افکارسازی جهانی برای حمله تازه به ایران

با نگاه زمانی به اقدامات آشکار و پنهان آمریکا و انگلیس نسبت به ایران، بسیاری از راه های رفته و آینده نگرانه سلطه باور آنها، چهارچوب های استعماری خود را مشخص می کنند. و باید گفت، محیط شناسی سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و رسانه ای امروز مسئولین این ممالک، زمانی نمی پاید که مانند «مادلین آلبرایت»، وزیر خارجه آمریکا به اعترافی پایان یابد که ترسیم اشتباهات این کشور در کودتای 28 مرداد 32 را در برداشته باشد.

امروز چراهای گوناگونی در چگونگی عملکرد این کشورها در برخورد با کشور ما پاسخ گرفته اند و دیگر کسی نیست از خود بپرسد، رئیس جمهوری که می خواست تا پایان سال گذشته میلادی، زندان گوانتانامو را به عنوان نماد پیشروی آمریکا در حقوق بشر تعطیل کند و نکرد، چگونه از حقوق بشر در ایران سخن می گوید؟

در این زمان، مردم ایران به بلوغی رسیده اند که اظهار نظر وزیر امور خارجه آمریکا، بیانیه وزارت امور خارجه این کشور و همچنین بیانیه وزارت امور خارجه انگلستان درباره اتهام نقض حقوق بشر در ایران را کنار هم می چینند و به تفسیر آشکاری دست می یابند.

راستی چه لزومی دارد که تصاویر خانم متهم به نام سکینه محمدی آشتیانی در پر رفت و آمدترین مکان های شهرهای اروپایی مانند موزه ملی ایتالیا نصب شود؟

کشورهای غربی می خواهند چه تصویری از ایران برای مردمشان به نمایش بگذارند؟ چرا می خواهند این فضا را بسازند؛ حال که اظهارنظرها و بیانیه های وزارت امور خارجه آمریکا و انگلیس درباره اتهام نقض حقوق بشر در ایران، دستمایه امور رسانه ای این کشورها قرار گرفته است؟

بنابراین، باید توجه کرد که چه کسانی در درون با این فضاسازی ها هم آوایی می کنند. اگر شبکه ماهواره ای بسیار غیر حرفه ای «رسا» امروز در کنار «بی بی سی» فارسی راه اندازی می شود و نام شبکه های دیگری مانند «ندا» به میان می آید، بی گمان، مأموریتی جز تعارض و رویارویی مستقیم با اهداف بلند انقلاب برایشان تعریف نشده است؛ بنابراین، با بررسی اینگونه عملکردها، مردم و مسئولین فهیم کشور، باید بدانند رد پای توطئه ای دیگر با رویکرد رسانه ای و مبتنی بر فضاسازی افکار عمومی جهانی علیه ایران به روشنی مشخص است.

«مایکل ایزن استاث»، مدیر ارشد برنامه مطالعات امنیتی واشنگتن در مقاله ای با نام «جنگ علیه ایران» می نویسد: «ما محدود به رادیو فردا و تلویزیون صدای آمریکا (voa) برای خبررسانی نمی شویم. واشنگتن می تواند با ترغیب مقامات بیشتری به انجام مصاحبه های منظم نه تنها با رادیو فردا و voa بلکه با بی بی سی فارسی و وبلاگ های فارسی زبان و همچنین توجه به رسانه های عرب زبان، مخاطبان خود را در ایران پیدا و همراه کند».

وجوه عینی اینگونه دیدگاه ها هم کاملا مشخص است. رسانه های وابسته با محمل های گوناگون در استراتژي دیپلماسی عمومی کشورهای غربی، تمام قد برای لطمه زدن به ایران به میدان می آیند. این کشورها با این نوع نگاه، می کوشند از همه ظرفیت های موجود برای مقابله و ایجاد جنگ رسانه ای بهره بگیرند، به گونه ای که در یک سال گذشته، راه اندازی شبکه های گوناگون ماهواره ای ـ که گاه حتی کلمه ای مستقیم درباره ایران نمی گویند، ولی حرکتی استحاله ای درباره تغییر باورها، عادات و رفتارها در دستور کار خود داشته اند ـ رشد بسیاری داشته است.

این شبکه ها در کنار شبکه هایی که مستقیم به موضوعاتی برای تخریب نظام جمهوری اسلامی ایران می پردازند، یک چرخه تبلیغی گسترده را شکل می دهند و البته باید گفت، این راهبرد در کلام بسیاری از سیاستمداران آمریکایی به گونه ای مستقیم و غیر مستقیم مانند «جیمز کی گلاسمن» نمود پیدا می کند.

وی که معاون دیپلماسی عمومی آمریکا در زمان ریاست جمهور بوش بود، می گوید: «یکی از پروژه هایی که من در آن فعال بودم، حمایت و راه اندازی شبکه های ماهواره ای برای پخش فیلم های ممنوعه ایرانی است. اگر ما می کوشیم با تشویق ایرانی ها در مبارزه برای به دست آوردن آزادی به منظور دستیابی به توانایی برای انتخاب آزادانه، این کشور را از دسترسی به تسلیحات هسته ای بازداریم، در این صورت، رسانه ها، موسیقی و هنر، ابزارهای بسیار مهمی به شمار می روند».

