نخستين روبات آلماني در کره ماه
پاييز سال 2016 ميلادي، روبات آلماني «رووناوت»، احتمالا به عنوان نخستين شهروند اين کشور، به کره ماه اعزام خواهد شد.
«يوهان ديتريش ورنر»، رئيس هيأت مديره مرکز هوانوردي و فضانوردي آلمان درباره پروژه سفر فضانوردان اين کشور به کره ماه موسوم به «لئو» گفت: اين روبات که در مؤسسه روبوتيک و مکاترونيک (مهندسي مکانيک و الکترونيک) در «اوبرفاففن هوفن» طراحي و ساخته ميشود، قادر به حرکت و هدايت خود است.
اين کارشناس ميگويد: زمان انجام سفر و مأموريت اين روبات به کره ماه هنوز به طور قطع تعيين نشده است، اما نبايد ديرتر از سال 2016 ميلادي باشد، زيرا آمريکاييها ميخواهند بار ديگر از سال 2020 ميلادي، فضانورد به کره ماه اعزام کنند.
ورنر با اشاره به اين که قرار بود مأموريت لئو در سال 2012 ميلادي انجام شود، افزود: هر چند اين پروژه مورد حمايت وزير اقتصاد آلمان است، اما دولت به خاطر صرفهجويي شديد و تخصيص بودجه به پروژههاي مهمتر، پول مورد نياز براي سال آينده اين پروژه را در اختيار قرار نداده است. در نتيجه، زمان انجام اين پروژه تأخير افتاده، اما مأموريت سفر به کره ماه با شکست روبهرو نشده است.
رئيس هيأت مديره مرکز هوانوردي و فضانوردي که مقر آن در شهر کلن آلمان است، پيرامون علت جالب شدن و از سرگيري سفر به کره ماه ميگويد: در حالي که پس از پروازهاي سفينه «آپولو» به کره ماه، دهههاي متمادي تمام سفرها بر کره مريخ و ديگر نقاط دوردست منظومه شمسي متمرکز بود، اما هماکنون بار ديگر کره ماه جالب شده و يک رقابت سخت در اين زمينه وجود دارد.
ورنر افزود: از آنجا که پيراموان کره ماه به عنوان همسايه زمين در فضا، هنوز به اندازه کافي تحقيق نشده است، هم اکنون در کنار آمريکا، کشورهايي چون چين و هند نيز سوندهاي فضايي بدون سرنشين به اين کره اعزام ميکنند.
ورنر در پاسخ به اين که دانشمندان آلماني در گذشته در همکاري با آمريکا و اروپا، سوندهاي فضايي به کيوان (زحل) و مشتري فرستادهاند، اما هماکنون قصد دارند مأموريت به کره ماه را به تنهايي انجام دهند، ميگويد: کره ماه براي ملتهاي صنعتي کهن و نوين به يک صحنه نمايش قدرت فني تبديل ميشود.
اين متخصص آلماني افزود: در کنار اهداف علمي پروژه لئو، ما ميخواهيم توانايي و قدرت علمي خود را نيز ثابت کنيم. هر کشوري که قادر به انجام چنين مأموريتهايي با توان و قدرت علمي خود باشد، غيرمستقيم به توانايي رقابت صنعت ملي خود کمک ميکند.
ورنر همچنين تأکيد ميکند: برنامههاي فضانوردي و هوانوردي ملي فرانسه و ايتاليا از آلمان به مراتب پيشي گرفته است. ما ميتوانستيم پروژه لئو را تحت نام و پرچم آژانس فضانوردي اروپا (اي.اس.آ.) انجام داده و همه اهداف علمي را نيز محقق کنيم، اما در اين صورت، آلمان شهرتي به عنوان کشور داراي صنايع پيشرفته به دست نميآورد.
اين پژوهشگر آلماني، سفر آتي فضانوردان به کره ماه را به عنوان اهداف بعدي قلمداد کرد و افزود: اين کره براي مأموريت روباتها و همچنين سفر فضانوردان جالب است. اروپا و آمريکا بايد اين پرسش را دقيقا پاسخ دهند که هدف بعدي پس از ايستگاه بينالمللي فضايي (آي.اس.اس.) چيست؟
ورنر ميگويد: در حالي که مدت زمان اتصال يک «شاتل» به ايستگاه بينالمللي فضايي حدود دو روز و مدت زمان سفر به کره ماه، سه تا چهار روز است، اما سفر به کره مريخ، دست كم شش ماه طول ميکشد و ما از اين کره بسيار دوريم، بدين خاطر، کره ماه هدف معقول بعدي براي يک مأموريت هوايي با سرنشين و يک پايگاه ايده آل براي تمام مأموريتهاي ديگر فضايي است.
اين کارشناس هوانوردي تأکيد کرد، در صورتي که آمريکا واقعا در سال 2020 ميلادي، يک ايستگاه ثابت در کره ماه احداث کند، اروپا نيز بايد در آن سهيم شود. به علاوه، اروپا بايد در آينده قادر باشد به تنهايي و بدون کمک خارجي، فضانورد به فضا اعزام کند و بدين ترتيب، يک دسترسي مطمئن ديگر به فضا را براي خود تضمين کند.
