چرا فوتبال را تعطيل نمي‌كنيد؟!

قتل بي‌رحمانه روح‌الله داداشي اگرچه از نگاه عموم يك نزاع خونين يا اتفاقي دردناك قلمداد مي‌شود اما عده‌اي معتقدند ماجراي در خون غلطيدن اين ورزشكار و مشاركت رضا قرايي (يكي ديگر از قوي‌ترين مردان ايران) در قتل، اثرات مخرب خود را روي جامعه خواهد گذاشت. حدود سه ماه پيش رضا قرايي به جرم مشاركت در قتل متواري شد و حالا روح‌الله داداشي هم به قتل رسيده است. اين اتفاقات ماهيت اصلي برنامه تلويزيوني مردان آهنين را زير سوال برده و موج انتقادي تازه‌اي عليه اين برنامه شكل گرفته است. از سوي ديگر مديران سيما هم از پايين كشيده شدن كركره برنامه مردان آهنين خبر داده‌اند. طبيعي است كه در چنين اوضاع و احوالي عوامل برنامه مردان آهنين از سايه خارج شوند و به دفاع از هويت برنامه‌اي كه معمولا در تعطيلات نوروزي مخاطبانش را پاي گيرنده‌ها ميخكوب مي‌كند، بپردازند. 

تهيه كننده مردان آهنين: اين فقط يك حادثه بود 

«مثلا اگر يك نفر در كشتي قطع نخاع شود بايد اين رشته ورزشي را تعطيل كرد؟» اين آخرين دفاعيه محسن تقوي، تهيه كننده برنامه تلويزيوني مردان آهنين است كه اين روزها براي روي آنتن رفتن برنامه‌اش تقلا مي‌كند. او قتل روح الله داداشي و مشاركت رضا قرايي در قتل را يك اتفاق عادي مي‌داند كه گاهي اوقات در محيط ورزش رخ مي‌دهد: «در ماجراي قتل مرحوم داداشي كه قهرمان ما قرباني شده و ورزشكار ما مظلومانه جان باخته، درباره ماجراي قرايي‌ها هم مي‌توانم بگويم اين يك حادثه است كه براي هر كس ديگري هم ممكن بود رخ بدهد. وقتي سقف ورزشگاه متقي ساري ريخت و مردم در تلويزيون شاهد درگذشت شش هموطن خوب مان بودند آيا فوتبال را تعطيل كرديم؟ آيا اين اتفاق تقصير مسئولان فدراسيون فوتبال بود؟ تعطيل كردن يك برنامه براي اينكه يك نفر اشتباهي كرده، تصميم عجولانه‌اي است. آيا وقتي يك كشتي گير قطع نخاع مي‌شود بايد آن رشته را به كلي تعطيل كرد؟» صرفنظر از آثار مخرب اتفاقاتي كه براي تعدادي از قويترين مردان رخ داده، اين مسابقات در درون خودش هم تنش‌هاي زيادي داشته. تهيه كننده برنامه مردان آهنين كه در برابر هجمه انتقادها عليه اين برنامه معمولا از مثال نقض استفاده مي‌كند، براي سلب اتهام به اتفاقات خشونت باري كه هر چند سال يك بار در محيط ورزش رخ مي‌دهد اشاره مي‌كند: «چند روز پيش در اخبار ورزشي ديدم دو دونده فرانسوي در ميدان مسابقه با هم گلاويز شده‌اند. اين تصوير قطعا زشت‌تر از اتفاقاتي است كه مي‌گويند در پشت صحنه برنامه ما رخ داده. تصور من اين است كه درباره ما يك هجمه رسانه‌اي ايجاد شده و اين اتفاق خوشايندي نيست. آيا اگر دو تا بازيكن ما خطا كردند بايد يك رشته ورزشي را تعطيل كنيم؟ واقعا اين كار منطقي است؟ چاقو را هم مي‌شود براي كندن پوست خيار استفاده كرد و هم سلاخي آدم ها. اگر يكي چاقو برداشت و آدم كشت بايد استفاده از چاقو را در كل جامعه ممنوع كنيم؟ تازه در اتفاق مربوط به روح الله داداشي، ما كه يكي از بهترين و با اخلاق‌ترين قهرمانان مان را از دست داديم بايد طلبكار باشيم.» 

از نگاه منتقدان برنامه تلويزيوني مردان آهنين، پخش اين برنامه يك رشته ورزشي بي‌اصالت را بين جوانان ترويج مي‌كند و استفاده از زور بازو و متوسل شدن به داروهاي نيروزا براي بيرون كردن رقيب از صحنه را اشاعه مي‌دهد. استفاده از مواد نيروزاي خطرناك در مسابقات قويترين مردان آزاد است و منتقدان مي‌گويند اين برنامه به ورزشكار آموزش مي‌دهد كه آسان‌ترين مسير را براي كسب موفقيت طي كند. تهيه كننده برنامه مردان آهنين اما معتقد است شركت كنندگان براي قهرمان شدن از تكنيك‌هايي بهره مي‌برند كه در توان ورزشكاران حرفه‌اي رشته‌هاي ديگر نيست: «قول مي‌دهم حتي اگر حسين رضازاده در برنامه ما شركت مي‌كرد نمي‌توانست خيلي از آيتم‌ها را انجام بدهد، چون خيلي از آيتم‌هاي مان فقط زوربدني نيست. انعطاف، سرعت وهوش بالا هم مي‌خواهد.» 

