آب ارس به داد درياچه اروميه نميرسد
سازمان محيط زيست با گذشت يك سال از به صدا درآمدن آژير قرمز مرگ آني درياچه اروميه هنوز روي انتقال آب و باروركردن ابرها براي نجات دومين درياچه شور جهان اصرار دارد. اين درحالي است كه نماينده مردم اروميه اعتقاد دارد : مسئولان استاني آذربايجان خشك شدن درياچه اروميه را بهانهاي براي كسب اعتبار از دولت قرار دادهاند. «نادر قاضیپور» ميگويد: انتقال آب ارس به دریاچه ارومیه فقط پوششی برای گرفتن اعتبار است و در اصل این آب به شهرستان های شبستر و صوفيان میرسد. ماجراي انتقال آب به درياچه اروميه مدتهاست كه به واكنش تند نمايندگان استانهاي اطراف درياچه منجر شدهاست. از سوي ديگر كارشناسان آشنا با حوزه هوا اعتقاد دارند كه با باروركردن ابرها نميتوان به نجات درياچه اروميه دل بست.
خشك شدن درياچه اروميه تاكنون 200 هزار هكتار به اراضي بياباني كشور اضافه كرده اما سازمان حفاظت محيط زيست همچنان اعتقاد دارد با انتقال آب ميتوان درياچه اروميه را نجات داد. البته با گذشت يك سال از هشدار «محمدباقر صدوق» معاون محيط طبيعي سازمان حفاظت محيط زيست كشور مبني بر خشك شدن درياچه اروميه براثر خشكسالي و سدسازي، هنوز برنامهاي كه بتواند اين درياچه را به وضعيت سفيد برگرداند بهوقوع نپيوسته است. تعلل سازمان حفاظت محيط زيست براي نجات درياچه شور اروميه، نماينده مردم اروميه را به اين نتيجه رسانده كه بگويد: «آب رودخانه ارس هیچ وقت به دریاچه ارومیه نمیرسد.»به گفته او از مدتی قبل قرار بوده که آ ب رودخانه ارس را با اعتباری بالغ بر25 میلیارد ریال به دریاچه ارومیه بیاورند اما متاسفانه تا الان صورت نگرفته است.
نماینده مردم ارومیه در مجلس شورا ی اسلامی، با بیان اینکه استانداری آذربایجانغربی دارد به دریاچه ارومیه خیانت میکند، ميگويد: مهمترین علت پروژه انتقال آب رودخانه ارس به دریاچه ارومیه، برون رفت از بحران خشکی این دریاچه است اما متاسفانه مثل اینکه استانداری تصمیمی برای کمک به دریاچه ندارد و فقط میخواهد در پوشش این پروژه از دولت اعتبار بگیرد. به گفته قاضیپور در اصل این پروژه قرار است آب شرب شهرستانهای شبستر و صوفيان را تامین کند و کسی به فکر دریاچه ارومیه نیست.
مهاجرت به كجا!
قاضي پور نخستين تاثیر نابودی دریاچه روی مردم را مهاجرت آنها ميداند وميگويد: اگر درياچه اروميه خشك شود کشاورزی به طور کامل از بین میرود و به طور جدی میتوانم بگویم که استان آذربایجان از بین میرود.
پيش از مردم آذربايجان، گرد وغبارها مردم استانهاي بسيار زيادي از جمله ايلام، بوشهر و آبادان را به فكر مهاجرت انداخته است اما با توجه به وضعيت بحراني بسياري از استانهاي كشور معلوم نيست كه مردم اين شهرها،كدام شهر را براي مهاجرت انتخاب ميكنند. درحال حاضر 18 استان درگير گردو غبار هستند. 8 كلانشهر علاوه بر ريزگردهاي عربي از وجود آلودگيهاي صنعتي و ماشيني رنج ميبرند. پيامد خشكسالي درياچه اروميه هم تنها به استانهاي آذربايجانشرقي و غربي محدود نميشود و تمام استانهاي شرقي و شمال شرقي را درگير خواهد كرد.
