بهاي توسعه تخريب منابع طبيعي نيست

مدیریت منابع طبیعی تجدید شونده كشور، با مردم و برای مردم یك شعار نیست، بلكه واقعیتی است انكارناپذیر، پس اگر بخواهیم وضعیت آینده زندگی در كشور را پیش‌بيني كنیم چیزی جز نتیجه تعامل امروز ما با منابع طبیعی نخواهد بود.

تخمین‌زده می‌شود 10 برابر جمعیت فعلی كره زمین، انسان‌ها در روی زمین زندگی كرده و از دنیا رفته‌اند و درصد خیلی كمی از آنها از دانش و تكنولوژی امروز بر خوردار بوده‌اند، اما در عوض برای تامین نیازهای اولیه زیستی از قبیل آب، هوا، اكسیژن و مواد غذایی بدون هورمون چندان مشكلی نداشتند.

از آن روزی كه انسان‌ها دریافتند حق برخورداری آنها خیلی بیشتر از آنی است كه دارند به فكر توسعه افتادند؛ البته اگر منظور از توسعه بهبود وضعیت زندگی و رفع كاستی‌های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و دستیابی به عدالت اجتماعی است خیلی هم خوب است و هیچ‌كس با آن مخالف نیست، دست‌اندركاران منابع طبیعی هم همراه و طالب آن توسعه هستند و منابع طبیعی را مهم‌ترین پشتیبان توسعه می‌دانند به شرطی كه حفظ، احیاء، توسعه و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی از مولفه‌های اصلی توسعه باشد.

135 میلیون هكتار از عرصه 165 میلیون هكتاری كشور ما منابع طبیعی است. ضمانت استقرار و امنیت استمرار زندگی، اولین نقش اساسی و بی‌نظیر منابع طبیعی است. انسان‌ها از طبیعت چیزهایی را می‌گیرند كه تاكنون برای آنها جایگزینی پیدا نشده است و بدون آنها هم ادامه زندگی موجودات زنده امكان ندارد.

منابع طبیعی تمام نیازهای انسان‌ها را تامین می‌كند، پس انسان‌ها هم باید تمام توانمندی‌های خود را برای پایداری این منابع به كار گیرند. اما هميشه وضع به اين خوبي پيش نمي‌رود. حرف ما اين است اگر برای توسعه پایدار الگوهایی وجود دارد باید تمام الگو را پیاده كنيم.

بهتر بگويم چینی‌ها با جمعیت 3‌/‌1 میلیارد نفر یعنی حدود 18 برابر جمعیت ایران در عرصه 8‌/‌5 برابر عرصه ایران یعنی در 6‌/‌9 میلیون كیلومترمربع زندگی می كنند. چین با رشد اقتصادی نزدیك به 10 درصد، سیاست محدود كردن صادرات مواد خام معدنی را پیش گرفته و اعتراض كشورهای اروپایی، آمریكایی و سازمان تجارت جهانی را بالا برده است.

با جمیع شرایط چین بیش از سایر كشورها مسیر توسعه را پیش گرفته و به عنوان یك كشور ابرقدرت بالقوه معرفی می‌شود.

همین كشور برای پایداری توسعه، توسعه محیط‌زیست را در اولویت قرار داده تا جایی كه معتقد است، آسمان آبی با ابرهای سفید و گیاهان سرسبز و انبوه و جوی‌های آب زلال سبب جذب سرمایه‌ها و استعدادهای برتر می شود و به همین خاطر تب جنگل‌كاری در چین بالا گرفته و برای جامه عمل پوشاندن به این افكار مقرر كرده‌اند باید نرخ پوشش جنگلی شهرهای جنوب كشور از 35 درصد و در شهرهای شمالی از 25 درصد بالاتر باشد.

به عنوان مثال چين طی 20 سال گذشته پوشش جنگلی خود را از 23 درصد به 36 درصد افزایش داده و لقب شهر جنگلی كشور چين را دریافت كرده است. پس اگر امروز انواع و اقسام كالاهای چینی در زندگی ما وارد شده است، شاید به كار گرفتن این ایده و فكر محیط‌زیستی آنها نيز خالی از لطف نباشد.

نفس كشیدن ساده‌ترین و در عین‌حال مهم‌ترین فعالیت بيولوژیكی برای وجود داشتن است. فقیر و غنی، عالم و جاهل، شمالی و جنوبی، زن و مرد، پیر و جوان، همه و همه نیازهای اولیه و حیاتی خود را از منابع طبیعی می‌گیرند، پس نگذاریم روزی برسد كه برای تنفس مجبور به حمل كپسول‌های سنگین اكسیژن با خود باشیم. توسعه زیباست و زیباتر خواهد بود اگر به بهای تخریب منابع طبیعی نباشد.

يوسف حسينعلي‌زاده / كارشناس منابع طبيعي