عدالتخواهی رابطه متقابل مناسبات انسانی
مسوول دفتر نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه اصفهان گفت: اگر مردم طالب عدالت نباشند و با زير دست خود عادلانه برخورد نكنند طبیعتا فرادست آنها نيز همين رفتار را با آنها خواهند داشت. بنابراين عدالتخواهي يك رابطه متقابل است و جامعه عادلانه شكل نميگيرد مگر اينكه مردم آن جامعه نگاه عادلانه داشته باشند.
عبدالحميد آكوچكيان در گفت و گو با خبرنگار ستاد خبری دومین همایش ملی الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت اظهار داشت: وقتي اهالي يك جامعه تشنه عدالت باشند و آن را نه فقط براي خود بلكه براي همه بخواهند، جامعه به عدالت نزديك ميشود.
وی با بيان اينكه پيش فرضهای تحقق عدالت در ذهن همه افراد جامعه بايد به درستي تعريف شود، گفت: عدالت فرهنگي ريشه در جامعهاي كه دچار مشكلات فرهنگي نيست، دارد. بنابراين در جامعهاي كه مردم آن با مشكلات فرهنگي زندگي ميكنند نميتوان انتظار داشت كه عدالت فرهنگي شكل بگيرد.
وی عدالت فرهنگي و اجتماعي را مرتبط با هم دانست و گفت: اخلاق فردي به شدت بر عدالت اجتماعي و فرهنگي تاثيرگذار است و حركت جامعه به سمت عدالت اجتماعي و فرهنگي نيز در گرو پيش فرضهاي درست يا غلط ذهني افراد جامعه است. در واقع اگر جامعهاي از ديدگاه فرهنگي با افراد داراي ايدههاي درست و جدید مواجه باشد به صورت خودكار به سمت عدالت حركت خواهد كرد كه نمونه آن را پس از حضور پيامبر اسلام(ص) در جامعه عرب جاهلي ميتوان مشاهده كرد.
مسوول دفتر نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه اصفهان افزود: شاخص طلايي اخلاق در نصیحت حضرت علي (ع) به فرزندانشان که فرمودهاند هر چه براي خود ميپسندي براي ديگران هم بپسند و هر چه براي خود نميپسندي براي ديگران هم نپسند، نهفته است. در واقع اين موضوع به اصلاح ذهنيت افراد بستگی دارد و از دوگانگي رفتارها در مقابل يك موضوع جلوگيري ميكند.
آکوچیان اظهار داشت: اگر افراد جامعه دغدغه برخورد عادلانه نسبت به ديگران را نداشته باشند عدالت در جامعه شكل نميگيرد.
وی افزود: البته معيار اخلاق در جامعه مقوله ای تشریفاتی نيست و آن را مي توان در همه ابعاد فرهنگي، اجتماعي و اقتصاد وارد كرد. به عنوان مثال ميتوان گفت اقدام دولت كنوني در حوزه هدفمند كردن يارانهها، ورود اخلاق به حوزه اقتصاد است. طوري كه حق هر فرد به خودش ميرسد و ديگر كسي نميتواند حق ديگران را با استفاده چند برابري از منابعي مانند انرژي هدر دهد.
وي در تشريح چگونگي تحقق فرهنگ عادلانه گفت: بايد پذيرفت همه منابع توليد فرهنگ در دست دولت نيست بلکه بيشتر آن در دست مردم قرار گرفته است. بايد منابع توليد فرهنگ از جمله اطلاعات و دانش برای عموم قابل دسترسی و عادلانه باشد. اين اطلاعات ميتواند در قالب كتاب يا وسايل ارتباط جمعي وجود داشته باشد تا افراد جامعه با استفاده از آنها بتوانند زمينههاي ذهني ايجاد عدالت را شكل دهند.
آكوچكيان با تاكيد بر اين كه بازخواني اخلاق و كمي كردن آن درحوزه اجتماعي نيز ميتواند ما را به عدالت نزديك كند، گفت: اصولا حضور اخلاق در هر بخشي از جامعه ميتواند جنبههاي عدالت محور آن را پررنگ كند.
اين صاحبنظر مسائل فرهنگي و اجتماعي درباره رابطه موجود بين عدالت و حقوق بشر گفت: عدالت نگاهی حق مدارانه و حركتی عدالتخواهانه است که حقوقي را براي انسانها رقم می زند. در نگاه حضرت علي (ع) نيز انسانيت ترويج شده است و در حوزه اخلاق بشري توانمنديهايي به وجود آمده است.
وی با تاكيد بر اين كه اگر عدالت در جامعه وجود نداشته باشد مناسبات ميان انسانها با يكديگر تغيير ميكند، تصریح کرد: در قرآن كريم آمده است که سرنوشت هيچ قومي تغيير نميكند مگر اين كه خودشان به دنبال تغيير باشد. اگر مردم طالب عدالت نباشند و با زير دست خود عادلانه برخورد نكنند طبیعتا فرادست آنها نيز همين رفتار را با آنها خواهند داشت. بنابراين عدالتخواهي يك رابطه متقابل است و جامعه عادلانه شكل نميگيرد مگر اينكه مردم آن جامعه نگاه عادلانه داشته باشند.
آكوچكيان در تشريح موانع تحقق عدالت در يك جامعه اظهار داشت: فطرت انسانی جوامع بي دين نيز به دنبال ايجاد عدالت است البته در این میان عده ای از وجود فضاي ناعادلانه بهره مي برند و مقابل اجراي عدالت ميايستند. طبیعتا براي حل اين مشكل نقاط كوري كه در مقابل اجراي عدالت مقاومت ميكنند باید شناسايي شود.
وي بر لزوم ترويج اخلاق عدالت محور در جامعه نيز تاكيد كرد وگفت: نهاد های اجتماعی وسايل ارتباط جمعي از جمله مساجد، صدا و سيما و خانوادهها بايد به اين موضوع به طور جدي توجه كنند و فضاي جامعه بايد به گونهاي باشد كه مردم از بي عدالتي منزجر باشند.
