وارونه‌سازی واقعیات در جوابیه شرکت ملی صنایع مس

پس از انتشار خبری با نام «تیر ماه فصل گندم نمایان جو فروش و دست هایی که رو می شود!» در «تابناک»، روابط عمومي شرکت ملي صنايع مس ايران، در جوابیه ای به ارایه برخی توضیحات پرداخت.

به گزارش «تابناک»، در این حال، جمعی از کارکنان صنعت مس، این جوابیه را مایه شگفتی دانسته و در پاسخ به این جوابیه مطلبی را برای «تابناک» فرستادند که متن کامل آن به شرح زیر است:

جوابیه شرکت ملی صنایع مس ایران به این خبر سایت «تابناک»، مایه تعجب و شگفتی کارکنان این شرکت شد.

بنابراین، ما جمعی از کارکنان صنعت مس را بر آن داشت تا در دفاع از حقایق، واقعیاتی را به اطلاع برسانیم:

1ـ با توجه به برنامه‌ریزی‌های انجام شده در سال های 1387 و 1388 و برگزاری نشست های متعدد کارشناسی، که حتی با احتساب ذخیره خاک معادن مس اکتشاف شده جدید بوده، نتیجه گیری شد که شرکت ملی صنایع مس ایران، می‌تواند توسعه صنعت مس به میزان تولید سالیانه 440 هزار تن مس کاتد را به مورد اجرا گذارد و برای همین، بنا بر برنامه ریزی انجام شده، باید تا پایان سال 1391تولید مس کاتد در این شرکت از دویست هزار تن به 440 هزار تن برسد. هم اکنون که نزدیک چهار ماه از سال 1390 را پشت سر گذاشتیم، پروژه‌های توسعه‌ای مربوط به آن با تأخیرات گسترده‌ای روبه روست.

حال مدیریت شرکت مس پروژه‌های توسعه‌ای تولید 440 هزار تن مس کاتد در سال1391 را با ارایه برنامه توسعه‌ای تولید هفتصد هزار تن مس کاتد در سال 1394کاملا به بوته فراموشی سپرده و بدین طریق، تأخیرات برنامه توسعه‌ای تولید سالیانه 440 هزار تن مس کاتد را با زیرکی پنهان کاری کامل نموده است، به گونه ای که حتی در گزارش منتشره در نشریه گسترش صنعت نوزدهم تیر ماه سالجاری ـ که به مجمع عمومی سالیانه شرکت نیز در هفته گذشته ارایه شد ـ هیچ گونه اشاره‌ای به برنامه توسعه تولید 440 هزار تن در سال 1391 نشده است.

با احتساب معادن جدید اکتشاف شده، تأمین خاک از معادن مس برای دستیابی به تولید 440 هزار تن مس کاتد به سختی حاصل می‌شود، حال مدیریت شرکت با خاک کدام معادن مس می‌خواهد به تولید سالیانه هفتصد هزار تن مس کاتد دستیابی پیدا کند؟ آیا در اوهام و خیال می‌توان برنامه ریزی توسعه‌ای کرد؟ اگر بنای مدیریت بر برداشتن سنگ بزرگ است، چرا برنامه توسعه‌ای را بر مبنای تولید یک میلیون تن مس کاتد در سال یا بیشتر نگذاریم؟

آیا دولت خدمتگزار و سهامداران شریف، نباید بدانند چه بلایی بر سر پروژه‌های توسعه‌ای تولید 440 هزار تن مس کاتد آمده و آیا این پروژه ها، بعضی به مانند مولیبدن سونگون و لیچینگ میدوک و توسعه‌های تغلیظ سرچشمه و سونگون در سال 1390و بقیه پروژه‌ها به مانند توسعه‌های ذوب سرچشمه و ذوب سونگون و ذوب خاتون آباد در سال 1391 به بهره برداری خواهند رسید؟

2- مایه شگفتی است که در جوابیه شرکت مس عکس‌ها و تصاویری از ریزش معدن مس سرچشمه ارایه شد و آن را به سال 1388 منتسب نمودند و اعلام نمودند علت ریزش معدن به علت برداشت دستوری خاک معدن با عیار 0.91 درصد بوده است.

