رايزني درباره قذافي در چهار گوشه جهان
روزنامه ملت ما نوشت:
آخرين روزهاي هفته گذشته چهار گوشه جهان شاهد نشستهايي براي بررسي تحولات ليبي بود. وزراي امور خارجه ناتو در برلين و سران قدرتهاي غربي در دوحه گردهم آمدند تا با كاهش اختلافات خود هماهنگي عمليات نظامي در ليبي را افزايش دهند. اين در حالي است كه سران پنج كشور نوظهور چين، روسيه، هند، برزيل و آفريقاي جنوبي نيز در چين گردهم آمدند تا نقش خود در تحولات ليبي را بازتعريف كنند. در اين گير ودار نشستهاي مختلف اعراب نيز براي اينكه از قافله عقب نمانند در قاهره جمع شدند و نشستي را براي بررسي تحولات ليبي برگزار كردند.
همه اين رايزنيهاي سياسي در حالي انجام گرفت كه درگيريهاي نظامي در ليبي همچنان ادامه دارد و معمر قذافي همچنان بر قدرت تكيه زده است. وزراي امور خارجه ناتو در نشست خود در برلين، ضمن تاكيد بر ادامه فشارها بر رژيم ليبي، بار ديگر خواستار كنارهگيري معمر قذافي شدند.
وزراي امور خارجه كشورهاي عضو سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) در نشست خود در برلين، تاكيد كردند كه فشارهاي كشورهاي عضو اين سازمان به همراه حملات هوايي، عليه رژيم معمر قذافي، ديكتاتور ليبي، تا زماني كه وي از قدرت كنار برود ادامه خواهد يافت.
به گزارش خبرگزاري شينهوا، هيلاري كلينتون وزير امور خارجه امريكا، در نشست دو روزه برلين كه روز پنجشنبه آغاز شد، با اشاره به ادامه ماموريت ناتو و امريكا عليه ليبي، گفت: استقامت اعضاي ناتو و امريكا و اعتماد بين آنها تا زماني كه ماموريت ما عليه قذافي ادامه بيابد، از اهميت بالايي برخوردار است. كلينتون در بيانيه صادر شده توسط وزارت خارجه امريكا تداوم حمله به غيرنظاميان توسط نيروهاي قذافي را تقبيح كرد.
وي گفت: در روزهاي اخير ما گزارشاتي را درباره بيرحميهاي جديد از سوي نيروهاي قذافي دريافت كردهايم. مجله آلماني اشپيگل نيز گزارش داد: آندرس فوگ راسموسن، دبيركل ناتو، در آغاز نشست برلين خاطرنشان كرد كه ناتو و متحدانش به هر اقدام ممكن براي جلوگيري از حمله قذافي به مردم خود، دست خواهند زد. راسموسن گفت: ناتو بر سرعت عمليات خود با هدف كاستن از ظرفيتهاي نظامي نيروهاي قذافي ميافزايد. دبيركل سازمان پيمان آتلانتيك شمالي همچنين خاطرنشان كرد كه تنها قدرت نظامي نميتواند راهحل بحران ليبي باشد.
راسموسن با اشاره به اختلاف مواضع برخي اعضاي ناتو درباره مسائلي همچون تحريم تسليحاتي يا منطقه پرواز ممنوع كه انگليس، امريكا و فرانسه با آن موافقند اما آلمان در آن حضور ندارد، خواستار وحدت رويه اعضاي ناتو شد. اعضاي ناتو در اين نشست همچنين به بيان ديدگاههاي مختلف خود درباره مسائلي چون تامين مالي و تسليحاتي شورشيان مخالف قذافي پرداختند.
ويليام هيگ، وزير امور خارجه انگليس، آلن ژوپه وزير امور خارجه فرانسه و راسموسن در نشست برلين براي نخستين بار از ديگر متحدان خود در ناتو خواستار اعزام جتهاي جنگي شدند تا بتوانند به حملات هوايي خود عليه نيروهاي قذافي بيافزايند. اين اقدامات ديپلماتيك در حالي صورت گرفت كه اختلافات در ائتلاف به دليل عمليات هوايي بر فراز ليبي بالا گرفته بود، چرا كه اين عمليات موفق نشد توازن قدرت را در ليبي تغيير دهد.
