دور تازه تذکرات خانم وزیر
روزنامه تهران امروز نوشت: اين نخستين بار نيست كه وزير بهداشت اخباري را به آگاهی عموم ميرساند كه مسئولان دولتي سعي در مسكوت نگه داشتن آن دارند.
ماجراهاي آلودگي آب برخي مناطق تهران به نيترات، بالا بودن ميزان بنزن موجود در بنزين داخلي و تأثير آن در آلودگي هوا و... كه سال گذشته حوزه سلامت را تحت تأثير قرار داد از خاطر نرفته است. در مورد آلودگي مرغ و تخم مرغ به بيماري آنفلوانزاي پرندگان در ماههاي پاياني سال گذشته دیديم كه مسئولان به هيچ وجه حاضر به اطلاع رساني نبودند تا زماني كه بيماري از استانهاي شمالي به البرز، قزوين و قم رسيد و صاحبان برخي از واحدهاي مرغ تخمگذارآلوده به ويروس بيماري آنفلوانزاي فوق حاد پرندگان دراستان قم لب به سخن گشودند و از معدوم شدن ميليونها قطعه مرغ و مقدار زيادي تخم مرغ خبر دادند.
وزير بهداشت با انتقاد از مصرف بيرويه آنتي بيوتيك در توليد گوشت اعلام كرد: «متأسفانه ديده ميشود در صنعت توليد گوشت مرغ، ميزان بيرويهاي آنتيبيوتيك به مرغ ميخورانند و وقتي اين گوشت وارد بدن انسان ميشود، موجب مقاومتهاي ميكروبي در برابر آنتيبيوتيكها ميشود؛ بنابراین، براي مقابله با مقاومت آنتيبيوتيكها بايد اين موضوع حل شود. »
وزير بهداشت در بهمن ماه سال 89 هم با بيان اينكه وزارتخانهاش تنها 25 درصد سلامت مردم را تضمين ميكند، تلويحي از عملكرد وزارتخانههاي صنايع و كشاورزي و سازمان محيط زيست انتقاد كرده بود.
او اعلام كرده بود که 25 درصد سلامت مردم مربوط به مسائل پزشكي، 50 درصد عوامل اجتماعي و 25 درصد بقيه مربوط به مسائل درماني است؛ پس وزارت بهداشت فقط ميتواند 25 درصد مسائل مربوط به سلامت مردم را پوشش دهد و 75 درصد ديگر اين مسير بايد با همكاري هاي بين بخشي محقق شود.
تهديد جهاني
افزايش مقاومت ميكروبي كه نتيجه خوراندن بيرويه آنتيبيوتيك به مرغ است، معضلي است كه به گفته دبير كل سازمان ملل تبديل، به تهديدي براي جان ميليونها انسان شده است. وزير بهداشت ديروز به مناسبت هفته سلامت گفت: برخي از داروهايي كه والدين، پدران و مادربزرگهاي ما را نجات دادهاند، امروزه بی استفاده شده اند.
مقاومت دارويي هزينه هنگفتي بر نظامهاي سلامت تحميل كرده و ميزان رو به افزايش و بيش از حدي از زندگيها را از بين برده و تهديدي براي به عقب راندن پيشرفت در زمينه اهداف سلامت آرمانهاي توسعه هزاره است. مقاوت دارويي، ميتواند دستاورد ساير داروها و فنآوريهاي پيشرفته را تخريب کند كه براي مبارزه عليه بيماريهاي غير واگير استفاده ميشوند.»
وزير بهداشت همچنين ادامه داد: «متأسفانه 49 درصد نسخههاي پزشكان حتماً داراي يك قلم آنتيبيوتيك است و متأسفانه بيشترين دارو از نظر تعداد كه در بين مردم مصرف ميشود، آمپول دگزامتازون است كه مصرف بيرويه آن، خطرات زيادي را براي سلامت به همراه دارد. مصرف نادرست آنتيبيوتيكها پنجمين عامل مرگ در دنياست. بايد براي كنترل بيرويه مصرف اين نوع دارو، برنامهريزي كرد.
بنا بر استاندارد جهاني، ميزان مصرف آنتيبيوتيك بايد 11 درصد باشد، ولی متأسفانه، اين ميزان در كشور ما 49 درصد داروهاست و كساني كه بدون نسخه آنتيبيوتيك را از داروخانهها تحويل ميگيرند 40 درصد موارد را تشكيل ميدهند».
