشينآلات و تجهيزات كشاورزي اين كشور كه به دوره شوروي سابق تعلق دارند، غيرقابل استفاده هستند. كره شمالي ممكن است به دنبال كمكها در زمينه انرژي باشد و خواهان تقويت روابط در زمينه حملونقل شود. اين كشور طرح جديد اقتصادي ١٠ سالهاي را در دستور كار قرار داده است تا زيرساختهاي خود را تقويت كند. اين كشور به دنبال سرمايهگذاريهاي خارجي به ويژه از سوي چين و روسيه است تا از پروژهها در مناطق ويژه اقتصادي حمايت كند.
حال بايد ديد نظر كره شمالي درباره يك خط لوله انتقال گاز كه از خاك اين كشور عبور كند و به كره جنوبي برود، چيست؟
ميتوان گفت: چندين سال است كه مباحثاتي درباره خط لوله تامين گاز طبيعي از شرق روسيه تا كره جنوبي با گذر از كره شمالي انجام شده است. در سال ٢٠٠٨ شركت انحصاري گاز "پروم" روسيه يادداشت تفاهمي را با شركت دولتي "گس كورپورپشن" كره جنوبي امضا كرد تا اين خط لوله را احداث كنند. هزينههاي ساخت و نگهداري اين خط لوله چشمگير خواهد بود. هزينههاي ساخت به تنهايي حدود ٦٦/١ ميليون دلار براي هر كيلومتر لوله تخمين زده شده است.
كارشناسان با توجه به اينكه دو كره هنوز از نظر تكنيكي در جنگ هستند، شانس راهاندازي اين پروژه را بسيار كم ارزيابي كردهاند.
آنها براي پايان دادن به جنگ كره در سال ١٩٥٣ تنها به امضاي يك آتشبس موقت و نه يك پيمان صلح بسنده كردند و درگيريهاي سال گذشته كه در آن ٥٠ تبعه كره جنوبي كشته شدند، نشان ميدهد كه اكنون زمان صحيحي براي پيشبرد اين پروژه نيست.
كارشناسان همچنين معتقدند كه بسيار بعيد است سئول با يك چنين پروژهاي كه ميتواند اين كشور را هرچه بيشتر وابسته پيونگيانگ قرار دهد تا به درخواستهايش پاسخ دهد، موافقت كند».
