تسبيح دكتر رضايي در دستان «آقا محسن»

نه تنها باقری که هیچ کدام از شهدا نمی خواستند معروف شوند تا تلاش و خدمتشان خالصانه برای رضای خداوند باشد؛ بنابراین، تلاش داشتند تا در گمنامی بمانند؛ اما امروز وظیفه ما چیزی دیگری‌ است. پرداختن به شهدا یک وظیفه ملی شده است، حال در قالب فیلم باشد یا عکس یا هر نوع کار هنري دیگری و یا حتی در عرصه های دیگر. البته برای تأثیرپذیری نیاز به خلاقیت و نوآوری دارد که آن هم در جوانان این مرزو بوم یافت می شود.

وقتی مي خواستم وارد پادگاني كه سر در آن متفاوت از نماهاي امروزي تصاوير شهيدان همت، كريمي و متوسليان خودنمايي مي كرد، به همراه فرمانده دفاع مقدس در جمع مستند سازان «شهید حسن باقری» حاضر شوم، آن هم در محلی که رنگ و بوی پادگان‌های آن زمان را می داد، تکاپوي آنها را چون رزمندگانی دیدم که از خود گذشتند تا اسلام و انقلاب بماند و اینها نیز با همان هدف می‌کوشند تا با هنر خود برای نسل امروز و شاید فردا پایمردی و ایثار آنها را به تصویر بکشند.

همگی جوان بودند، اما سرشار از جنب و جوش. البته از رزمندگان دفاع مقدس که امروز دیگر موهایشان سپید شده و در چهرشان دیگری نشانی از جوانی نمانده، به عنوان راهنما و مشاور بهره می‌گرفتند. برخی مسئولان صدا و سیما و نیز سپاه پاسداران چون سپاه محمد رسول الله تهران بزرگ، حامی آنها بودند.

آنها می گفتند، آغاز کار به سه سال گذشته برمی‌گردد و تا امروز تحقیقات انجام شده و مستندات شهید باقری جمع آوری شده که سپاه و صدا و سیما همکاری بسیار خوبی را داشته اند و امروز شروع بازسازی صحنه‌های جنگ است.

کارگردان این مستند آن را متفاوت از مستندهای دیگر می دانست و دراین باره می گفت: در اين مجموعه سعی در بازسازی صحنه‌های عملیات داریم. این گونه کار تاکنون درباره دفاع مقدس تنها یک بار، آن هم درباره سوسنگرد انجام گرفته که تأثیر بسزایی در مخاطبان داشته است.

وی می گفت: بخش اصلی و مهم کار یعنی بازسازی مناطق عملیاتی در دهکده مقاومت انجام خواهد گرفت و امروز شروع آن است. با تمام زحماتی که دوستان در جمع آوری مستندات کشیده اند، اما این بخش مهمترین بخش مستند است که باید دقیق و به صورت حرفه اي انجام گيرد تا زحمات گذشته از بین نرود.

وی با بیان اینکه سناریویی برای مستند شهید باقری تهیه و 35 جلسه مصاحبه در این باره انجام شده است، ‌گفت: باید گام به گام پیش برویم تا بتوانیم حق مطلب را بجا آوریم. می خواهیم حالا که پس از گذشت بیش از 25 سال از شهادت باقری بدان مي پردازيم، کامل و حرفه اي باشد تا نه تنها تأثیرگذار، بلکه امکان رقابت نیز داشته باشد و رغبت مردم را به تماشاي آن افزون کند.

در این مستند، 120 نفر ایفای نقش خواهند کرد و جالب است که برخی نقش ها از فرماندهان عالی جنگ هستند که امروز نیز در رده‌های گوناگون نظام حضور دارند. کارگردان به مزاح می گفت: شهدا که در این دنیا دستشان به ما نمی‌رسد، ولی امیدوارم مورد شماتت حاضران (فرماندهان) قرار نگیریم.

کارگردان از نبود تجهیزات رزمی دفاع مقدس و ماشین آلات آن زمان گلایه داشت و می گفت: برخی ابزار وجود ندارد، آنهایی هم که وجود دارد، جمع آوری و به کارگیری شان بسیار مشکل است. در حالی که در برخی کشورها، هنوز تجهیزات جنگ جهانی دوم نگهداری می‌شود و در اختیار فیلم سازان قرار می گیرد.

وی می‌گفت: فرسایشی شدن کار، آفت اصلی است، باید تلاش شود بدان مبتلا نشویم. ساخت فیلم جنگی در شرایط طبیعی سخت است و در این شرایط، به مراتب سخت تر شده؛ بنابراین، رغبت کمتری بدان پیدا می‌شود.

رضایی نیز به آنها خدا قوتي گفت و ادامه داد: این نوع پرداختن به دفاع مقدس و شهدا، جدید و می تواند جذاب باشد، به ویژه که برای نخستین بار به لایه‌هایی از دفاع مقدس نیز پرداخته می شود. به تصویر کشیدن قرارگاه‌های فرماندهی جنگ نکته اي است که تاکنون کسی بدان نپرداخته است. اما باید ظرافت کار در نظر گرفته شود تا تصویر غیرواقعی در ذهن مردم شکل نگیرد.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، باید به تفاوت‌های محیطی توجه شود. دوران دفاع مقدس ویژگی های خود را داشت و امروز نیز خصوصیات و ادبیات خود را دارد.

وی به نقش امام راحل در دفاع مقدس و تربیت فرماندهان اشاره کرد و گفت: اگر امام نبود، شهید باقری‌ها، خرازي ها و همت ها و آقا رشیدها و صفوی‌ها شکل نمی‌گرفتند. اما از آن سو، اگر این جوانان آن روز نیز نبودند، امام نیز نمی‌توانست آن عظمت‌ها بیافریند. اما باقری‌ها را هم، امام رشد داد.

این فرمانده دفاع مقدس با بیان خاطره ای گفت: پس از عملیات بیت المقدس خدمت امام رسیدیم ایشان خطاب به فرماندهان فرمودند: از ازل برای شما ثبت شده بوده تا در این زمان قرار گیرید تا به اسلام کمک کنید، ای کاش من ‌هم یک پاسدار بودم.

کارگردان این مستند بازسازی شده نیز گفت: در این مستند دوازه یا سیزده چهره داریم که باید تطبیق داده شوند. می توانیم با گریم این کار انجام دهیم، اما من اعتقادی به این شیوه برای این مستند ندارم و از روش دوم استفاده کرده ایم؛ یعنی شمایل سازی کرده‌ایم تا مخاطب به رفتار و شخصیت افراد توجه کند، نه به بازیگر که در پشت چهره قرار گرفته است.

وقتی از صحنه‌های فیلم بازید می کردیم، صحنه روبه‌روشدن دکتر محسن رضایی با «آقا محسن» مستند، دیدنی بود. تقریبا شباهت داشت و تلاش داشت در همان لحظات هم مانند وی باشد. سردار همدانی نیز تسبیح دکتر رضایی را گرفت و به «آقا محسن» داد تا کار تکمیل‌تر شود و تسبیح خودش را هم به دکتر رضايي داد.

در پایان از قرارگاه «منتظران شهادت» که روی عکس‌ها بازسازی شده بود، بازدیدی داشتیم که بسیار جالب بود. دقیق بازسازی شده بود. سختی کار نمایان بود، اما برايشان قابل تحمل، زیرا هدف والایی به دنبال داشتند؛ خدا قوت به همه آنها.