در صورتی که واقعیت این است که این تصاویر مربوط به ریزش معدن در سال‌های 1368 و 1369 می‌باشد که پس از آن حادثه در معدن سرچشمه، سریعا قراردادهای لازمه جهت برطرف نمودن مشکل جهت ایجاد پایداری در معدن بمانند قرارداد زهکشی و... با پیمانکاران مربوطه منعقد و به اجرا درآمد و در سال‌های 1387 و 1388 چنین ریزشی در معدن نداشتیم.

ثانیا برداشت خاک معدن سرچشمه در سال 1388 به هیچ وجه دستوری نبوده، بلکه بر اساس قراردادی که در سال 1385 با مهندس مشاور SRK منعقد شده بود، پس از بررسی‌ها و مطالعات انجام شده، سرانجام این مهندس مشاور با انجام بیست هزار متر حفاری جدید در معدن مس سرچشمه در آبان ماه 1387 در طرح تجدید نظر اولیه خود پیشنهاد برداشت خاک معدن سرچشمه با عیار 1.03 درصد را برای سال 1388 داد. پس از جلسات متعدد با حضور کارشناسان ارشد معدن و بحث و بررسی‌های کارشناسی، تیم معدن جانب احتیاط را در نظر گرفت و به همین منظور فقط برای سال 1388 و برای عبور از بحران اقتصادی جهانی با صدور مصوبه‌ای تولید معدن را به دو بخش پر عیار و کم عیار جداسازی نمود.

که بخش پر عیار با متوسط 0.9 درصد طبق طرح به کارخانه تغلیظ و بخش کم عیار (با عیار0.25 درصد تا 0.35درصد) به پداگهای هیپ 3 لیچینگ جهت استحصال مس محتوای آن به روش کم هزینه تر منتقل گردید.

و لذا روشن است که اقدامات فوق الذکر، کاملا کارشناسانه و به نحو خردمندانه‌ای انجام پذیرفت و معدن برای سنوات آتی و آیندگان به نحو شایسته‌ای حفظ و صیانت گردید. در معدن سونگون نیز در سال‌های 1387 و 1388 هیچگونه مشکلی از قبیل ایجاد شکاف در پله‌ها به وجود نیامده است.

3- در جوابیه شرکت مس آمده است که قراردادهای ذوب و اسید با مضای پیمانکار رسیده و ابلاغ شده است. لیکن مشکل موجود این است که تا زمانی که همکار خارجی (شرکت اتوتک صاحب دانش فنی کوره‌های ذوب فلش در جهان) با پیمانکاران ایرانی به توافق نهایی و امضای قرارداد مشترک نرسند عملا این پروژه‌ها به صورت توقف کامل می‌باشند.
پروژه‌های توسعه ذوب سونگون و توسعه ذوب خاتون آباد چنین وضعیتی را دارند.

البته زمزمه‌هایی نیز به گوش می‌رسد که عواملی اصرار دارند که به جای شرکت اتوتک صاحب دانش فنی کوره‌های ذوب فلش در جهان آن را کنار گذاشته و واسطه‌های خارجی بمانند «ورلی پارسون» را در بعضی پروژه‌های ذوب جایگزین آن نمایند که زهی مایه تأسف است.

4- اعلامیکشبه بهره‌برداری از معادن جدید (که قبل از مدیریت فعلی اکتشافات آنها به پایان رسیده وحتی پروانه اکتشافات 4 معدن نیز اخذ شده بود) و تبلیغ وسیع رسانه‌ای نمودن آن موجبات بی اعتمادی مردم را فراهم می‌نماید. زیرا حدود 2 سال وقت برای عملیات باطله برداری و آماده سازی معادن جدید برای شروع استخراج نیاز می‌باشد که البته قطعا باطله برداری به وسیله ماشین آلات معدن کاری توسط نیروی انسانی انجام می شود و در نتیجه در این مقطع اشتغال به وجود می‌آورد که این موضوع ارتباطی با بهره برداری از معدن ندارد و تا آن موقع با وجود اعلام بهره برداری از معادن جدید هیچ تولیدی نخواهیم داشت. روال منطقی همانگونه که دررابطه بامعادن مس سرچشمه ـ میدوک وسونگون انجام پذیرفت. در رابطه با معادن جدید نیز می‌بایست پس از پایان عملیات اکتشافی سریعا با انجام 2 قرارداد یکی قرارداد باطله برداری و آماده سازی معدن برای شروع استخراج خاک مس و دیگری قرار داد احداث کارخانه تغلیظ همزمان به امضا رسیده و اجرایی شوند تا همزمان با پایان باطله برداری، کارخانه تغلیظ نیز آماده شده و اعلام بهره برداری واقعی معدن درآن زمان رسانه‌ای شود