آلمان در اين ارتباط بار ديگر تاكيد كرد كه گزينه نظامي هرگز گزينه پيشنهادي آلمان براي حل بحران ليبي نيست. گوئيدو وستروله، وزير امور خارجه آلمان، در اين نشست گفت كه قذافي مشروعيت خود را از دست داده است و بايد برود. وستروله در ادامه افزود: ما در كنارهم موفق به سياستگذاريهاي مشتركي براي تحريمهاي اقتصادي عليه قذافي شديم و اكنون نيز نوبت تحريم در زمينه نفت و گاز است. وي گفت: قذافي نميتواند اين كمبودهاي مالي را جبران كند.
مساله مهمي كه وجود دارد، اين است كه ما تحت چه شرايطي به عمليات نظامي خود عليه ليبي پايان ميدهيم. وستروله بار ديگر درخواست كرد كه زمان و شرايط گفتوگوهاي سياسي در ليبي مشخص شود. وي گفت كه همه گروههاي سياسي البته بدون قذافي بايد در اين مذاكرات حضور داشته باشند و در اين گفتوگوها نيز مسائلي چون انتخابات آزاد، وحدت اراضي و روشن شدن چگونگي استفاده از پولهاي نفت مورد بررسي قرار خواهد گرفت. آلن ژوپه نيز با اشاره به مسائلي چون تامين سلاح براي انقلابيون كه از سوي ايتاليا مطرح شده است، گفت: فرانسه موافق اين پيشنهاد نيست.
بركناري قذافي توافق اصلي نشست دوحه
نشست گروه تماس بينالمللي ليبي در دوحه در شرايطي برگزار شد كه بنا بر گزارشها محور توافق كشورهاي حاضر ضرورت كنارهگيري قذافي و پس از آن شروع شدن روند مباحث سياسي براي نظام آينده ليبي بوده است. به گزارش شبكه الجزيره، شهر دوحه پايتخت قطر چهارشنبه هفته گذشته ميزبان گروه تماس بينالمللي ليبي بود قدرتهاي غربي و بعضي كشورهاي منطقه همراه با چند سازمان بينالمللي در اين گروه تازه تاسيس حضور دارند. همه يكصدا گفتند كه معمر قذافي بايد از قدرت كنار برود. آنها توافق كردند كه براي هدايت كمكهاي مالي به مخالفان آقاي قذافي يك صندوق بينالمللي ايجاد كنند. بررسي نحوه اجراي دو قطعنامه 1970 و 1973 سازمان ملل متحد، پيشنهادات و طرحهاي تركيه و اتحاديه آفريقا براي حل بحران ليبي را مورد بازنگري قرار دهند. دوحه، پايتخت قطر، چهارشنبه ميزبان نشست«گروه تماس» ليبي بود. همچنين«محمد ولد عبد العزيز» رييسجمهور موريتاني كه در هيات ميانجيگري اتحاديه آفريقا براي حل بحران ليبي حضور داشت، تاكيد كرد كه حل بحران ليبي از طريق نظامي غيرممكن است و اتحاديه آفريقا همچنان مصمم است راهي براي خروج ليبي از اين بحران بيابد. شبكه الجزيره در گزارشي از محل اجلاس اعلام كرد كه وزير امور خارجه تركيه در دوحه حضور دارد و قصد دارد طرح موسوم به نقشه راه كه توسط اين كشور براي حل بحران جاري ارايه شده را به اين نشست ارايه كند. اين در شراطي است كه شوراي انتقالي اين طرح را رد كرده و آن را به دليل دربر نداشتن تضمينهايي درباره كنارهگيري قذافي و خانوادهاش ناكافي دانسته است. اين شبكه در ادامه تاكيد كرد: نقطه مشترك اين نشست اين بوده كه راهحل سياسي و ديپلماتيك از زماني شروع ميشود كه قذافي كنارهگيري كرده باشد. همچنين بنا بر اين گزارش، در اين نشست درباره نظام سياسي ليبي پس از پايان قذافي مورد بحث قرار گرفته است و نماينده ايتاليا در اين نشست تاكيد كرده كه قذافي و پسرانش بايد از ليبي بروند. در همين حال گزارش شده است كه قدرتهاي جهان در نشست روز چهارشنبه خود در قطر خواستار اعطاي كمكهاي مالي و تسليحاتي به انقلابيون ليبي شدند. در همين راستا وزير امور خارجه امريكا گفت: قذافي در شرايط فعلي اراده و قاطعيت ما را محك ميزند. ائتلافي كه عليه قذافي شكل گرفت، در حال افزايش فشار و منزوي كردن رژيم وي است. اين مقام امريكايي همچنين خواستار افزايش اقدامات غيرنظامي