به این ترتیب، رشد شبکه های گوناگون ماهواره ای فارسی زبان و غیر فارسی زبان برای اهداف گوناگون و با نام های گوناگون برای طراحی حلقه ای رسانه ای به روشنی دیده می شود؛ شبکه هایی که بنای دیپلماسی هایی را می گذارند؛ از جمله «دپلماسی هنر»، « دیپلماسی ورزش» و حتی «دیپلماسی آشپزی». این شبکه ها با برنامه ریزی در زمان های گوناگون، اهدافی را دنبال می کنند که ماهیت آنها بدان مرتبط است؛ مثلا شبکه های قومی، شبکه های پخش برنامه های آشپزی، شبکه پخش فیلم ها و موسیقی های ایرانی که غیر مستقیم به مرزهای اخلاقی و رفتاری کشورمان هجوم می برند. ناگفته نماند که هدف موج سوم شبکه های ماهواره ای، فراتر از تحقق یک فتنه زودگذر است، چرا که این موج از طراحی با حرکتی استحاله ای، سعی در محو باورها، اعتقادات و دین مردم دارد.

این حلقه پنهان و پیدا در جبهه تشکیل شده در مقابل انقلاب به گونه هایی صف آرایی و آرایش یافته و به هم پیوند می خورند. با بررسی و تحلیل محتوای این رسانه ها در زمان فتنه سال 88، آشکارا نقش بسیاری از این شبکه ها، نمایان و هماهنگی و پیوندشان مشخص تر می شود؛ مثلا در آخرین اقدام، می توان به تقاضای «بی بی سی» از آقای اوباما برای تأمین کسری بودجه این کمپانی رسانه ای انگلیسی اشاره کرد.

تحلیل عملکردهای فرهنگی، رسانه ای خارجی این کشورها، نمونه های فراوانی از شکل دادن افکار عمومی برای بالا بردن ضریب مطلوبیت عملکردشان را آشکار می سازد. دولتمردان آمریکایی پیش از حمله آمریکا به عراق، نخست هجمه سنگین رسانه ای را با ادعای داشتن تسلیحات کشتار جمعی برای متقاعد سازی مردم خود و دنیا به راه انداختند و به این بهانه که عراق، نه تنها خطری برای آمریکا، بلکه برای جامعه بشری است و می تواند امنیت و رفاه مردم آمریکا و جهان را خدشه دار کند، به این کشور حمله و در واقع پروژه ای برای جهت دادن و افکار سازی و صحه گذاشتن مردمی به عملکرد خود اجرا کردند.

***
اکنون هم تحلیل محتوای حرکت های رسانه ای، نظرسنجی ها و حرکت های سیاسی مانند سه بیانیه و اظهار نظر اخیر دولتمردان کشورهای غربی و تدابیر فرهنگی آنها در کشورهایشان، پروژه ای برای افکارسازی را پیش روی ما آشکار می سازد.

پیش بینی این روند، مولفه هایی را در تحلیل ها برجسته می نماید؛ نخست شکست سیاست های غرب و آمریکا در قبال پایمردی ایران برای رسیدن به حق هسته ای خود. با دیدن و بررسی رویکردهای تازه رسانه ای، درمی یابیم، حجم حمله و تخریب رسانه ای سیاست های هسته ای ایران کم شده و شاید این حرکت به این دلیل باشد که معرفی ایران به عنوان کشوری به دنبال تسلیحات هسته ای و محور شرارت ـ اگر مورد تأکید قرار گیرد ـ بی گمان، به نتایج معکوسی خواهد رسید و ممکن است مخاطبان رسانه ها ـ که نقطه هدف هستند ـ از این پیام و مطابقت نداشتن آن با عملکرد ایران به دلزدگی برسند.

***
مولفه بعد، پدیدارسازی چرخه رسانه ای با طرح موضوعی مانند نقض حقوق بشر در کنار موضوعاتی چون «ایران هراسی با پروژه ایران هسته ای خطری برای مردم دنیا»، «اسلام هراسی با پروژه جلوه خطر عقاید اسلامی برای دنیا با طرح اسلام طالبانی» به شدت مورد توجه قرار گرفته است.

بررسی آثار سینمایی فراوانی که با واسطه های گوناگون مانند ماجرای 11 سپتامبر و یا برنامه های رادیویی و تلویزیونی و مطبوعاتی ـ که با این موضوع در دنیا نشر پیدا کردند ـ این انرژی دوچندان را برای سمت و سو دادن به افکار عمومی به افکار جهانی علیه ایران به نمایش می گذارد؛ موضوعاتی از این دست که مصادیق فراوانی هم دارند.

با تحلیل محتوای حرکت های رسانه ای غرب، گویا، موضوع نقض حقوق بشر در دستور کار رسانه ای آنها و شاید این دستاویز برای مقابله با جبهه شکل گرفته انقلاب برای پیشبرد اهداف بلندی مانند جهاد اقتصادی باشد؛ اما نمای کاملا آشکار فضاسازی رسانه ای با مصادیق سکینه محمدی، خودسوزی منافقین، مقابله با جریان منحرف منافقین توسط عراق و بیانیه ها و اظهارنظرهای مسئولین انگلیسی و آمریکایی، زمینه ساز قطعنامه ای دیگر، این بار به اتهام واهی نقض حقوق بشر در شورای امنیت سازمان ملل باشد.

جلوه مشخص پیوندهای آشکار و پنهان رسانه هایی که پشتوانه آمریکایی و غربی دارند، در کنار هم مجموعه ای هدفمند را به نمایش می گذارند که هر رسانه سر جای خود و در یک مجموعه کلان تعریف به خود می گیرد؛ بنابراین، باید توجه داشت که نباید با محیط رسانه ای ماهواره ای به گونه ای ساده انگارانه و آسان و بدون تحلیل کلان برخورد کرد.