5- در رابطه با پروژه‌های توسعه تغلیظ سرچشمه و سونگون به علت انتخاب مشاورین نامناسب و ضعیف برای این پروژه ها در سال 1386 -1385 مشاهده شد که این پروژه‌ها عملا در ابتدای سال 1387 در حال توقف کامل هستند، لذا سریعا با تغییر مشاور و آماده سازی اسناد مناقصه با کمک کارشناسان ارزشمند تغلیظ پیمانکاران تعیین و تا پایان 88پیشرفت خوبی داشتند. پروژه‌های مولیبدن سونگون ولیچینگ میدوک از سال 87 آغاز گردیدند و تا پایان 88پیمانکاران به پیشرفت های خوبی دست یافتند.

6- در بخش کاهش هزینه‌ها با توجه به حاتم بخشی‌های زیادی که از درآمد شرکت مس در سال 89 بوقوع پیوسته نشان میدهد هزینه‌های شرکت نسبت به سال 88 رشد قابل توجهی پیدا کرده است. طبق گزارش اعلام شده در مجمع علیرغم کاهش 5% نیروی انسانی شرکت شاهد افزایش 25% هزینه‌های پرسنلی بوده ایم، ضمنا قیمت تمام شده در سال 89 نیز نسبت به سال 88 افزایش زیادی پیدا کرده است.

6- در بخش فروش و صادرات در جوابیه شرکت مس نیز صعود چشمگیر صادرات انواع محصولات مس در سال 88 (نسبت به سال‌های گذشته و حتی نسبت به سال 89) در تمام محصولات اعم از مس کاتد ـ کنسانتره مولیبدن ـ ته پاتیل مس ـ کنسانتره مس ـ مفتول مسی ـ کنسانتره طلا و نقره مورد تائید قرار گرفته است که این فعالیت درخشان مایه مباهات و افتخار مدیران وپرسنل دلسوز و فداکار صنعت مس می‌باشد. کاهش100درصدی صادرات مفتول مسی -78 درصدی مولیبدن -46درصدی کنسانتره طلا و نقره و همچنین کاهش 11هزار تنی مس محتوای کنسانتره مس در سال 1389 نسبت به سال 1388از جمله نکات قابل تأمل می باشند. رکورد صادرات محصولات مسی به میزان بیش از 450 هزار تن در سال 88 (در تاریخ 30 ساله صنعت مس) موجب شد که در سال بحران اقتصاد جهانی شرکت ملی صنایع مس ایران با صادرات بیش از 1234 میلیون دلار به عنوان برترین صادر کننده محصولات غیر نفتی (نفت، گاز و پتروشیمی) انتخاب گردد.

به نظر نمی رسد این رکورد به زودی توسط شرکت دیگری جابجا شود. در سال 89 با توجه به اوج گیری قیمت جهانی مس متأسفانه به علت پاره‌ای تصمیمات غلط مدیریتی صادرات محصولات مسی به حدود 338 هزار تن رسید که به میزان 120 هزار تن نسبت به سال 88 کاهش پیدا کرد و این120 هزار تن بجای صادرات، در داخل کشور به تعدادی سرمایه دار عرضه شد و توسط این رانت خواران به خارج صادر و میلیون‌ها دلار سود حاصله (به جای اینکه نصیب سهامداران محترم شود) به جیب این رانت خواران سرازیر شد.

به نظر نمی‌رسد، به دلیل عملکرد ضعیف شرکت مس در بخش صادرات در سال 89 حتی اجازه شرکت در فرایند انتخاب صادر کننده نمونه سال 1389 به شرکت مس داده شود.