خشك شدن درياچه اروميه معضل منطقهاي ميشود
البته نمكهاي درياچه اروميه به ايران بسنده نميكنند و آنطور كه«لزیرا ساگن بابوا»، معاون نماینده مقیم برنامه عمران سازمان ملل متحد ميگويد: «پيامدهاي خشك شدن درياچه اروميه تنها به ايران محدود نميشود ومردم منطقه را بامشكل روبهرو ميكند.» به گفته او اگر دریاچه ارومیه خشک شود پیامدهای این خشکی نه تنها برای جوامع ایرانی که در حواشی دریاچه ارومیه زندگی میکنند، بلکه برای کشورهای منطقه نیزفاجعهبار است و ممکن است کابوس دریاچه اورال این بار برای ارومیه تکرار شود. بنابراين درصورتي كه سدهاي بسته شده روي رودخانههايي كه اروميه را تغذيه ميكردند بازنشود بهزودي ايران در دو كانون ريزگردهاي عربي و نمك زارهاي درياچه اروميه اسير ميشود. «بابوا» براي اينكه شك مسئولان محيط زيست و وزارت نيرو را درباره فاجعه آميز بودن مرگ درياچه اروميه برطرف كند ميگويد:گواه این ادعا، دریاچه اورال است که کاهش مساحت دریاچه به یک سوم وسعت اولش سبب ایجاد مشکلات زیادی برای مردم کشورهای مختلف در منطقه اورال شدهاست. هرچند محمدباقر صدوق معاون محمدجوادمحمدي زاده در ساختمان پرديسان محيط زيست، زماني بين 2 تا 3 سال را براي مرگ درياچه اروميه تخمين زده و اين پيش بيني او را مجبور به استعفا كرد اما كارشناسان ديگر هم اعتقاد دارندكه درياچه اروميه در نهايت 4 سال ديگر خواهد مرد.
نگوييد سونامي نمك!
به رغم همه هشدارها درباره وضعيت درياچه اروميه، «محمدعلي شاعري» در جمع خبرنگاراني كه به ساختمان پرديسان آمده بودند از برنامههاي سازمان محيط زيست براي درياچه اروميه خبر ميدهد و از اصحاب رسانه دراين حوزه ميخواهد از «سونامي نمك» براي درياچه اروميه نام نبرند. اين درحالي است كه«محمديزاده» رئيس او از وضعيت امروز درياچه اروميه به عنوان سونامي نمك اروميه نام ميبرد. از سوي ديگر با وجودي كه نمايندگان استان آذربايجان شرقي اعتقاد دارندكه آب درياچه ارس به اروميه نميرسد اما محمدي زاده هنوز هم ميگويد:«یکی از طرحهای دولت در این مورد که هم اکنون در حال اجراست، جابهجایی حوزه به حوزه آب دریاچه ارومیه است که با این کار طی 5سال 700 میلیون متر مکعب آب به حوزه آبریز دریاچه ارومیه اضافه می شود.»
او اصلاح روش های آبیاری و جایگزینی روش های نوین آبیاری را از دیگر طرح های دولت عنوان ميكند و ميگويد: این طرح که مدت 3 سال به طول می انجامد موجب صرفهجویی در منابع آبی شده واز محل آن یک میلیارد متر مکعب آب به ورودی دریاچه ارومیه اضافه خواهد شد.
باز هم باروركردن ابرها!
«محمدجواد محمدي زاده» پيش از اينكه بر صندلي رياست سازمان حفاظت محيط زيست در پارك پرديسان تكيه زند هم از علاقه خود به بارور كردن ابرها براي نجات درياچهها سخن به ميان آوردهبود. او از دو سال پيش كه آژير قرمز درياچه اروميه با كوچ يكباره هزاران فلامينگو اين درياچه كشيده شد، از اجراي طرح بارور كردن درياچه اروميه خبر داد. او هنوز هم روي باروركردن ابرها تاكيد ميكند. روشي كه از سوي بسياري از كارشناسان حوزه محيط زيست رد شده است اما او راه حل سوم را که یک روش کوتاه مدت هم هست روش بارور کردن ابرها عنوان ميكند و از امسال اجرا شده و در آینده هم ادامه پیدا می کند. به رغم اميدواري و اصرار محمدي زاده، «اميرشاهرخ حسنعليزاده» رئيس سازمان هواشناسي استان آذربايجان غربي باروركردن ابرها براي نجات درياچه اروميه را صرف هزينه اضافي ميداند وميگويد: با باروركردن ابرها درياچه اروميه سيرآب نميشود. وضعيت درياچه اروميه در ابتداي سال جاري به اعتراض مردم محلي و انجمنهاي حامي محيطزيست منجر شده است. از سوي ديگر با توجه به تامين شدن معيشت نزديك به 8 هزار كشاورز از درياچه اروميه، افكارعمومي شك ندارند كه خشك شدن آن بحرانهاي اجتماعي زيادي را در منطقه بهوجود خواهد آورد.