به گفته او كشور آمريكا به تنهايي سی ميليارد دلار در سال را براي عوارض آنتيبيوتيكهاي نابجا مصرف ميكند كه اين ميزان در كشور ما چهارصد ميليون تومان است. 60 درصد افراد از مصرف آنتيبيوتيكها اطلاعات نادرستی دارند و فكر ميكنند با يك سرماخوردگي بايد آنتيبيوتيك مصرف كنند. برای همین، كار به جايي رسيده است كه برخي آنتي بيوتيكهاي نسل دوم و سوم هم روي برخي بيماريها جواب نميدهد.
امروز ايران جزو بیست كشور منطقه از نظر مصرف بيرويه آنتيبيوتيك است. همچنين دومين كشور آسيا از نظر مصرف آنتيبيوتيك پس از چين به شمار ميآييم.
دستجردي تأكيد كرد: «در مسأله گندم، لبنيات و گوشت استانداردهايي در سازمان غذا و دارو تعيين شده است كه به شوراي عالي سلامت معرفي ميشود. بايد سطح استانداردهاي صنايع غذايي را بالاتر ببريم. از مهمترين تكاليف سازمان غذا و دارو اين است كه بهترين،سالمترين و داراي بالاترين استاندارد مواد غذايي را به مردم معرفي كنند تا مردم بهترينها را انتخاب كنند.»
وزير بهداشت گفت: «در یک سال و نیم سال گذشته، خدمات خوبي در بخش دارو و غذا ارایه شده است كه يكي از آنها، دادن نشان ايمني و سلامت به محصولات غذايي است. در آينده نزديك، شاهد محصولات ارگانيك خواهيم بود تا كمترين بيماريهاي ناشي از غذا را داشته باشيم، چرا كه 30 درصد بيماريهاي موجود در كشور بر اثر مصرف غذاها ايجاد ميشود.
دبيركل سازمان ملل متحد نيز در پيامي به مناسبت روز جهاني بهداشت (7 آوريل) با اشاره به موضوع امسال اين روز «با مقاومت دارويي مبارزه كنيد، امروز اقدام نكردن، فردا درمان نشدن» گفت: «ظهور مقاومت دارويي مشكلي پيچيده است و گسترهاي از ذينفعان را درگير كرده كه نيازمند حل سريع و قاطع از راه پاسخ جامع در تمامي بخشها در درون و بين ملتهاست.»
كشف آنتي بيوتيكها و ساير داروهاي ضد ميكروبي، موجب پيشرفتهاي شگرف در سلامت بشر شد. پیش ازمعرفي اين داروها در دهه 1940، بيماريهاي عفوني جان دهها ميليون انسان را هر سال ميگرفت. اين داروها مشكل بيماريهاي عفوني را بسيار كاهش دادند اما با مصرف غير منطقي و بيرويه، اكنون در حال از دست دادن كاركرد گذشته هستند.
امروزه از ده قلم دارو كه بيشترين مصرف را در كشور دارد، چهار قلم آن، آنتي بيوتيكها هستند و در 49 درصد از نسخههاي تجويزي پزشكان كشور، حتما يك قلم آنتيبيوتيك وجود دارد.
چاقي دانشآموزان ايراني
بر پایه آمار پژوهشگران 46 درصد زنان و 44 درصد مردان دچار اضافه وزن و 59 درصد زنان و 36 درصد مردان مبتلا به فشارخون بالا هستند و به گفته وزير بهداشت، وضعيت نسل آينده نيز نگران كننده است، چرا كه بررسيهاي انجام شده نشان ميدهد 5/ 19 درصد پسران و 16 درصد دختران در كشور اضافه وزن دارند.
بر پایه آمارها، بيش از 45 درصد دانشآموزان كشور روزانه چهار ساعت تلويزيون ميبینند و 40 درصد از دانشآموزان نيز به مدت طولاني از كامپيوتر استفاده ميكنند كه اين موارد از عواملي است كه به كم تحركي و چاقي دانشآموزان كمك ميكند.
وزير بهداشت ديروز همچنين در مراسم زنگ سلامت گفت: «تغذيه نامناسب از جمله مصرف غذاهاي آماده و انواع ساندويچها هم يكي ديگر از مشكلات ميان نسل جوان است. خوردن خوراكيهاي ميان وعده مانند شكلات، چيپس و مصرف بيرويه فست فودها، منجر به چاقي ميشود كه سلامت دانشآموزان را در آينده به خطر مياندازد. نبايد فراموش كرد كه چاقي مقدمه بيماري است و اين موضوع در آينده، انسان را دچار بيماريهاي مختلف و كوتاهي قد ميكند.» پوكي استخوان، كم خوني، مشكلات قند خون از جمله بيماريهايي است كه به دلیل چاقي و اضافه وزن، افراد به آن مبتلا ميشوند.