مقایسه عملکرد شرکت در بخش‌های مختلف فروش نشان دهنده، کاهش بهره‌وری در این بخش در سال 1389 در مقایسه با سال 1388 می‌باشد که به چند نکته اشاره می‌گردد:

1- کاهش قیمت فروش محصولات مسی در حدود 200 دلار بر تن در سال 1389 که در مقایسه با سال 1388 به طور مستقیم حدود 300میلیارد ریال به منافع شرکت زیان وارد گردیده که البته با احتساب زیان های غیر مستقیم ناشی از اختلاف‌های قیمت داخلی و خارجی، میلیاردها ریال دیگر به شرکت مس، زیان وارد گردیده است. از جمله تبعات این اقدامات نسنجیده و تسلیم شدن در برابر تعداد انگشت شمار رانتخواران داخلی این است که تناژ صادرات مس کاتد با روندی منفی از حدود93 هزار تن در سال 1388 به کمتر از 80 هزار تن در سال 1389 کاهش یافته و پیش بینی میگردد این روند در سال 1390 نیز تشدید گردیده و به حدود کمتر از 60 هزار تن کاهش یابد. در صورت کاهش حدود 33 هزار تنی صادرات محصولات مسی، شرکت حدود 1000 میلیارد ریال زیان از این محل خواهد دید. صادرات مس کاتد توسط تعدادی ازواسطه‌های داخلی به ترکیه وبی بهره ماندن سهامداران محترم شرکت ملی صنایع مس ایران از سود سرشار حاصله از آن از جمله عدم استفاده از معافیت مالیاتی 5/22درصدی از جمله زیانهایی است که به دلیل سوءتدبیربه سهامداران وارد شده است.

2- خرید قراضه مسی از بازار در سال 1389 خصوصا نیمه دوم سال با قیمت‌های بسیار بالاتر از قیمت خرید در سال 1388 بوده که ضعف عملکرد را نشان می‌دهد.

جدول فوق با فرض اینکه قیمت جهانی مس 8000دلار باشد و حجم خرید سالیانه قراضه نیز در حدود 35 هزار تن در نظر گرفته شود، نشان میدهد که در شرایط فعلی بدلیل سوء مدیریت که البته بخشی از آن ناشی از سیاست‌های غلط رئیس هیأت مدیره شرکت می‌باشد که خود ریس ایمیدرو است، افزایش قیمت خریدی در حدود بیش از 165 میلیارد ریال در سال به شرکت مس تحمیل می‌نماید. اضافه می شود در سال  1388 بالغ بر 600 میلیارد ریال سود از این محل حاصل گردیده است.

3ـ فروش اسید سولفوریک با قیمت‌های پایین تر از قیمت‌های جهانی و حتی قیمت‌های داخل کشور. در حال حاضر هر تن اسید سولفوریک توسط شرکت مس در حدود 800 هزار ریال به فروش می رسد و عموما بخشی از آن توسط دلالان با قیمت‌های بسیار بالاتر حتی تا حدود 1700 هزار ریال در بازار داخلی بفروش رسانده می‌شود.

مقایسه قیمت‌های فروش این محصول در سال 1388 و 1389 در بازار داخلی و جهانی، زوایای پنهان موضوع را آشکار خواهد کرد.

4ـ عدم مطابقت با قیمت‌های جهانی خرید کنسانتره مس از شرکت‌های داخلی که باعث وارد آمدن زیان‌های ده‌ها میلیارد ریالی به شرکت گردیده است. مقایسه قیمت‌های جهانی و داخلی در سال‌های 1388 و 1389 بسیاری از واقعیتها را آشکار می‌نماید.

5ـ در حالیکه امکان صادرات با قیمت بالاتر و همچنین فروش داخلی کنسانتره حاوی سلنیم فلزات گرانبها براحتی وجود دارد متاسفانه قرار دادی با یک شرکت داخلی به منظور جداسازی سلنیوم منعقد گردیده که بر خلاف مصالح شرکت ملی صنایع مس ایران بوده و زیانهای قابل توجهی را متوجه شرکت می‌نماید!

6ـ کاهش نرخ سود بانکی فروش اعتباری سه ماهه از سه در صد در سال 1388 به دو در صد در سال 1389 باعث وارد نمودن خسارت حدود یکصد و چهل میلیارد ریالی به شرکت گردیده است. در حالی که شرکت ملی صنایع مس ایران اقدام به دریافت تسهیلات از شبکه بانکی کشور با سود حداقل 17 در صد مینماید، خود در کاهش سود تسهیلات اعتباری سه ماهه به خریدارتن می‌دهد حتی نرخ مذکور را از حداقل ممکن در شبکه بانکی کشور که 12 درصد است، در سال 1389 به 8 درصد کاهش داده است.

جمعی از کارکنان صنعت مس