عليه قذافي و اطرافيان وي شد. كلينتون گفت: ما نيازمند سختگيريهاي بيشتري عليه مقامات وابسته به رژيم قذافي هستيم. بلوكه كردن داراييها، محدوديت سفر و ديگر مجازاتها از جمله اين موارد هستند. وي در ادامه گفت: ما همچنين نيازمند همكاري تنگاتنگ با همسايگان ليبي براي عملي كردن تحريمهاي نظامي عليه قذافي هستيم تا وي نتواند از نيروهاي نظامي خود حمايت كند. وزير امور خارجه امريكا افزود: امريكا در جنگ عليه ليبي متعهد به ماموريتي تقسيم شده بين اعضاي ناتو و امريكا است. ما تا زمان كامل شدن ماموريتمان بشدت از ائتلاف حمايت ميكنيم. اين مقام امريكايي در ادامه گفت: قذافي ميداند كه بايد چه كاري را انجام دهد و تا زماني كه وي به اين كار تن ندهد، ناتو بر قواي خود در اين منطقه خواهد افزود. وزير امور خارجه امريكا افزود: ما بايد رفتن قذافي را ببينيم. تنها در اين صورت تحول و تغيير پايدار و ماندني امكان پذير است. كلينتون همچنين تاكيد كرد كه اعضاي ناتو هدف مشتركي را دنبال ميكنند و آن ديدن پايان رژيم قذافي در ليبي است.
نشست سران پنج قدرت نوظهور جهان
از سوي ديگر سران پنج قدرت نوظهور بزرگ جهان در نشستي كه براي نمايش نفوذ روز افزون و جهاني آنها تشكيل شد، اعلام كردند كه استفاده از زور در ليبي و ديگر كشورهاي جهان عرب بايد متوقف شود. به گزارش خبرگزاري فرانسه، بنا به پيشنويس بيانيه رسمي نشست اين گروه موسوم به بريكس (BRICS)، رهبران پنج كشور برزيل، روسيه، هند، چين و آفريقاي جنوبي همچنين هشدار دادند كه قيمتهاي بيثبات كالا ميتواند سرعت روند بهبود وضع جهاني را كاهش داده و جريانهاي عظيم سرمايهگذاري ميتوانند براي كشورهاي در حال توسعه آسيب رسان باشند. هو جينتائو، رييسجمهوري چين، رياست جلسه گسترده صبح روز پنجشنبه را بر عهده داشت كه در شهر سانيا واقع در جنوب چين تشكيل شد و جاكوب زوما، رييسجمهوري آفريقاي جنوبي، ديلما روسف رييسجمهوري برزيل، ديميتري مدودف رييسجمهوري روسيه و مانموهان سينگ نخست وزير هند در آن حضور داشتند. اين پنج كشور كه بيش از 40 درصد جمعيت جهان را تشكيل ميدهند، اعلام كردهاند حضور مشترك و نامتعارف آنها در شوراي امنيت سازمان ملل در سازمان 2011 فرصتي را براي همكاري درباره مساله ليبي فراهم كرد. در بيانيه مشترك اين كشورها آمده است: ما معتقديم تمام گروهها بايد اختلافات خود را با توسل به ابزار صلحآميز و گفتوگو كنار بگذارند و در اين ميان سازمان ملل و سازمانهاي منطقهيي بايد بدرستي نقش خود را ايفا كنند. در بيانيه بريكس، سران اين پنج كشور اعلام كردهاند: ما در اين اصل اتفاق نظر داريم كه استفاده از زور در ليبي بايد متوقف شود. همچنين تاكيد داريم استقلال، حاكميت، اتحاد و تماميت ارضي هر كشوري بايد مورد احترام واقع شود. آفريقاي جنوبي تنها كشور حاضر در نشست بريكس بود كه با قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل مبني بر اعمال منطقه پرواز ممنوع در ليبي و نيز اعمال تمامي « اقدامات لازم » براي حفاظت از جان غيرنظاميان موافقت كرد كه منجر به حملات هوايي ائتلاف ناتو شد. چهار كشور ديگر عضو بريكس ابراز نگراني كردهاند كه عمليات تحت فرماندهي ناتو باعث تلفات غيرنظاميان ميشود. شركتكنندگان در اين نشست، در بيانيه پاياني از حملات هوايي ناتو به ليبي انتقاد و از وضع كنوني در ليبي و ديگر كشورهاي خاورميانه، شمال و غرب آفريقا ابراز نگراني كردند. در اين نشست همچنين از تلاشهاي اتحاديه آفريقا براي ميانجيگري در ليبي تقدير و بر ضرورت عدم استفاده از زور در اين كشور تاكيد شد.