فرامرز خودنگاه: تخته را روي ورزشكار نيندازيد 

فرامرز خودنگاه به عنوان كسي كه 10 سال در مقام كارشناس فني در برنامه تلويزيوني قويترين مردان ايران حضور داشته هم تلاش زيادي به خرج مي‌دهد تا فضاي اطراف اين تيم را تلطيف كند. خودنگاه معتقد است اغلب شركت كنندگان در مسابقه قويترين مردان ايران از روحيه جوانمردي و ورزشكاري برخوردارند: «اتفاقي كه براي روح‌الله داداشي رخ داد هر ورزشكاري را تهديد مي‌كند. ممكن است اين ورزشكار فوتباليست، وزنه بردار يا رزمي كار باشد. قتل روح الله داداشي در بيرون از محيط ورزش رقم خورده و همين نشان مي‌دهد اين يك مسئله شخصي بوده است. طبيعي است كه هر برنامه‌اي يكسري نقاط ضعف دارد اما بي‌انصافي است اگر بگوييم برنامه قويترين مردان ايران باعث ترويج خشونت بين جوانان شده. همين امروز اتفاقات ناراحت كننده‌اي در فوتبال‌ است يا كشتي رخ مي‌دهد اما نمي‌شود ورزشكار يا يك برنامه تلويزيوني را مقصر جلوه داد. من جامعه شناس نيستم كه بخواهم در مورد اثرات مثبت يا منفي برنامه قويترين مردان ايران صحبت كنم اما به عنوان كارشناس فني اين مسابقات مي‌توانم در مورد اثرات ورزشي برنامه صحبت كنم. تا آنجا كه من مي‌دانم از وقتي برنامه قويترين مردان ايران از تلويزيون پخش شده بسياري از جوان‌ها به ورزش پرورش اندام علاقه‌مند شده‌اند و اين برنامه به ترويج ورزش در جامعه كمك كرده است. روح الله داداشي مثل اغلب شركت كنندگان در مسابقه قويترين مردان ايران روحيه جوانمردي داشت و به همين دليل قبل از مرگ از ماشين پياده شده و قاتل را نصيحت كرده بود.» عده‌اي تصور مي‌كنند با پايين كشيده شدن كركره برنامه تلويزيوني قويترين مردان ايران، غبار خشونت از جامعه پاك خواهد شد. پس از متواري شدن رضا قرايي و به قتل رسيدن روح‌الله داداشي، مديران صدا و سيما اعلام كرده‌اند اين برنامه بعد از 10 سال از فهرست برنامه‌هاي نوروزي سيما خارج مي‌شود اما فرامرز خودنگاه معتقد است اين راهكار براي مهار افزايش موج رفتارهاي خشونت بار در جامعه كفايت نمي‌كند: «همين حالا بسياري از فوتباليست‌ها با مسائل ريزودرشتي دست و پنجه نرم مي‌كنند و هرازگاهي خبر آن به نشريات ورزشي درز پيدا مي‌كند. در چنين شرايطي آيا بايد از پخش مسابقات فوتبال صرفنظر كنيم؟ خيلي از ورزشكاران در خيلي از رشته‌هاي ورزشي دچار حادثه مي‌شوند اما ورزش ادامه دارد چون زندگي بايد ادامه داشته باشد. با انداختن تخته روي ورزشكار مسئله حل نخواهد شد. البته تا امروز چيزي به من ابلاغ نشده كه برنامه قويترين مردان ايران امسال پخش مي‌شود يا نه اما به نظرم پخش شدن يا نشدن اين برنامه تاثير چنداني در مهار خشونت رايج نخواهد داشت. مردم عادي مي‌دانند ورزشكار محبوب شان هم مثل هر فرد ديگري دچار حادثه يا لغزش مي‌شود.» 

موج انتقادها عليه برنامه قويترين مردان ايران زماني فراگير شد كه خبرهاي نگران كننده‌اي از محل برگزاري اين مسابقات به محافل رسانه‌اي كشيده شد. نزاع شركت‌كنندگان در مسابقه قويترين مردان ايران كه گاهي به زد و خورد و درگيري فيزيكي كشيده مي‌شود، خبري بود كه البته به تاييد برگزار كنندگان مسابقات نرسيد اما فرامرز خودنگاه به عنوان شاهد عيني، تلويحا اعتراف مي‌كند كه تعدادي از شركت كنندگان در برنامه قويترين مردان ايران در خارج از محل مسابقه زور بازوي شان را به رخ يكديگر كشيده اند: «من به جرات مي‌گويم طي 10 سالي كه به عنوان كارشناس فني در مسابقات قويترين مردان ايران حضور داشتم هرگز شاهد زد و خورد شركت كنندگان با يكديگر نبوده ام. شما در زمين فوتبال هم مي‌بينيد گاهي فوتباليست‌ها با هم جر و بحث مي‌كنند اما به‌واسطه روحيه ورزشكاري شان روي يكديگر را مي‌بوسند و به مسابقه ادامه مي‌دهند. در مسابقات قويترين مردان ايران همين روند حاكم است و بچه‌ها با يك روبوسي ساده مسئله شان را حل مي‌كنند. ممكن است خارج از محيط مسابقات بعضا درگيري‌هايي بين شركت كنندگان بوده اما اين مسائل شخصي است و هيچ ارتباطي به مسابقه قويترين مردان ايران ندارد.» 

حتي اگر برنامه مردان آهنين باز هم در فاصله تعطيلات نوروزي روي آنتن برود مطمئنا مثل سابق مخاطب تلويزيوني نخواهد داشت. هرچند قهرمانان مسابقات قويترين مردان ايران بعد از بستن كمربند قهرماني محبوبيت نصفه و نيمه‌اي نزد مردم پيدا كردند اما اغلب آنها فرجام تاريكي داشتند و همين ناخودآگاه از ميزان مخاطبان اين برنامه تلويزيوني مي‌كاهد.