حذف 1+3 صفر به جاي 4 صفر
بولتن نيوز: هفته گذشته محمود بهمني رئيس کل بانک مرکزي در ديدار با خبرنگاران از ارائه طرح حذف 4 صفر از پول ملي طي 6 ماه آينده به هيئت دولت خبر داد. بعد از اعلام اين خبر بسياري از کارشناسان اقتصادي در مورد لزوم يا عدم لزوم اجراي اين طرح در زمان حاضر به بحث و گفتگو پرداختند. در اين بين بسياري از کارشناسان بانکي حذف 3 يا 4 صفر از پول ملي را در زمان حاضر غيرضروري عنوان کردند. دلايل متعددي نيز در اين راستا عنوان شد که از آن جمله مي توان به موارد زير اشاره کرد:
1- حذف صفر از پول ملي باعث کاهش نرخ تورم نخواهد شد و ممکن است حتي موجب افزايش نرخ تورم شود. البته تاثير رواني مثبت پرداخت پول کمتر براي خريد کالاها وجود خواهد داشت اما تاثير رواني منفي دريافت پول کمتر براي فروش کالاها نيز متقابلا بوجود خواهد آمد.
2- کشورهايي که اقدام به اين کار کرده اند در برهه خاصي اين سياست را اعمال کرده اند، مثلا کشور آلمان بعد از جنگ جهاني و يا در شرايط خاصي مثلا وجود بيش 7 صفر در بزرگترين اسکناس و يا تورم هاي فوق العاده سنگين، در حالي که کشور ما داراي شرايط مشابهي نيست.
3- با کم شدن صفرها مشکل کالاهايي که ارزش آنها کمتر از 1000 تومان فعلي است که از قضا اين کالاها در جامعه کم هم نيستند وجود خواهد داشت. به عنوان مثال کالايي که در حال حاضر 1000 تومان ارزش دارد ارزش آن به 1 تومان تقليل پيدا خواهد کرد اما کالايي که در حال حاضر 900 تومان ارزش دارد به احتمال قوي مبلغ آن توسط فروشندگان گرد شده و 1 تومان فروخته خواهد شد.(يعني بيش از مبلغ قبل از حذف صفر ها)
4- يکي از مزاياي حذف صفر از پول ملي ساده شدن سيستم هاي حسابداري خواهد بود اما از آن طرف تغيير اين سيستم ها و اسناد و مسکوکات زمان و هزينه زيادي را مي طلبد که ممکن است باعث ايجاد مشکلاتي در کشور شود.
5- يکي از مشکلات ديگر تطبيق پول جديد و قديم توسط شهروندان است که بويژه قشر سالخورده را با مشکلاتي مواجه خواهد کرد. همچنان که در برخي کشورها بعد از گذشت سالها از تغيير پول ملي اين مشکل وجود دارد. ضمن اينکه زمينه سودجوئي از اينگونه افراد در جامعه فراهم خواهد شد.
البته اجراي اين طرح خالي از محاسن هم نيست. ضمن اينکه لزوم آن در سيستم پولي کشور به شدت احساس مي شود و بارزترين نمونه آن نيز حذف يک صفر توسط مردم در مراودات و معاملات جاري است. و همانگونه که شاهد هستيم سالهاست که بسياري از مردم خود اقدام به حذف يک صفر از واحد پول ملي کرده و معاملات خود را بر اساس تومان (و نه ريال) به انجام مي رسانند که اين خود لزوم تجديد نظر در صفرهاي واحد پول ملي را مي رساند. نکته ديگر در لزوم تجديد نظر در واحد پول ملي کاهش بيش از حد ارزش ريال در 3 دهه گذشته است بطوريکه ارزش ريال در مقايسه با سالهاي اول انقلاب بيش از 800 مرتبه کمتر شده است.
از طرفي اينکه 3 صفر از پول ملي حذف شود يا 4 صفر نيز محل مناقشه است. حذف 3 صفر به دليل اينکه در اين حذف صفرهاي حذف شده ضريب عدد 3 است از جهاتي مفيد تر است اما از آنجا که ممکن است در آينده نيز مشکلي که امروز براي صفر ريال بوجود آمده است بوجود آيد حذف 4 صفر نيز ضروري مي نمايد تا صفرهاي واحد پول ملي در نهايت ضريبي از عدد 3 شود.
با تمام اين پيچيدگي ها شايد لازم باشد دولت محترم براي تغيير در صفرهاي واحد پول ملي تدريجا اقدام به پياده کردن اين سياست نمايد بطوريکه در ابتدا از حذف 1 صفر شروع کرده و ريال را از واحد پولي کشور حذف و تومان را به عنوان واحد رسمي پول کشور جايگزين نمايد. در مرحله بعدي با فراهم شدن بستر لازم در زير ساخت هاي اقتصادي و آمادگي بيشتر مردم و روشن شدن نتايج حاصل از حذف صفر در واحد پول ملي اقدام به حذف 3 صفر ديگر نمايد. به اين شکل هم اجراي اين سياست به تعويق نمي افتد و هم کمترين چالش را در آغاز اجراي اين طرح همزمان با اجراي طرح تحول اقتصادي شاهد خواهيم بود. ضمن اينکه حذف تدريجي 4 صفر در دو مرحله موجب دريافت نقاط قوت و ضعف در اجراي اين طرح در بازيابي سيستم هاي حسابداري و غيره... خواهد شد.