نشست بينالمللي اتحاديه عرب درباره ليبي
در همين راستا اتحاديه عرب نيز روز پنجشنبه نشستي را با حضور شماري از مقامات كشورها و سازمانهاي منطقهيي و بينالمللي در قاهره برگزار و راهكارهاي سياسي براي حل بحران ليبي را بررسي كرد. به گزارش خبرگزاري فرانسه، مقر اتحاديه عرب در قاهره روز پنج شنبه شاهد يك نشست بينالمللي براي بررسي اوضاع ليبي بود. اين نشست به رياست «عمرو موسي» دبيركل اتحاديه عرب و با حضور «بان كي مون» دبيركل سازمان ملل متحد،«اكمل الدين احسان اوغلو» دبيركل سازمان كنفرانس اسلامي و «جان بينگ» رييس كميسارياي عالي اتحاديه آفريقا و«كاترين اشتون» مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا برگزار شد. در اين نشست راهكارهاي سياسي براي حل بحران ليبي و تشديد همكاريهاي اتحاديه عرب، اتحاديه اروپا، اتحاديه آفريقا و سازمان كنفرانس اسلامي در اين زمينه بررسي شد. در اين نشست همچنين تاكيد شد كه مهمترين مساله در شرايط كنوني توقف فوري درگيري در ليبي و سپس گفتوگو است گفتوگوهايي كه تمام طرفها در آن حضور داشته باشند. همچنين بينگ اعلام كرد: راهحل نظامي از نظر ما پذيرفتني نيست چرا كه تجهيز طرفها به سلاح در ليبي به مثابه كشتار بيشتر و وقوع فاجعهيي انساني در اين كشور است. پس از اين نشست دبيركل سازمان ملل متحد در يك كنفرانس خبري نيز اظهار داشت: ما به دنبال راهكاري سياسي هستيم تا ملت ليبي بتواند به انتظارات خود دست يابد. وي افزود: ما همواره بر توقف فوري درگيريها در ليبي تاكيد ميكنيم. كاترين اشتون نيز گفت: اتحاديه اروپا بر اين باور است كه معمر قذافي هر چه سريعتر بايد از قدرت كنارهگيري كند.
اختلافات در ناتو
در حالي كه اختلافات درباره شيوه تعامل با انقلاب ليبي همچنان در ميان اعضاي سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) به چشم ميخورد و با توجه به نشست برلين آشكارتر شده است، با اين حال امريكا همچنان به موضعگري دوگانه و متناقض خود ادامه ميدهد.با وجود اينكه فرانسه و انگليس همچنان ناتو را متهم به كم كاري ميكنند«آندردس فاگ راسمون» دبيركل اين سازمان از انجام كاري بزرگ از سوي اين ائتلاف نظامي خبر ميدهد. در همين رابطه گفته ميشد امريكا حمايتهاي خود از ناتو را پس از واگذاري عمليات به اين ائتلاف كاهش داده، اما هيلاري كلينتون وزير امور خارجه اين كشور در نشست برلين مدعي تداوم حمايت قدرتمندانه از عمليات عليه ديكتاتور ليبي است. كارشناسان عقيده دارند كه امريكا پس از واگذاري عمليات به ناتو حمايتهاي خود را از آن كاهش داده است. پيروان اين ديدگاه عقيده دارند كه امريكا در پس پرده زد و بندهايي را به راه انداخته و بر آن است تا دولت معمر قذافي را حفظ كند. گروه ديگر و همسو با ديدگاه كاهش حمايت امريكا از عمليات ناتو عقيده دارند كه مشكلات اقتصادي و بودجهيي در امريكا سبب اين عقبنشيني شده و اين در حالي است كه هيلاري كلينتون طي اظهارات خود در برلين بر آن شد تا اين اتهامات را بياساس و آن را رد كند. خبرگزاري فرانسه نيز در اين باره به اختلافات بروز كرده در برلين اشاره ميكند و مينويسد: در حالي كه انگليس و فرانسه همچنان بر افزايش عمليات نظامي ناتو در