ورنر در پاسخ به اين که آيا قرار است فضاپيماي بدون سرنشين اروپا ATV (آ.تي.وي.) به يک فضاپيماي با سرنشين تبديل شود، ميگويد: اين فضاپيما يک موفقيت تاريخي است و اتصال آن به ايستگاه بينالمللي فضايي در بهار سال جاري، يک کار فني استادانه بود، اما پرسش اينجاست که چه طرح و برنامهاي پس از آن هست؟
اين کارشناس افزود: ساخت مکرر فضاپيماي بدون سرنشين، چالش بزرگ نيست، بدين خاطر، من گمان ميکنم که فضاپيماي با سرنشين، آينده دارد و ما بايد فضاپيماي «آ.تي.وي» را توسعه دهيم.
ورنر اظهار ميدارد: فضاپيماي بدون سرنشين اروپا تاکنون اين گونه ساخته شده بود که پس از هر پرواز به ايستگاه بينالمللي فضايي «آي.اس.اس» به عنوان يک زباله فضايي در جو زمين سوخته و نابود ميشد.
اين پژوهشگر اضافه کرد: ما بايد سالانه تا يک تن محموله از جمله لباس فضانوردان، توليدات و مواد آزمايشهاي علمي را از ايستگاه بينالمللي فضايي به زمين بياوريم. از آنجا که پس از 2010 ميلادي که شاتل آمريکايي از رده خارج ميشود، هيچ کس حتي روسيه نخواهد توانست اين مقدار محموله را از فضا به زمين بازگرداند، ما بايد به عنوان نخستين گام، فضاپيماي «آ.تي.وي» را به گونهاي گسترش دهيم که بتواند محمولهها را با يک چتر دوباره سالم به زمين بياورد.
اين کارشناس ميگويد: من مطمئنم که ما در اجلاس ماه نوامبر سازمان فضايي اروپا (اي.اس.آ.) به يک توافق درباره طرح گسترش فضاپيماي بدون سرنشين اروپا دست يابيم. اين طرح ميتواند در پنج سال محقق شده و با بودجه کنوني اين سازمان تأمين شود.
ورنر خاطرنشان كرد: ما بايد نخست بر بازگشت مطمئن فضاپيماي بدون سرنشين به زمين مسلط شويم و گام منطقي بعدي، حمل سرنشين و فضانورد با آن باشد. به علاوه، پروازهاي بدون سرنشين براي حمل محموله به ايستگاه بينالمللي فضايي نيز ميتواند به عنوان آزمايشي براي پروازهاي با سرنشين در آينده مورد استفاده قرار گيرد.
اين کارشناس ميگويد: از سوي ديگر، موشک «آريان- 5»، از مدتها پيش يک موشک حامل مناسب است که خواه ناخواه مأموريتهاي فضايي با سرنشين نيز هدف آن است، اما آمريکا بايد پس از پايان عصر شاتلها، تقريبا از صفر آغاز کند و اين امر هزينه بسيار بالايي به همراه خواهد داشت.
ورنر در پاسخ به اين که استفاده از موشک فضاپيماي روسي «سايوس» همچنان مناسبتر است ميگويد: من به عنوان يک مهندس معتقدم که اطمينان و اعتماد صرفا به يک سيستم حمل، هرگز معقول نيست و اين احتمال هست که براي نمونه در اثر يک حادثه، به طور غيرمنتظره، بدون موشک حامل باشيم. هدف ايجاد پايگاه ثابت در کره ماه، نيز در اختيار داشتن چندين سيستم موشکي حامل را به مراتب مهمتر ميکند.
اين کارشناس، اعزام فضاپيماي بدون سرنشين اروپا به کره ماه را نيز ممکن دانست و افزود، تنها محدوديت اين است که با اين فضاپيما، اعزام حداکثر سه فضانورد ممکن است، اما فضاپيماي آمريکايي «اوريون» که در طرح است، به مراتب بزرگتر است و ظرفيت براي شش فضانورد را دارد.
ورنر 54 ساله در عين حال ميگويد: از آنجا که اروپاييها نميتوانند به دلايل مالي، يک فضاپيماي با سرنشين مختص خود بسازند و همزمان در طرح ساخت يک جانشين براي فضاپيماي روسي سايوس سهيم باشند، بايد در اين باره در آرامش انديشيده و سپس تصميمگيري شود.
ترجمه: مرتضي جواديان
منبع: مجله آلماني اشپيگل، يازدهم اوت 2008
------------------------------
«ATV» موشک آريان 5 در 9 مارس سال جاري در نخستين مأموريت اروپا براي حمل تجهيزات به ايستگاه بينالمللي فضايي، فضاپيماي بدون سرنشين اروپا «آ.تي.وي» را به مدار برد.
