تالاب بامدژ تالابي گمنام

نام تالاب بامدژ اهواز با 134 گونه گياهي، 148 گونه پرنده بومي و مهاجر تاكنون در هيچ يك از مناطق چهارگانه پارك ملي، پناهگاه حيات وحش، منطقه حفاظت‌شده و همچنين به عنوان اثر طبيعي ـ ملي، ثبت نشده است.

به گزارش خبرگزاري ميراث فرهنگي، در صورت توجه هرچه بيشتر به تالاب بامدژ كه در 40 كيلومتري شمال غربي اهواز قرار دارد، اين تالاب مي‌تواند منشأ اقتصادي و اشتغالزايي مهمي براي منطقه محسوب شود.

اين زيستگاه آب شيرين تالابي 4 هزار هكتار وسعت دارد و در كنار روستاهاي مزرعه، بامدژ، سادات طواهر، سيد جاسم و همچنين سد شاوور، كانال توانا و خط راه‌آهن اهواز ـ انديمشك قرار گرفته است.

علاوه بر اين‌كه عمده آب اين تالاب از رودخانه شاوور تامين مي‌شود، بالا بودن سطح آب‌هاي زيرزميني، سنگيني بافت خاك، فرو‌افتادگي منطقه، بارندگي و جريان‌هاي سيلابي زمستانه و آب‌هاي برگشتي از زمين‌هاي كشاورزي از عوامل مهم پايداري اين تالاب محسوب مي‌شوند كه در نهايت آب خروجي تالاب از شاخه‌اي به نام خارور عبور كرده و پس از گذر از كانال توانا به رودخانه دز مي‌ريزد.

تالاب بامدژ چون به صورت مخزني طبيعي سيلاب‌هاي زمستاني دز و شاوور را ذخيره و به تدريج به رودخانه دز تخليه مي‌كند، به همين دليل نقش مهمي در كنترل وضعيت سيلابي و طغياني رودخانه‌هاي دز و شاوور دارد.

 اين تالاب از اوايل فروردين تا نيمه آبان‌ ماه دوره كم‌آبي خود را مي‌گذراند؛ چرا كه به دليل بستن دريچه‌ها و آبگيري سد شاوور، آب ورودي به تالاب كاهش پيدا كرده و پساب‌هاي كشاورزي ورودي به تالاب نيز توسط زهكش خارور از آن خارج شده و بخش‌هاي حاشيه آن خشك مي‌شود.

 از 134 گونه گياهي تالاب بامدژ مي‌توان به خارشتر خزري و ايراني، ترنجبين، شيرين بيان، خارپنبه، شاه تره، گل گاوزبان، پونه، كُنار، تاج خروس، ني، گاگله و.. اشاره كرد.

حيات وحش اين زيستگاه بخش اصلي تالاب را تشكيل مي‌دهند؛ چرا كه بيش از 40 گونه حيواني شامل پستانداراني همچون روباه، شغال، گرگ، كفتار، سمور، خفاش، خارپشت و... ماهياني همچون كپور، شيربت،، بني، حمري، بياح و... خزندگان و دوزيستاني همچون قورباغه، وزغ، لاك‌پشت، جكوي، مار و... در تنظيم اكوسيستم بامدژ نقش دارند.

از بين 148 گونه پرنده بومي و مهاجر بيشترين سهم متعلق به خانواده چكاوكيان، حواصيليان، مرغابيان و آبچليكان است. اردك مرمري از گونه‌هاي در معرض خطر، چنگر، ليكو خوزي، باكلان، ماهي خورك، اگرت، چوپ پا، آبچليك، بلبل و... ازجمله پرندگان آبزي و كنار آبزي اين تالاب محسوب مي‌شوند.

اگر چه قانون اساسي ايران، حفاظت از محيط زيست را يك وظيفه ملي عنوان مي‌كند، اما در حال حاضر قانون خاصي درخصوص حفاظت از تالاب بامدژ وضع نشده و با اين‌كه سازمان آب و برق خوزستان و اداره كل حفاظت محيط زيست خوزستان حمايت از اين تالاب را بر عهده گرفته‌اند، اما هيچ يك از اين دو نهاد، با توجه به وظايف خود در جهت بهبود تالاب اقدامي انجام نداده‌اند، به همين دليل عوامل مختلفي حيات اين تالاب را تهديد مي‌كند.

قرارگيري تالاب بامدژ در 40 كيلومتري اهواز به عنوان مركز استان خوزستان و قرار گرفتن بين جاده ترانزيتي اهواز ـ انديمشك و خط راه آهن خرمشهر ـ تهران، اين تالاب فراموش شده را در موقعيت جغرافيايي خوبي قرار داده است.