بدون شكايت، نامتان را عوض كنيد
چيستان كودكانهاي وجود دارد كه ميپرسد، «آن چيست كه همه دارند؟» پاسخش اسم است، چيزي كه همه دارند، اما اين داشتن و مالكيت هميشه خيلي مطلوب نيست. بعضيها با هر دليل درست يا غلطي، اسمشان را دوست ندارند، بعضيها اسم محبوبي ندارند، در واقع بر اساس فرهنگ ما، اسمي دارند كه چندان محبوب نيست، با اين وجود تغيير اسم در ايران، كار آساني نيست.
به نوشته جام جم آنلاین، در حال حاضر تغيير نام كوچك تنها با ارائه دادخواست و با حكم قضايي، در صورت مغاير بودن با عرف و فرهنگ غالب و مقدسات مذهبي، زننده و مستهجن بودن اسم، نامتناسب بودن با جنس و در مجموع مواردي خاص و نادر امكانپذير است.
سعيد بهزاد، شهره فاطمه، سروان، سرتيپ، دكتر، شهردار، شوكت الملك، حاجيه سلطان، وانوشكا، ژاكاردو، شاهدوست، قلي، غلام، گرگ و زلف از جمله اسامي است كه در سايت سازمان ثبت احوال به صراحت به آنها اشاره و گفته شده ميتوان اين اسامي را تغيير داد، اما با اين وجود باز افراد صاحب اين اسامي نيازمند حكم قضايي براي تغيير اسمشان هستند.
از طرفي اسامي ايراني و اسلامي قابل تغيير نيست. اما حقيقتي وجود دارد كه نشان ميدهد افرادي هستند كه با داشتن اسامي معقول باز هم با اسمشان احساس راحتي نميكنند، اما امكان تغيير اسم براي آنها تقريبا غيرممكن است.
اما در حال حاضر سازمان ثبت احوال از لايحهاي خبر ميدهد كه مقرر شده در هيأت دولت تصويب شود تا هر فرد پس از 18 سالگي يكبار نامش را عوض كند.
محسن اسماعيلي، مديركل اسناد هويتي سازمان ثبت احوال كشور در اين خصوص به «جامجم» ميگويد: بسياري افراد در حال حاضر از نامشان راضي نيستند و نام روي اعتماد به نفس و بحثهاي رواني و روحي افراد تاثير دارد و مطالعه تطبيقي كه به اين منظور انجام شده نشان ميدهد در بسياري از كشورهاي جهان همچون تركيه افراد ميتوانند پس از 18 سالگي براي يكبار نام شان را عوض كنند.
او با اشاره به اينكه سالانه حدود 6 تا 7 هزار نفر دادخواست تغيير نام ميدهند، ادامه ميدهد: به نظر ميرسد تغيير نام امري در صلاحيت سازمان ثبت احوال است، بر اين اساس در لايحه جديد سعي ميكنيم تا با قضاييزدايي از اين عمل، كار تغيير نام براي شهروندان آسان شود.
مديركل اسناد هويتي سازمان ثبت احوال كشور به كساني كه دو اسمي هستند، اشاره و اظهار ميكند: معمولا كساني كه دو اسمه هستند، ترجيح ميدهند با يك اسم شناخته شوند و اميدواريم در اين لايحه براي اين دسته از افراد امكان انتخاب يكي از اسامي، ممكن و تسهيل شود.اسماعيلي اعلام جزئيات بيشتر اين لايحه را منوط به پايان كار كارشناسي در اين خصوص ميداند، اما احتمال ميدهد در اين لايحه امكان تغيير هر نامي براي افراد 18 سال به بالا امكانپذير شود.
تغيير نام، خوب يا بد؟
هر چند از نظر حقوقي برخي كارشناسان اين حوزه مخالف با سهولت در تغيير نام افراد هستند، اما از منظر روانشناسي و جامعهشناسي، كارشناساني هستند كه از چنين لايحهاي استقبال ميكنند.فرهاد يزدانپناه، وكيل دادگستري در اين خصوص معتقد است: تغيير نام كوچك افراد نبايد آزاد و وابسته به ميل و اراده آنان باشد؛ چرا كه ممكن است از اين موضوع سوءاستفادههايي شود و بهتر است اين كار با حكم قضايي و قضاوت دادگاه انجام گيرد.
اين اظهار نظر در حالي عنوان ميشود كه شهروندي تهراني به «جامجم» ميگويد: براي تغيير اسمم از «اصغر» به «علي» مجبور شدم وكيل گرفته و با پرداخت بيش از يك ميليون تومان به آن وكيل و طي چند ماه توانستم به نتيجه برسم؛ در حالي كه هر دوي اين اسامي جزو اسامي اسلامي محسوب ميشوند و من اسم علي را بيشتر ترجيح ميدادم.اما كارشناسان جامعهشناسي و روانشناسان معتقدند داشتن اسمي كه براي شخص مورد قبول باشد، در اعتماد به نفس فرد تاثيرگذار است؛ ضمن اينكه تغيير نام در سنين بالاي 18 سالگي ميتواند به عنوان يك حق طبيعي محسوب شود و نبايد با اما و اگرهايي همراه باشد.
مجلسيها چه ميگويند؟
از آنجا كه لوايح ارائه شده از سوي دولت بايد به تصويب نمايندگان مردم برسد تا به شكل قانوني لازم الاجرا شود، نظرات نمايندگان مجلس در راي آوردن چنين لايحهاي تاثيرگذار است.
موسيالرضا ثروتي، نماينده مردم بجنورد با اين لايحه موافق و معتقد است اينكه امكاني فراهم باشد تا بدون روند قضايي فعلي افراد بتوانند اسمشان را بعد از 18 سالگي عوض كنند، كار خوبي به نظر ميرسد.حسين نژادفلاح، نماينده مردم ساوجبلاغ نيز با بحث تغيير نام موافق است. به گفته او هر كسي ممكن است نامي داشته باشد كه از نظر فرهنگي، سليقه شخصي يا با افكار و انديشههاي فرد يكسان نباشد، بر همين اساس ميتوان براي اين فرد اين حق را قائل شد كه اسمش را بر اساس خواسته خودش تغيير دهد.
او ادامه ميدهد: اسم افراد بايد به گونهاي باشد كه آنها نسبت به اسمشان احساس تعلق و از اين اسم احساس خوبي داشته باشند.با اين وجود، نژادفلاح معتقد است اينكه افراد با هر اسمي كه دارند امكان تغيير آن اسم برايشان فراهم باشد بايد زيرساختهاي فرهنگي مناسب را داشته باشد.اين نماينده مجلس در خصوص اينكه امكان تغيير نامهاي ايراني و اسلامي نيز فراهم باشد، اظهار نظر نميكند، اما ميگويد: به هر حال امكان دادن حق انتخاب مطلق هم ممكن است فراهم نشود.