دستجردي يكي از راهكارهاي مهم مقابله با چاقي را انجام ورزش، تحرك و پويايي در ميان جوانان و نوجوانان دانست: «توسعه فعاليتهاي ورزشي و تشويق دانشآموزان به ورزش از جمله راهكارهايي است كه ميتواند مانع از چاقي در ميان نسل جوان شود. مصرف بيرويه، بدون نسخه و بدون مجوز دارو، ممنوع است و دانشآموزان بايد براي نهادينه كردن اين فرهنگ در جامعه، كمك كنند.»
وزير بهداشت تأكيد كرد: «تحرك، ورزش و پويايي، كار و كاهش تماشاي تلويزيون و رايانه از جمله عواملي است كه در جلوگيري از ابتلا به چاقي در ميان دانشآموزان موثر است.»
سالانه سیصد مورد مرگ به دليل بيماري قلبي
كارشناسان تغذيه بر این باورند، گرايش به سمت فست فودها، نداشتن فعاليت بدني و خو گرفتن با زندگي ماشيني، باعث شده آمار بيماري هاي قلبي و عروقي، سرطانها و... به شدت سلامت ايراني ها را تهديد ميكند و موجب اضافه وزن و ابتلاي بسياري از افراد به فشار خون بالا شده است.
به گزارش مهر، بالا رفتن آمار مبتلايان به بيماري هاي قبلي و عروقي، انواع سرطانها و بيماري هاي دستگاه گوارش در سال هاي اخير، حكايت از اين واقعيت تلخ دارد كه ايرانيها خود را با زندگي ماشيني تطبيق دادهاند، به طوري كه در پيش گرفتن اين روش زندگي، باعث شده كه هزينههاي سلامت در كشور افزايش يابد. اين در حالي است كه وزارت بهداشت به عنوان متولي سلامت، از امكانات و بودجه كافي براي تأمين هزينههاي سلامت افراد جامعه برخوردار نيست.
زهرا عبداللهي، معاون دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت با بيان اينكه روزانه 800 مورد مرگ در كشور رخ می دهد، سهم بيماران قلبي و عروقي از اين مرگ و ميرها را بيش از 300 مورد اعلام كرد: «نقش الگوي صحيح مصرف غذايي در حفظ سلامت انسان و پيشگيري از بيماري هاي مزمن مانند بيماري هاي قلبي و عروقي، ديابت، افزايش فشار خون، افزايش چربي خون و انواع سرطان ها در كاهش مرگ و ميرها موثر است.»
به گفته او، مصرف بيرويه نوشابههاي گازدار يكي از عوامل عمده بروز چاقي است و چاقي زمينه ساز انواع بيماري هاي قلبي و عروقي، ديابت و انواع سرطانهاست: «عادات و رفتارهاي غذايي نادرست همچون سرخ كردن غذاها، مصرف چربي اضافي، مصرف نمك اضافي در موقع صرف غذا در كنار كم تحركي و نداشتن فعاليت بدني كافي از جمله عواملي هستند كه سلامت مردم را به خطر انداخته اند».
افزايش 100 درصدي سرطان ريه در ايران
بررسي ها و گزارشها نشان ميدهد كه ابتلا به سرطان ريه در كشور، به دلايل بسياري از جمله قلبي و عروقي و استعمال سيگار و قليان نسبت به پنج سال گذشته، 100 درصد افزايش يافته است.
«ابوالقاسم جزايري»، سرپرست دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت با اعلام اينكه 59 درصد زنان و 36 درصد مردان 45 تا 65 سال كشور، مبتلا به فشارخون بالا هستند، گفت: «نزدیک 40 درصد زنان و 33 درصد مردان بزرگسال 45 تا 65 سال كشور قند خون بالا دارند و قند خون بالا، زمينه را براي بروز بيماري ديابت فراهم ميكند. همچنين كلسترول بالا در 30 درصد مردان و 36 درصد زنان 25 تا 64 سال كشور وجود دارد و خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي و عروقي را افزايش ميدهد.»
به گفته جزايري، تنها 12 درصد مردان و 14 درصد زنان 15 تا 64 ساله در كشور روزانه، پنج واحد ميوه و سبزي مصرف ميكنند، ميوهها و سبزيها، جزو مهمي از يك رژيم غذايي سالم هستند كه مصرف روزانه و مقدار كافي آن، ميتواند نقش مهمي در پيشگيري و درمان بيماري هاي مزمني چون ديابت نوع 2، سكته مغزي، سرطان و چاقي داشته باشند.
