3 قانون اصولی برای تربیت فرزند

شبکه ایران: یکی از عوامل مهم تکوین و تغییر انسان شرایط مختلف محیطی اعم از زمان، مکان و محیط اجتماعی است. محیط تربیتی مساعد می‌تواند رفتار، افکار و خصلت‌های انسان را تغییر دهد و ویژگی‌های جدید را در او جایگزین سازد. مبنای روان‌شناختی این روش اصل تأثیرپذیری انسان از شرایط محیطی است و مهم‌ترین یادگیری، یادگیری اجتماعی یا تبعیت از الگوهای خاص است که با مشاهده رفتار بیان می‌شود.

این روش به‌طور عمده از طریق دیگران و اولیای فرد اعمال می‌شود. شیوه‌هایی که برای تربیت صحیح لازم است به ترتیب اولویت عبارت از زمینه‌سازی، الگوسازی و سالم‌سازی محیط است. مقصود از زمینه‌سازی این است که با فراهم کردن بستر مناسب امکان پدید آمدن فضائل اخلاقی در حد بالایی در فرزندان فراهم شود و از ایجاد زمینه‌هایی که باروری منفی دارد و می‌تواند خصلت‌های زشت را در فرزندان پرورش دهد پیشگیری کرد.

بدین خاطر انتخاب همسر یکی از دو رکن اصلی تربیتی در خانواده است. والدین باید به فضائل اخلاقی دختران و پسران در مسئله ازدواج توجه خاصی داشته باشند. بدین جهت حضرت علی (ع) در نامه خود به مالک اشتر چنین توصیه‌ای را دارد که لازم است در حوزه اداری از افراد با فضیلت استفاده شود و افراد با فضیلت در نگاه حضرت علی (ع) همان افرادی هستند که در خانواده‌های شریف پرورش پیدا کرده‌اند و با حسن سابقه و نیک‌نامی زندگی کرده‌اند.

مردمی که دارای رشادت، شجاعت و صاحب علو همت و سخاوت هستند زیرا چنین مردمی کانون گرم و شاخه شجره نیکی و فضیلت به‌شمار می‌آیند. بنابراین فرزندانی که در دامان مادران شایسته و زیر چتر حمایت پدران با فضیلت رشد می‌کنند مهم‌ترین عنصر زمینه‌سازی تربیتی را با خود دارند به‌گونه‌ای که در تمام مراحل پشتیبان آنها خواهد بود. توصیه دیگر دین مبین اسلام در امر تربیت فرزند انتخاب نام شایسته است که از حقوق فرزندان بر والدین شمرده و بدان سفارش شده است. به تعبیر معصوم (ع) که فرموده‌اند: نخستین نیکی هر کسی در حق فرزندش نام نیکو نهادن بر او است و دستور داده‌اند هر کدام از شما (پدر و مادر) باید برای فرزندان نام نیکو انتخاب کنید.

نام نیکو و شایسته علاوه بر آثار تربیتی باعث می‌شود، زمینه گرایش فرد به سوی خوبی‌ها فراهم شود و یا او را به سمت فرومایگی سوق دهد. نکته دیگری که باید در جهت ایجاد محیط تربیتی به آن توجه خاصی کرد، موضوع الگوسازی است، زیرا سازندگان اصلی هر محیط نخبگان و سردمداران آن جامعه و محیط هستند بنابراین یکی از شیوه‌های ایجاد محیط تربیتی سالم پدید آوردن الگوهای شایسته است که این امر نیز بر عهده پدران و مادران خواهد بود، زیرا وجود الگوهای محبوب در جامعه به خودی خود افراد را به سوی آنان سوق می‌دهد و مکارم اخلاقی را پرورش می‌دهد.

حجت الاسلام و المسلمین محسن سالارکیا
عضو هیات علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان

پایان مطلب/