ليبي پافشاري ميكنند، اسپانيا كمك بيشتري به غرب در ليبي نميكند. اين خبرگزاري به نقل از«ترينيداد جيمنز» وزير امور خارجه اسپانيا در نشست امروز وزراي خارجه ناتو در آلمان مينويسد: اسپانيا همكاري خود براي مشاركت در تهاجم عليه ليبي را افزايش نخواهد داد. وي گفت: اسپانيا راه فراهم كردن توانايي براي براي نظارت بر تحريمهاي تسليحاتي براي دوره سه ماهه و منطقه پرواز ممنوع را برگزيده است. بي. بي. سي. در گزارشي در اين باره ميگويد: اختلافات درباره ليبي در حالي بروز ميكند كه شهروندان امريكايي به هيچ عنوان با دخالت مستقيم سربازان كشورشان يا حمايت امريكا از ورود نظامي ديگران به ليبي رضايت ندارند. در ادامه گزارش تلويزيون بيبي سي آمده است: دموكراتها بيم از آن دارند كه ادامه اين جنگ كه ابتدا به صورت خيلي كوتاهمدت پيش بيني ميشد طولانيتر شده و اين مساله مشكلاتي را براي دموكراتها فراهم آورد. ادامه اين جنگ تا انتخابات آتي و وجود جنگي ديگر در كنار جنگ افغانستان ميتواند كابوسي براي مبارزات حزبي باشد.
حملات هوايي جديد ناتو به مواضع قذافي
با وجود اختلاف نظر ميان اعضاي ناتوبر سر مساله ليبي ، پس از درخواست رهبران انقلابيون ليبيايي براي حملات هوايي شديدتر كه آنها را قادر به پيشروي در اراضي تحت كنترل قذافي ميكرد، ناتو بار ديگر به مواضع نيروهاي فذافي حمله كرد. به گزارش خبرگزاري آسوشيتدپرس، رژيم معمر قذافي پيشنهادات رهبران انقلابيون را درباره اعطاي بخشي از سرمايههاي مسدود شده ليبي به آنها تقبيح كرد. اين سرمايهها تحت تحريمهاي بينالمللي توقيف شدهاند. عبدالحافظ الزليتني وزير دارايي دولت قذافي درباره واگذاري اين سرمايهها گفت: اين يك دزدي مالي به شمار ميآيد. وي در يك كنفرانس خبري اعلام كرد: روي هم رفته، حدود 120 ميليارد دلار از داراييهايي ليبي توقيف شده است. يك مقام رسمي ناتو، با ذكر جزييات حمله هوايي روز چهارشنبه تاييد كرد كه حداقل به يكي از مهمات در خارج از طرابلس، پايتخت ليبي حمله صورت گرفته است. اين مقام رسمي خواست كه نامش فاش نشود، زيرا اتحاد نظامي ناتو هنوز قصد ندارد اطلاعات را به صورت عمومي منتشر كند. به گزارش خبرگزاري رسمي ليبي، حملات هوايي روز چهارشنبه در سه محل ديگر نيز صورت گرفتند. مصراته، سومين شهر بزرگ ليبي، شهر سرت پناهگاه قذافي و محل زندگي قبيله وي و منطقه عزيزيه كه در 35 كيلومتري جنوب طرابلس واقع است. اين خبرگزاري همچنين اعلام كرد كه حمله به شهر مصراته به يك منطقه مسكوني صورت گرفته است. پس از حمله ناتو به مواضع نيروهاي قذافي، تلويزيون ليبي تصاويري از معمر قذافي را در حالي كه سوار بر خودرويي روباز بود و در طرابلس در حال گشتزني بود، پخش كرد. سايت شبكه الجزيره به نقل از تلويزيون ليبي گزارش داد: معمر قذافي، رهبر ليبي، در حالي اقدام به اين گشت زني كرد كه بمباران نيروهاي سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) عليه طرابلس ادامه داشت. تلويزيون ليبي تصاويري را پخش كرد كه معمر قذافي سوار بر خودرويي روباز بود و در حالي كه عينك دودي به چشم داشت و كلاه ماهيگيري گذاشته بود، در ميان طرفدارانش حاضر شد تا ادعا كند ترسي از حملات ناتو ندارد.
