درخشش طلا در فقر
12 ژوئن مصادف بود با روز جهاني مبارزه با كار كودكان. يكي از چالشهاي بزرگ براي كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه مقابله با كودكان كار است. در جهان حدود 200 ميليون كودك مجبور به كاركردن هستند و بسياري از آنها در شرايط بسيار سخت و خطرناك قرار دارند. اين نه تنها استثمار است بلكه كودكان را از حق بنيادي خود كه آموزش است محروم ميكند.
در معدنهاي طلاي «كنيبا» در مالي، كودكان بخش اساسي نيروي كار را در قسمت شستن سنگهاي قيمتي تشكيل ميدهند. البته اين كودكان خواندن و نوشتن ميآموزند و ميتوانند روياي آيندهاي درخشان در ذهن بپرورانند. 34 درصد از جمعيت مالي را كودكان پنج تا هفده ساله تشكيل ميدهد كه 3 ميليون از آنها مجبور به كار هستند. در «تاباكوتو» دهكدهاي كه در حوزه كنيا قرار دارد، يافتن طلا در رودخانه مهارتي است كه از نسلي به نسل ديگر منتقل ميشود. اين كارهم براي سلامتي كودكان خطرناك است و هم مانعي براي آموزش آنهاست. كودكاني كه در اين محل كار ميكنند مدرسه را ترك كردهاند. آموزش يكي از حقوق اساسي كودكان در مالي است. در چند سال اخير طرح آموزش كودكان كار از سوي دايره بينالمللي كار به اجرا گذاشته شده و سازمان غير دولتي «راك» نيز در اين پروژه همكاري ميكند. اتحاديه اروپا پرداخت هزينه اين پروژه 169 هزار دلاري را برعهده گرفته است. هدف، مبارزه عليه بدترين گونههاي كار كودكان از راه آموزش در چهار دهكده حوزه كنيباست. در اروگوئه و در خيابانهاي مونته ويدئو كودكان از بازماندههاي شهري امرار معاش ميكنند. «كاريتوس» لقب آن هاست و تمام روزشان به جمع آوري، تبديل و فروش اجناس بازيافت شده در كنار جاده ميگذرد. اين كار كثيف و خطرناك است ولي به لطف تلاشهاي يك سازمان غيردولتي آنها فرصت رفتن به مدرسه با ديگر كودكان را به دست ميآورند. مونته ويدئو پايتخت اروگوئه از نظر كيفيت زندگي و امنيت بهترين شهر آمريكاي لاتين است و توليد ناخالص داخلي آن به بيش از 31 ميليارد دلار ميرسد. اما صورت ديگر شهر، «كاريتوس»ها هستند، فقيراني كه پياده يا سوار بر اسب، آشغالها را براي بازيافت جمع آوري ميكنند. آنها با بزرگسالان به جست و جو ميپردازند.
«مالوين نورت» در حومه مونته ويدئو محلي است كه «كاريتوس»ها براي فروش آشغالها به آنجا ميآيند. نيكولا هرروز به اينجا ميآيد. بنابراين او و كودكان ديگر كه مانند او هستند به مدرسه نميروند.
محل كار براي كودكان نبايد محيط مضري باشد. اگر به درستي بتوان آن را كنترل كرد، ميتواند تجربه بسيار غني و مثبتي باشد و به آنها تعاليم ارزشمندي درمورد زندگي بدهد. فلسفه دبستان «درخت كودك» در چين همين است. اين اولين محل در چين است كه به كودكان فرصت يادگيري شغلي با شوخي را ميدهد. «درخت كودك» جايي است كه كودكان نه از روي اجبار بلكه به دلخواه كار ميكنند. اين تجربه منحصر به فرد كودكان را براي دنياي كار آماده ميكند. در اين دبستان طي سه روز و دو شب آنها در زمان به سوي آينده خود سفر ميكنند. بدون كمك والدين و بدون هدايت سرپرستان مدرسه، كودكان بايد بهترين راه را براي امرار معاش پيدا كنند.
مرحله اول درخواست وام از يك بانك است كه با دريافت آن ميتوانند قيمت اولين غذايشان را پرداخت كنند، يك چادر كه خانه شان محسوب خواهد شد بخرند، بيمه پزشكي دريافت كنند و كمي هم پسانداز كنند. بيشتر بچهها با يك ايده واضح از شغل رويايي خود به اينجا ميآيند ولي زماني كه شروع به كار كردند نظرشان عوض ميشود و قابليتهاي نهفته شان آشكار ميشود.
